Uluslararası Sözleşmelerde Mülkilik İlkesi
Öz
Bu çalışmada, uluslararası sözleşmelerde yer verilen mülkilik ilkesi irdelenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde; mülkilik ilkesinin tanımına, mülkilik ilkesinden kaynaklı devletlerarası yetki çatışmalarının nedenlerine, mülkilik ilkesinin ortaya çıkış nedenlerine ve mülkilik ilkesinin uygulama alanına yer verilmiştir. Mülkilik ilkesinin uygulama alanı kısmında; gerçek anlamda ülkenin sınırları çizildikten sonra mülkilik ilkesinin, “gerçek anlamda ülke açısından”, uluslararası sözleşmelerdeki varlığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde; mülkilik ilkesinin uygulama alanı, “farazi anlamda ülke açısından” irdelenmiştir. Farazi anlamda ülkenin sınırları çizildikten sonra mülkilik ilkesinin, “farazi anlamda ülke açısından”, uluslararası sözleşmelerdeki varlığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Sonrasında mülkilik ilkesi çerçevesinde, farazi anlamda ülke sayılan münhasır ekonomik bölgede ve kıta sahanlığında devletlerin yargı yetkisine değinilmiştir. Bu bölümün sonunda, ”suçun işlendiği yer teorisi” ele alındıktan sonra “non bis in idem” ilkesini hükme bağlayan uluslararası sözleşmelere yer verilmiştir. Sonuç bölümündeyse; bir suç işlendiğinde, çalışmanın bütününde irdelenen mülkilik ilkesi ve bu ilkeyle ilgili uluslararası sözleşmelerde yer alan madde hükümlerine göre, “hangi yer” yargı yetkisinin “hangi devlete” ait olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Uluslararası sözleşmeler kapsamında bu makalenin amaçları; bir devletin “gerçek ve farazi anlamda” sınırlarını çizmek, bu sınırlar içerisindeki hak ve yetkilerini tespit etmek ve mülkilik ilkesi çerçevesinde yargı yetkisinin hangi devlete ait olduğunu belirlemektir. Son olarak; bu çalışma, 25 adet uluslararası sözleşmenin mülkilik ilkesi açısından incelenmesiyle oluşmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ACAR, Işılay ve YILMAZ, Mutlu (2018). “Doğu Akdeniz Kıta Sahanlığı Sorunsalı Üzerinden Doğalgaz Paylaşımı”. TÜCAUM 30. Yıl Uluslararası Coğrafya Sempozyumu, Ankara, s. 597-607.
- AMANN, Diane Marie (2014). “Jurisdictional, Preliminary and Procedural Concerns”. Benchbook on International Law American Society of International Law Publishing, Washington.
- ARTUK, Mehmet Emin, GÖKCEN, Ahmet ve YENİDÜNYA, Ahmet Caner (2015). Ceza Hukuku Genel Hükümler. Adalet Yayınevi, 9. Baskı, Ankara.
- AYDIN, Devrim (2011). “Ceza Kanunlarının Yer Yönünden Uygulanması”. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Sayı: 94, s. 131-148.
- AZARKAN, Ezeli (2016). “State Recognition and 1933 Montevideo Convention”. Gaziantep University Journal of Social Sciences, Cilt: 15, Sayı: 4, p. 1055-1068.
- BLAKESLEY, Christopher L. (1982). “United States Jurisdiction over Extraterritorial Crime”. Journal of Criminal Law and Criminology, Northwestern University School of Law, Volume: 73, Issue: 3, p. 1109-1163.
- BOCKEL, Bas Van (2010). “The Ne Bis İn İdem Principle EU Law”. Kluwer Law International, Netherlands.
- CASTELLİNO, Joshua (2007). “Territorial Integrity and The “Right” to elf-Determination: an Examination of The Conceptual Tools”. Brooklyn Journal of International Law, Bepress, Volume: 33, Issue: 2, p. 503-568.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Burak Kaya
*
0000-0002-7308-4191
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
20 Haziran 2020
Gönderilme Tarihi
2 Mart 2020
Kabul Tarihi
1 Mayıs 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 2 Sayı: 1