UZAKTAN ÇALIŞMA İLE İLGİLİ LİSANSÜSTÜ ÇALIŞMALARIN ANALİZİ

Öz

Covid-19 pandemisi sebebi ile çalışanların sağlığının korunması amacı ile yaygın hale gelen uzaktan çalışma, dönemin ve kurumların yapılarına bağlı olarak kalıcı hale gelmeye başlamaktadır. Uzaktan çalışmanın kurumlar ve bireyler açısından yararlı olduğu kadar gelişmesi gereken yönleri de bulunmaktadır. Uzaktan çalışma için kurumlar ve çalışanlar açısından ihtiyaçların belirlenmesi ve çözümlerin geliştirilmesi için bu alanda yapılan çalışmaların önemi yüksektir. Bu çalışmada uzaktan çalışma ile ilgili Türkiye’ de yapılan lisansüstü tez çalışmalarının analizi yapılmıştır. Bibliyometrik analizde 2015-2021 yılları arasında yapılan lisansüstü tez çalışmaları incelenmiştir. Lisansüstü tezlerin yazım yılları, bağlı bulunan üniversiteler, enstitüler, anabilim dalları, konuları, tezlerin dili, sayfa sayıları ve yüksek lisans ve doktora tezleri ayrımında uzaktan çalışma ile beraber incelenen kavramlara ulaşılmıştır. Uzakta çalışma ilgili, esnek çalışma, eve çalışma, evden çalışma, tele çalışma, uzaktan çalışma kelime grupları için arama yapılarak tezler elde edilmiştir. Çalışmada lisansüstü çalışmaların yılları ile dahil oldukları enstitüler arasındaki ilişkinin belirlenmesi için de SPSS 25.0 ile Ki kare testi yapılmıştır. Uzaktan çalışma ile ilgili yüksek lisans tezlerinin en fazla Bahçeşehir Üniversitesi ve Gazi Üniversitesi’nde yapıldığı görülmektedir. Tezlerin %86’ sının sosyal bilimler enstitülerinde ve işletme anabilimdalında (%41) ve çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri anabilimdalında (%20) çalışıldığı görülmektedir. Tezlerin konularına bakıldığında yüksek lisans tezlerinin daha çok çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri (%36) ve işletme (%29) olarak belirtildiği görülmektedir. Çalışmanın uzaktan çalışmanın anlaşılabilirliğinin artırılması için alanla ilgilenen araştırmacı yönetici ve çalışanlara yararlı olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• uzaktan çalışma
• esnek çalışma
• bibliyometrik analiz

Analysis Of Graduate Studies Relating To Remote Working

Öz

Remote working, which has become widespread with the aim of protecting the health of employees due to the Covid-19 pandemic, is starting to become permanent depending on the structures of the period and institutions. While teleworking is beneficial for institutions and individuals, there are also aspects that need improvement. Studies in this area are of great importance in order to determine the needs and develop solutions for institutions and employees for remote working. In this study, the analysis of the postgraduate thesis studies related to distance work done in Turkey was made. In the bibliometric analysis, the postgraduate thesis studies between the years 2015-2021 were examined. In terms of writing years of postgraduate theses, affiliated universities, institutes, departments, subjects, language of theses, number of pages, and master's and doctoral theses, the concepts examined together with distance work have been reached. Theses were obtained by searching for word groups related to remote working, flexible working, working from home, working from home, teleworking, teleworking. In the study, Chi-square test was performed with SPSS 25.0 to determine the relationship between the yearsof postgraduate studies and the institutes they are involved in. It is seen that most of the master's theses related to distance work were done in Bahçeşehir University and Gazi University. It is seen that 86% of the theses were studied in social sciences institutes and in the department of business (41%), and in the department of labor economics and industrial relations (20%). When the topics of the theses are examined, it is seen that the master's theses are mostly stated as labor economics and industrial relations (36%) and business (29%). It is thought that the study will be beneficial to researchers, managers and employees who are interested in the field in order to increase the intelligibility of remote work.

