Eğitim Fakültelerinin Geleceği Bağlamında Öğretmen Adaylarının Milli Eğitim Akademisi Algıları

Öz

Öğretmen yetiştirme konusunda ciddi deneyime sahip Türkiye’de bununla ilgili birçok model değişimi yapılagelmiştir. Bunlardan sonuncusu, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) ile gündeme gelen öğretmen yetiştirmedeki yeni yaklaşımdır. TYMM kapsamında yeni öğretmen yetiştirmede en somut adım, Milli Eğitim Akademisi (MEA)’dir. Buna göre Türkiye’de öğretmen yetiştirmede eğitim fakültesi ile MEA eşgüdümüne dayalı yeni bir modele geçilecektir. Mevcut öğretmen yetiştirme sisteminde önemli değişimler öngören bu yaklaşım, hâlihazırdaki öğretmen adaylarını yakından ilgilendirmektedir. Bu araştırmanın amacı, eğitim fakültelerinin geleceği bağlamında son sınıf öğretmen adaylarının, MEA algılarını anket yardımıyla belirlemektir. Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde 2024-2025 döneminde öğrenim gören 388 son sınıf öğretmen adayından veri toplanarak gerçekleştirilen bu araştırma, tarama modelinde yürütülmüştür. Veriler, anket formu ile toplanıp, betimsel istatistiki tekniklerle çözümlenmiştir. Son sınıf öğretmen adayları, MEA’yı olumsuz ve tedirgin edici bulmaktadırlar. MEA hakkında kısmi bilgiye sahip oldukları ve bu bilgileri de, internet, sosyal medya, arkadaşlar ve öğretim elemanlarından edindikleri belirlenmiştir. Katılımcıların çoğu, MEA’ni öğretmen yetiştirmede yeni bir yaklaşım olarak görmekte, ancak bunun birçok belirsizlikler içerdiğini görüşündedirler. Araştırmada bu durum, öğretmen adaylarının MEA konusundaki bilgilendirilme ihtiyacı olarak değerlendirilmiştir. Öğretmen yetiştirmede, MEB (Milli Eğitim Bakanlığı) ile üniversitelerin koordinasyonunun geliştirilmesini talep etmektedirler. Öğretmen yetiştirme ve istihdamı sürecinin ihtiyaç analizi yapılarak ve ilgili paydaşların görüşleri alınarak yeniden gözden geçirilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• milli eğitim akademisi
• öğretmen yetiştirme
• öğretmen adayları

Perceptions of Prospective Teachers on the National Education Academy in the Context of the Future of Education Faculties

Öz

Türkiye, with its extensive experience in teacher education, has undergone numerous model transformations in this field. The most recent of these is the new approach to teacher training introduced under the Türkiye Century Maarif Model (TCMM). Within the scope of TCMM, the most concrete step toward a new model of teacher education is the establishment of the National Education Academy (NEA). According to this model, a new teacher education system will be implemented in Türkiye, based on the coordination between faculties of education and the NEA. This approach, which entails significant changes to the current teacher education system, directly concerns prospective teachers. The aim of this study is to determine final-year pre-service teachers’ perceptions of the NEA through a questionnaire, in the context of the future of education faculties. Conducted using a survey model, the study gathered data from 97 senior-year teacher candidates enrolled at Fırat University Faculty of Education during the 2024–2025 academic year. The data were collected via a questionnaire and analyzed using descriptive statistical techniques. The results reveal that final-year pre-service teachers perceive the NEA negatively and find it unsettling. It was also found that their knowledge of the NEA is partial and primarily acquired through the internet, social media, peers, and instructors. While the majority of participants view the NEA as a new approach to teacher education, they believe it involves numerous uncertainties. This situation has been interpreted in the study as an indication of the need to inform teacher candidates more thoroughly about the NEA. The participants emphasized the necessity of improving coordination between the Ministry of National Education (MoNE) and universities in teacher education. They also stressed that the teacher education and employment process should be reviewed based on a comprehensive needs analysis and the involvement of relevant stakeholders.

