Coğrafi sosyo-ekonomik mahrumiyetin ve hava kirleticilerinin bebek doğum ağırlığı üzerindeki etkisi
Öz
Klasik çevresel sağlık risk tahmin metotları, insan-çevre sistemlerinin döngüselliğine çözüm getirmede ve çevresel kirletici değişkenlerinin insan sağlığı üzerindeki olası etkilerinin incelenmesinde yetersiz kalmaktadır. Bu çalışmada Bayesian metotları kullanarak nitrojen dioksit (NO2) maruziyeti, partikül madde (PM), sosyoekonomik mahrumiyet ve bebek doğum ağırlığı arasındaki ilişkinin New York şehri örneği üzerinde araştırılması hedeflenmiştir. Epidemiyolojide NO2 ve PMmaruziyetinin olası karıştırıcı etkenler (ör. vücut kitle indeksi) üzerindeki etkilerini göz önüne alabilmek için, ve NO2, PM ve değişkenlerin (ör. sosyoekonomik mahrumiyet) teorik etkileri arasında iki yönlü ilişkinin incelenmesi için Bayesian Ağ (BA) modeli geliştirilmiştir. Geliştirilen PM-NO2-B etki modeli ile farklı türdeki bilgileri biraraya getirerek risk analizi gerçekleştirilmiştir. Bu makalede sunulan modelleme yaklaşımı halk sağlığına etki eden risk faktörleri arasındaki doğrusal olmayan ilişkinin değerlendirilmesi konusunda önemli katkıda bulunacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Gee, G. C.; Payne-Sturges, D. C., Environmental health disparities: A framework integrating psychosocial and environmental concepts. Environmental Health Perspectives 2004, 112, (17), 1645-1653.
- Morello-Frosch, R.; Shenassa, E. D., The environmental "Riskscape" and social inequality: Implications for explaining maternal and child health disparities. Environmental Health Perspectives 2006, 114, (8), 1150-1153.
- Stieb, D. M.; Chen, L.; Eshoul, M.; Judek, S., Ambient air pollution, birth weight and preterm birth: a systematic review and meta-analysis. Environmental research 2012, 117, 100-11.
- Burton, G. J.; Jauniaux, E., Oxidative stress. Best Practice & Research Clinical Obstetrics & Gynaecology 2011, 25, (3), 287-299.
- Dadvand, P.; Parker, J.; Bell, M. L.; Bonzini, M.; Brauer, M.; Darrow, L. A.; Gehring, U.; Glinianaia, S. V.; Gouveia, N.; Ha, E.-h.; Leem, J. H.; van den Hooven, E. H.; Jalaludin, B.; Jesdale, B. M.; Lepeule, J.; Morello-Frosch, R.; Morgan, G. G.; Pesatori, A. C.; Pierik, F. H.; Pless-Mulloli, T.; Rich, D. Q.; Sathyanarayana, S.; Seo, J.; Slama, R.; Strickland, M.; Tamburic, L.; Wartenberg, D.; Nieuwenhuijsen, M. J.; Woodruff, T. J., Maternal Exposure to Particulate Air Pollution and Term Birth Weight: A Multi-Country Evaluation of Effect and Heterogeneity. Environmental Health Perspectives 2013, 121, (3), 367-373.
- Tian, N.; Xue, J.; Barzyk, T. M., Evaluating socioeconomic and racial differences in traffic-related metrics in the United States using a GIS approach. Journal of Exposure Science and Environmental Epidemiology 2013, 23, (2), 215-222.
- Blumenshine, P.; Egerter, S.; Barclay, C. J.; Cubbin, C.; Braveman, P. A., Socioeconomic Disparities in Adverse Birth Outcomes A Systematic Review. American Journal of Preventive Medicine 2010, 39, (3), 263-272.
- Nweke, O. C.; Garcia, L.; Lee, C.; Case, H.; Payne-Sturges, D.; Sanders, W. H., III; Zenick, H.; Grevatt, P.; Dankwa-Mullan, I., Symposium on Integrating the Science of Environmental Justice into Decision-Making at the Environmental Protection Agency: An Overview. American Journal of Public Health 2011, 101, S19-S26.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Nur H. Orak
*
0000-0002-3830-9260
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Mart 2020
Gönderilme Tarihi
14 Şubat 2019
Kabul Tarihi
28 Aralık 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 32 Sayı: 1