Anahtar Kelimeler

• remote working
• flexible working
• bibliometric analysis

Kaynakça

1. Akbaş Tuna, A., ve Türkmendağ, Z. (2021). Covid-19 Pandemi Döneminde Uzaktan Çalışma Uygulamaları ve Çalışma Motivasyonunu Etkileyen Faktörler. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(3), 3246–3260.
2. Al, U.ve Çoştur, R. (2007) “Türk Psikoloji Dergisi'nin Bibliyometrik Profili”, Türk Kütüphaneciliği 21(2), 142- 163.
3. Alkan Meşhur, F. H. (2007). Geleceğin Çalışma Biçimi Tele Çalışmaya İlişkin Yaklaşımlar, Akademik Bilişim, 7(09), 265-272.
4. Aydınöz, G. (2014). İş Hukukunda Tele (Uzaktan) Çalışma, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.
5. Baycık, G., Doğan, S. Dulay, Yangın, D. ve Yay, O. (2021). COVID 19 Pandemisinde Uzaktan Çalışma: Tespit ve Öneriler, Çalışma ve Toplum, 3, 1683-1723.
6. BBC (2020), https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-51614548 (Erişim tarihi: 16.08.2020).
7. Bajzikova, L., Sajgalikova, H., Wojcak, E., & Polakova, M. (2016). How Far İs Contract And Employee Telework İmplemented İn Smes And Large Enterprises? (Case of Slovakia), Procedia-Social and Behavioral Sciences, 235, 420-426.
8. Bojovic, D., Benavides, J., & Soret, A. (2020). What We Can Learn From Birdsong: Mainstreaming Teleworking in A Post-Pandemic World, Earth System Governance, 5, 100074. 1-5