Anahtar Kelimeler

• national education academy
• teacher education
• pre-service teachers

Kaynakça

1. Abazaoğlu, İ., Yıldırım, O. ve Yıldızhan, Y. (2016). Geçmişten günümüze Türk eğitim sisteminde öğretmen yetiştirme. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(6), 143-160. Ada, S. (1990). Türkiye’de öğretmen yetiştirmenin genel durumu. M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 2,15-19.
2. Akpınar, B., & Köksalan, B. (2024). Eğitimde maarif ve müfredat yenileme ihtiyacı: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli üzerinden teorik bir analiz. Journal of History School, 17(LXVIII), 27-48.
3. Akyüz, Y. (2001). Başlangıçtan 2001’e Türk eğitim tarihi. Alfa Yayınları.
4. Aytaç, T., Altuntaş, H., Güzelküçük, D. M., & Aydınoğlu, S. (2025). Okul yöneticilerinin 2024 Öğretmenlik Meslek Kanunu tasarısına ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 63, 741-763.
5. Balcı, A. (2016). Sosyal bilimlerde araştırma: Yöntem, teknik ve ilkeler. 12. Baskı. Pegem Akademi.
6. Başkan, G. A. (2001). Öğretmenlik mesleği ve öğretmen yetiştirmede yeniden yapılanma. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20, 16-25.
7. Boydak Özan, M. (2003). Temel kavramlar. Mehmet Taşpınar (Ed.), Öğretmenlik Mesleği içinde (s. 1-19). Üniversite Kitabevi.
8. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö., E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri, 16. Baskı. Pegem Akademi.

