Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi’nde, mühendislik bilimleri ve tasarım alanlarında Türkçe veya İngilizce dillerinde hazırlanmış araştırma türündeki bilimsel makaleler yayımlanır.
Hakemler, kendilerine gönderilen makaleleri bilimsel açıdan değerlendirirken, dergi tarafından sistem içerisinde oluşturulmuş **“MBTD Hakem Değerlendirme Formu”**nu kullanırlar. Hakemlerden; makalenin özgünlüğünü, bilimsel niteliğini, yöntem ve metodolojisinin uygunluğunu, bulguların yeterliliğini, sonuçların bilimsel olarak desteklenip desteklenmediğini, kaynak kullanımını ve çalışmanın alanına sağladığı katkıyı dikkate alarak değerlendirme yapmaları beklenir. Hakemler ayrıca gerekli gördükleri durumlarda makalenin geliştirilmesine yönelik açıklayıcı ve yapıcı öneriler sunabilirler.
Dergimizde çift kör hakemlik (double-blind peer review) sistemi uygulanmaktadır. Hakemlerin kimlikleri yazarlardan, yazarların kimlikleri ise hakemlerden gizli tutulur. Hakem değerlendirmesine gönderilecek makale dosyalarında, yazar adları, kurum ve adres bilgileri, proje bilgileri, teşekkür bölümü ve yazarların kimliğini ortaya çıkarabilecek diğer bilgiler alan editörü tarafından çıkarılır veya gizlenir. Bu nedenle, yazarların değerlendirme sürecine gönderilecek dosyalarını yazar kimliğini belli edecek bilgiler içermeyecek şekilde hazırlamaları gerekmektedir.
Makaleler, çalışmanın konusu, kapsamı ve uzmanlık alanına uygun en az iki bağımsız hakem tarafından değerlendirilir. Hakemler, makaleyi tarafsızlık, bilimsel yeterlilik, özgünlük ve etik ilkeler çerçevesinde değerlendirmelidir. Hakemlerin makale ile ilgili herhangi bir çıkar çatışması veya çıkar ilişkisi bulunması durumunda, değerlendirmeyi kabul etmemeleri ve durumu editöre bildirmeleri beklenir.
Hakem değerlendirmeleri gizlilik ilkesi çerçevesinde yürütülür. Hakemler, değerlendirme süreci devam ederken makalenin içeriğini, değerlendirme sürecini veya yazarların kimliğine ilişkin edindikleri bilgileri üçüncü kişilerle paylaşamazlar. Hakemlerin yazarlarla doğrudan iletişim kurmaları ve değerlendirme sürecini değerlendirme sistemi dışında yürütmeleri uygun değildir.
Hakem raporları ve makale üzerindeki değerlendirme ve yorumlar, Editör, Alan Editörü veya Editör Yardımcısı aracılığıyla yazarlara iletilir. Hakem değerlendirme formlarında hakemlerin kimlik bilgileri yazarlara açıklanmaz.
Hakemlerin değerlendirmelerini mümkün olduğunca 30 gün içerisinde tamamlamaları beklenmektedir. Değerlendirmenin belirtilen süre içerisinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda hakemin Editöre bilgi vermesi beklenir. Gerekli görülen durumlarda Editör Kurulu tarafından yeni bir hakem atanabilir.
Hakem değerlendirmesi sonucunda makale için “Kabul”, “Ret”, “Değerlendirme İçin Yeniden Gönder (Major Revision)” veya “Düzeltme Gerekli (Minor Revision)” kararlarından biri verilebilir. Hakemlerin düzeltme talepleri, makalenin bilimsel niteliğinin geliştirilmesi amacıyla yazarlar tarafından dikkatle değerlendirilmelidir.
“Değerlendirme İçin Yeniden Gönder (Major Revision)” kararı verilen makalelerin 40 gün, “Düzeltme Gerekli (Minor Revision)” kararı verilen makalelerin ise 20 gün içerisinde gerekli düzeltmeler yapılarak sisteme yeniden yüklenmesi gerekmektedir. Belirtilen süre içerisinde revize edilmiş makalenin sisteme yüklenmemesi durumunda makale reddedilebilir.
Hakem raporlarının birbirinden farklı olması ve hakemlerden birinin olumlu, diğerinin olumsuz görüş bildirmesi durumunda, Editör Kurulu gerekli gördüğü takdirde makaleyi üçüncü bir bağımsız hakeme gönderebilir. Nihai değerlendirme ve yayımlama kararı, hakem raporları ve makalenin bilimsel niteliği dikkate alınarak Editör Kurulu tarafından verilir.
Bir makalenin yayımlanabilmesi için en az iki hakemden olumlu görüş alınması ve Editör Kurulu tarafından makalenin yayımlanmasının uygun bulunması gerekmektedir.
Hakemlerin değerlendirme sürecinde bilimsel etik, tarafsızlık, gizlilik ve çıkar çatışmasından kaçınma ilkelerine uymaları esastır. Hakemler, değerlendirmelerinde kişisel görüş veya önyargılardan bağımsız olarak yalnızca çalışmanın bilimsel niteliğini ve derginin yayın politikalarını esas almalıdır.