9. Erdayı, A. U. (2021). İş yeri dışında bir esnek çalışma modeli olarak ev eksenli tele çalışma: Beklentiler ve sorunlu alanlar. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(41), 1211-1246, https://doi.org/10.21550/sosbilder.844684
10. Eyrenci, Ö., ve Bakırcı, K. (2000). Dünyada ve Türkiye'de Evde Çalışma ve Eve İş Verme, İstanbul Ticaret Odası.
11. Gilbert, M., Pullano, G., Pinotti, F., Valdano, E., Poletto, C., Boëlle, P. Y., and Gutierrez, B. (2020). Preparedness And Vulnerability Of African Countries Against Importations of COVID-19: A Modelling Study. The Lancet, 395(10227), 871-877.
12. Görmüş, A. (2020). Kovid-19 Pandemisi Döneminde Sosyal Mesafeli Çalışma Biçimi: Tele-Çalışma. Electronic Turkish Studies, 15(4).
13. Görücü, İ. (2018). Tele Çalışma (Evde Çalışma), İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Alanında Yenilikçi Yaklaşımlar, 2, 285-305.
14. Hobs, D., ve Armstrong, J. (1998). An Experimental Study Of Social And Psychological Aspects Of Teleworking: The Implications For Tele- Education. ILO, (2020). https://www.ilo.org/ankara/publications/wcms_759299/lang-- tr/ (Erişim Tarihi: 23.11.2020). İstanbul Serbest Muhasebicile Mali Müşavirler Odası, (2021). https://archive.ismmmo.org.tr/YAYINLAR/e_kitap/uzaktan_calisma_usul_ve_yontemleri.pdf (Erişim Tarihi: 15.09.2021)
15. Kıcır, B. (2019). Evden Çalışma: Özgürlük Mü Esaret Mi?.Dokuz Eylul University Journal Of Graduate School Of Social Sciences, 21(1).
16. Kodaş, D. (2014), International Journal of Wine Business Research (IJWBR) Dergisinin Bibliyometrik Özellikleri Açısından İncelenmesi, VII. Lisansüstü Turizm Öğrencileri Araştırma Kongresi, 04-05 Nisan 2014, Kuşadası, Aydın, 98-112.
17. Kraemer, M.U., Yang, C.H., Gutierrez, B., Wu, C.H., Klein, B., Pigott, D.M., du Plessis, L., Faria, N.R., Li, R., Hanage, W.P., Brownstein, J.S. (2020). “The Effect Of Human Mobility and Control Measures On The COVID-19 Epidemic in China.” Science. 25-45.
18. López-Igual, P., & Rodríguez-Modroño, P. (2020). Who İs Teleworking And Where From? Exploring The Main Determinants Of Telework İn Europe. Sustainability, 12(21), 8797.1-15
19. Naktiyok, A. (2001). Yer ve Zaman Kavramından Bağımsız Çalışma: Bireysel Etkileri Üzerine Bir Uygulama. Nilles, J. (1975). Telecommunications and Organizational Decentralization. IEEE Transactions on Communications, 23(10), 1142-1147
20. Ölçer, F. Telework: 21. Yüzyılın Yeni Çalışma Biçimi. Öneri Dergisi, 6(22), 145-165.
21. Öztürkoğlu, Y. (2013). Tüm Yönleriyle Esnek Çalışma Modelleri, Beykoz Akademi Dergisi, 1 (1), 109-129. Pendlebury, D. A. (2008). White paper using bibliometrics in evaluating research. Research department, Thomson Reuters, Philadelphia, PA USA. 8 Eylül 2011 tarihinde http://wokinfo.com/media/pdf/UsingBibliometricsinEval_ WP.pdf adresinden erişildi.
22. Pritchard, A. (1969). “Statistical Bibliography or Bibliometrics”, Journal of Documentation, 25(4), 348-349. Sağlık Bakanlığı (2020). https://covid19.saglik.gov.tr/ (Erişim tarihi: 16-17.05.2020).
23. Senel, S. (2021). Covid-19 Salgını Sürecı̇nde Yaygınlaşan Uzaktan Çalışma Modelı̇nı̇n Performansa Etkı̇sı̇nde Covıd-19’a Yakalanma Korkusunun Ara Değı̇şken Rolü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstinye Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
24. Serinikli, N. (2021). Covid 19 Salgın Sğrecinde Örgütsel Değişim: Uzaktan/Evden Çalışma Modeli, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31(1), 277-288.
25. Teo, T. S., ve Lim, V. K. (1998). Factorial Dimensions And Differential Effects Of Gender On Perceptions Of Teleworking. Women İn Management Review.
26. TİSK, (1999), Çalışma Hayatında Esneklik, Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu Yayın No:190, Ankara Ulu, S. ve Akdağ, M. (2015) “Dergilerde Yayınlanan Hakem Denetimli Makalelerin Bibliyometrik Profili: Selçuk İletişim Örneği”, Selçuk İletişim, 9(1), 5-21.
27. Uysal, N. ve Çayır Yılmaz, M. (2020). Akademisyenlerde İş Yaşam Dengesi ve Uzaktan Çalışmaya İlişkin Görüşlerin Belirlenmesi, International Journal Of Social Science Academic Researches, 4(2), 26-37.
28. Üsdiken, B. ve Pasadeos, Y. (1993). Türkiye’de örgütler ve yönetim yazını. Amme İdaresi Dergisi, 26(2), 73-93 Ward, N., ve Shabha, G. (2001). Teleworking: An Assessment Of Socio‐Psychological Factors, Facilities., 19(1), 61-71.
29. YÖK, (2020). Koronavirüs (COVID-19) Bilgilendirme Notu, https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Haberler/2020/coronavirus_bilgilendirme_1.aspx (Erişim Tarihi: 06.05.2020).
30. YÖK, (2021). Tez Merkezi, https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ (Erişim Tarihi: 09.2021).
31. Zupic, I. ve Cater, T. (2015) “Bibliometric Methods in Management and Organization”, Organizational Research Methods, 18(3), 429-472.