Film Festivali Afişlerinde Göstergebilimsel Analiz: Antalya Altın Portakal Film Festivali Örneği

Posters, which are designed to convey a specific message to broad audiences by combining visual and textual elements, stand out as significant tools in the promotion of film festivals. International film festivals aim to attract attention by reflecting their annually determined themes in their poster designs, thereby building an audience base and gaining media visibility. The aim of this study is to reveal how the themes reflected in festival posters are constructed through specific cultural elements within the context of the festival. In this regard, the Antalya Golden Orange Film Festival—recognized as one of Turkey’s oldest and most established film festivals—has been selected as the sample of the study. Festival posters published between 2019 and 2022, during which the theme of “returning to the essence” came to the fore, were included in the analysis. The study employed a semiotic analysis method, which examines not only linguistic elements but everything that constitutes a meaningful whole. Within this framework, the analysis was carried out using Roland Barthes’ approach, which focuses on images in semiotic studies and introduces the concepts of denotation and connotation as part of a binary opposition system, assuming that the primary function of a sign is to generate meaning. The festival posters were analyzed from Barthes’ perspective of denotation, connotation, and myth. The findings indicate that the posters designed between 2019 and 2022 predominantly constructed meaning through the inclusion of iconic figures from cinema, and that the designated themes were clearly reflected in the designs. Overall, the analysis reveals that while some posters emphasized social sensitivities, others highlighted the historical and cultural heritage of Turkish cinema in line with the “returning to the essence” theme.

Görsel ve metinsel öğeleri birleştirerek belirli bir mesajı geniş kitlelere iletmek amacıyla tasarlanan afişler, film festivallerinin tanıtımında önemli bir araç olarak öne çıkar. Uluslararası film festivalleri, her yıl belirledikleri temayı afiş tasarımına yansıtarak dikkat çekmeyi, bu sayede izleyici kitlesi oluşturmayı ve medyada temsil edilmeyi amaçlarlar. Çalışmanın amacı; film festivallerinde afişlere yansıyan temaların festival özelinde hangi kültürel temalarla nasıl inşa edildiğinin ortaya konmasıdır. Bu kapsamda Türkiye’nin en eski ve en köklü film festivalinden biri olarak kabul edilen Antalya Altın Portakal Film Festivali çalışmanın örneklemi olarak seçilmiştir. Festivalin ‘öze dönüş’ temasıyla ön plana çıktığı 2019-2022 yılları arasında yayımlanan festival afişleri, bu kapsamda incelemeye dahil edilmiştir. Araştırmada yalnızca dilsel ögeleri değil, anlamlı bir bütün oluşturan her şeyi inceleyen göstergebilimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda göstergebilim çalışmalarında imgeler üzerine odaklanan ve göstergenin ilk işlevinin anlam yaratmak ön kabulüyle düz anlam/yan anlam kavramlarını ikili karşıtlıklar sistemi olarak ortaya koyan göstergebilimin önemli temsilcilerinden Ronald Barthes’ın yaklaşımı çerçevesinde analizler gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında festival afişleri Barthes’in düz anlam, yan anlam ve mit perspektifinden incelenmiştir. İnceleme sonucu elde edilen bulgular, 2019-2022 yılları arasında tasarlanan festival afişlerinde çoğunlukla sinemanın ikonik oyuncularına yer verilerek anlam inşa edilmeye çalışıldığını ve belirlenen temaların afişlere yansıtıldığını göstermektedir. Bulgular değerlendirildiğinde, söz konusu yıllarda tasarlanan festival afişlerinde, bazı yıllarda toplumsal duyarlılıkların, bazı yıllarda ise ‘’öze dönüş’’ temasına uygun olarak Türk sinemasının tarihsel ve kültürel mirasının ön plana çıkarıldığı sonucuna ulaşılmıştır.