9. Çetin, A. ve Ünsal, S. (2023). Türkiye’de öğretmenlik mesleği. M. Kara ve F. Bozbayındır (Ed.), Eğitime giriş içinde (s. 329-350). Nobel Akademik Yayıncılık.
10. Çetin, A., Ünsal, S. ve Hekimoğlu, E. (2021). 2018-2019 öğretim yılında güncellenen öğretmen yetiştirme lisans programının incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi (52), 337-358. https://doi.org/10.53444/deubefd.904931
11. Darling Hammond, L. (2017). Teacher education around the world: What can we learn from international practice? European Journal of Teacher Education, 40(3), 291–309. https://doi.org/10.1080/02619768.2017.1315399
12. Dönmez, B. (2024). Okul yönetiminin güçlendirilmesi bağlamında Öğretmenlik Mesleği Kanunu ve etkisiz eleman olarak üniversiteler. Okul Yönetimi, 4(2), 101-105.
13. Erden, M. (1998). Öğretmenlik mesleğine giriş. Alkım Yayınları.
14. Erkol, H. ve Kaya, Ö. Ş. (2023). Osmanlı İmparatorluğu’ndan Türkiye Cumhuriyeti’ne: Öğretmen istihdam politikalarının tarihsel seyri. Uluslararası Akademik Birikim Dergisi, 6(5), 1206-1221.
15. Erol, Y. C. (2024, Aralık). Pedagojik formasyon eğitimi alan çocuk gelişimi mezunu öğretmen adaylarının eğitim-öğretim programı ve öğretmen yetiştirme sisteminde yapılan değişiklikler hakkındaki görüşleri. Ege 12th International Conference on Social Sciences, 26-30 Aralık 2024, İzmir.
16. Erol, Y. C. ve Eroğlu, M. (2024). Okul öncesi öğretmen adaylarının hizmet öncesi öğretmen eğitimi ve Milli Eğitim Akademisi’ne ilişkin görüşlerinin incelenmesi. M. Doruk (Ed.), Eğitim & Bilim 2024-IV içinde (s. 657-676). Efe Akademi Yayınları.
17. Gömleksiz, M. N. (2003). Öğretmenlik mesleğinin nitelikleri. Mehmet Taşpınar (Ed.), Öğretmenlik Mesleği içinde (s. 149-168). Üniversite Kitabevi.
18. Gül, M. (2025). Öğretmen adaylarının Millî Eğitim Akademisi hakkındaki görüşlerinin incelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Eğitim Dergisi, 7(1), 59-74. https://milliegitimakademisi.com. 04.07.2025 tarihinde erişilmiştir.
19. Ingersoll, R. M. ve Strong, M. (2011). The impact of induction and mentoring programs for beginning teachers: A critical review of the research. Review of Educational Research, 81(2), 201-233. https://doi.org/10.3102/0034654311403323
20. Karasar, N. (1999). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler. Nobel Yayınevi.
21. Karataş, İ. H. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli hakkında. Alanyazın, 5(1), 6-11.
22. Keyifli, Ş. (2013). Eğitim ve din eğitimi. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 13(2), 103-126.
23. MEB Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Genel Müdürlüğü (2017). Öğretmenlik mesleği genel yeterlilikleri. Millî Eğitim Basımevi.
24. MEB (2024). 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu. www.mevzuat.gov.tr adresinden 23.12.2024 tarihinde indirilmiştir.
25. Oğuzkan, A. F. (1981). Eğitim terimleri sözlüğü. Türk Dil Kurumu Yayınları.
26. Özsoy, S., & Özsoy, G. (2013). Eğitim araştırmalarında etki büyüklüğü raporlanması. İlköğretim Online, 12(2), 334-346.
27. Patton, M. Q. (1990). Qualitative evaluation and research methods. SAGE Publications: Newbury Park London New Delhi.
28. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma yöntemleri, beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni. (Çeviri Ed. M. Bütün ve S. B. Demir). Siyasal Kitabevi.
29. Pınar, İ., & Sarıçam, H. (2025). Eğitim fakültelerindeki akademisyenlerin milli eğitim akademisi ile ilgili görüşleri. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(1), 12-29.
30. Polat, M. (2024). Milli Eğitim Akademisi ve öğretmen yetiştirme sürecinin dönüşümü. İlke Yayın.
31. Ponto J. (2015). Understanding and Evaluating Survey Research. J Adv Pract Oncol., 6(2), 168-71.
32. Resmi Gazete (2024). 7528 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu. www.resmigazete.gov.tr adresinden 23.12.2024 tarihinde indirilmiştir.
33. Singleton, R. A., & Straits, B. C. (2009). Approaches to social research (5th ed.). New York: Oxford University Press.
34. Soydan, T. (2015). Osmanlı Son Dönemi'nden Günümüze Türkiye'de Öğretmen İstihdamı ve Sorunlarına Bakış (Ed. Kasım Karakütük), Prof. Dr. Mahmut Adem'e Armağan içinde (ss. 581-597), Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları, Yayın No: 214.
35. Stratton, S. J. (2021). Population research: Convenience sampling strategies. Prehospital and disaster Medicine, 36(4), 373-374.
36. Tan, M. (1990). Eğitim sosyolojisinde değişik yaklaşımlar: İşlevci paradigma ve çatışmacı paradigma. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 23(2), 557-571.
37. Varış, F. (1988). Eğitimde program geliştirme teori ve teknikleri. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları.
38. Yaman, E. (2024). Öğretmen yetiştirmede yeni bir kuram ve yeni bir model. Journal of Turkic Civilization Studies, 5(1), 1-10.
39. Zeichner, K. (2012). The turn once again toward practice-based teacher education. Journal of Teacher Education, 63(5), 376-382. https://doi.org/10.1177/0022487112445789.
40. Zeichner, K. (2010). Rethinking the connections between campus courses and field experiences in college and university-based teacher education. Journal of Teacher Education, 61(1-2), 89-99. https://doi.org/10.1177/0022487109347671.