EN
TR
Peynirlerde Olgunlaşma Sürecinin Hızlandırılmasına Yönelik Stratejiler
Öz
Dünyada binin üzerinde peynir çeşidi bulunmakta ve Türk Gıda Kodeksine göre peynir, pıhtılaştırıcı kullanılarak süt ve türevlerinden elde edilen farklı sertlik ve yağ içeriğine sahip, çeşidine özgü özellikler taşıyan bir süt ürünü olarak tanımlanmaktadır. Peynirin duyusal, fiziksel ve kimyasal özelliklerinin şekillenmesinde kritik bir rol oynayan olgunlaşma süreci, mikroorganizmalar ve enzimlerin etkisiyle gerçekleşmektedir. Olgunlaşma sırasında glikoliz, lipoliz ve proteoliz gibi reaksiyonlar meydana gelmekte, bu reaksiyonların hızı ve seviyesi birçok faktöre bağlı olarak değişmektedir. Bu süreçte ortaya çıkan çeşitli kimyasal bileşikler, her peynir çeşidine özgü lezzet ve dokunun oluşmasını sağlamaktadır. Ancak olgunlaşma süreci, özellikle yüksek kuru madde içeriğine sahip peynirlerde yavaş ve maliyetli bir işlem olduğundan, peynir endüstrisinde bu süreyi kısaltmaya yönelik stratejiler geliştirilmiştir. Olgunlaşmayı hızlandırmak için sıcaklık artırımı, enzim ilavesi, modifiye mikroorganizma kültürleri eklenmesi, yüksek basınç uygulamaları ve peynir bulamacı gibi yöntemler kullanılmaktadır. Bu makalede, söz konusu yöntemlerin avantajları, dezavantajları ve ticari potansiyelleri incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdel Baky, A.A., El Fak, A.M., Rabie, A.M. ve El Neshawy, A.A. (1982). Utilisation of cheese slurry in the acceleration of Kefalotyri ‘Ras’ cheese ripening. Dairy Ind. Int., 47, 21-25.
- Abdel Baky, A.A., El-Neshawy, A.A., Rabie, A.M. ve Ashour, M.M. (1986). Heat-shocked lactobacilli for accelerating flavour development of Ras cheese. Food chemistry, 21(4), 301-313.
- Akın, N., Aydemir, S., Koçak, C. ve Yıldız, M.A. (2003). Changes of free fatty acid contents and sensory properties of White Pickled cheese during ripening. Food Chemistry, 80(1), 77-83. https://doi.org/10.1016/S0308-8146(02)00242-X.
- Alhelli, A.M., Mohammed, N.K., Khalil, E.S. ve Hussin, A.S.M. (2021). Optimizing the acceleration of Cheddar cheese ripening using response surface methodology by microbial protease without altering its quality features. AMB Express., 11(1), 1-13. https://doi.org/10.1186/s13568-021-01205-9.
- Anonim, (2015). Türk Gıda Kodeksi. Peynir Tebliği (2015/6). Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı. 8 Şubat 2015 tarih ve 29261 sayılı Resmî Gazete, Ankara. Erişim tarihi: 27.03.2024.
- Ardo, Y. ve Pettersson, H.E. (1988). Accelerated cheese ripening with heat treated cells of Lactobacillus helveticus and a commercial proteolytic enzyme. J. Dairy Res., 55(2), 239-245.
- Azarnia, S., Lee, B.H., St-Gelais, D., Champagne, C.P. ve Kilcawley, K.N. (2010). Effect of free or encapsulated recombinant aminopeptitase of Lactobacillus rhamnosus S93 on acceleration of cheddar cheese ripening. Food Biotechnology, 24(2), 135-149. https://doi.org/10.1080/08905431003784853.
- Azarnia, S., Robert, N. ve Lee, B. (2006). Biotechnological methods to accelerate Cheddar cheese ripening. Critical Reviews in Biotechnology, 26(3), 121-143. https://doi.org/10.1080/07388550600840525.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hayvansal Üretim (Diğer)
Bölüm
Derleme
Erken Görünüm Tarihi
27 Haziran 2025
Yayımlanma Tarihi
27 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
2 Nisan 2024
Kabul Tarihi
27 Ocak 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 1
APA
Çelik, M., & Yıldırım, M. (2025). Peynirlerde Olgunlaşma Sürecinin Hızlandırılmasına Yönelik Stratejiler. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi, 8(1), 48-72. https://doi.org/10.51970/jasp.1463642
AMA
1.Çelik M, Yıldırım M. Peynirlerde Olgunlaşma Sürecinin Hızlandırılmasına Yönelik Stratejiler. HBÜD. 2025;8(1):48-72. doi:10.51970/jasp.1463642
Chicago
Çelik, Mehtap, ve Metin Yıldırım. 2025. “Peynirlerde Olgunlaşma Sürecinin Hızlandırılmasına Yönelik Stratejiler”. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi 8 (1): 48-72. https://doi.org/10.51970/jasp.1463642.
EndNote
Çelik M, Yıldırım M (01 Haziran 2025) Peynirlerde Olgunlaşma Sürecinin Hızlandırılmasına Yönelik Stratejiler. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi 8 1 48–72.
IEEE
[1]M. Çelik ve M. Yıldırım, “Peynirlerde Olgunlaşma Sürecinin Hızlandırılmasına Yönelik Stratejiler”, HBÜD, c. 8, sy 1, ss. 48–72, Haz. 2025, doi: 10.51970/jasp.1463642.
ISNAD
Çelik, Mehtap - Yıldırım, Metin. “Peynirlerde Olgunlaşma Sürecinin Hızlandırılmasına Yönelik Stratejiler”. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi 8/1 (01 Haziran 2025): 48-72. https://doi.org/10.51970/jasp.1463642.
JAMA
1.Çelik M, Yıldırım M. Peynirlerde Olgunlaşma Sürecinin Hızlandırılmasına Yönelik Stratejiler. HBÜD. 2025;8:48–72.
MLA
Çelik, Mehtap, ve Metin Yıldırım. “Peynirlerde Olgunlaşma Sürecinin Hızlandırılmasına Yönelik Stratejiler”. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi, c. 8, sy 1, Haziran 2025, ss. 48-72, doi:10.51970/jasp.1463642.
Vancouver
1.Mehtap Çelik, Metin Yıldırım. Peynirlerde Olgunlaşma Sürecinin Hızlandırılmasına Yönelik Stratejiler. HBÜD. 01 Haziran 2025;8(1):48-72. doi:10.51970/jasp.1463642
