Determination of the Trends of Postgraduate Education Theses in the Field of Primary School Mathematics Education

Yıl 2026, Cilt: 10 Sayı: 23 , 129 - 147 , 30.04.2026

Merve Savaşçı Çevik , Mehmet Özenç

https://doi.org/10.57135/jier.1862048

https://izlik.org/JA62HH89RY

Öz

This study aims to determine the trends in graduate theses on mathematics education and teaching in Turkey between 2000 and 2023, employing the document analysis design, a qualitative research method. The inclusion criteria for the study group were as follows: theses completed between 2000 and 2023, accessible through the Council of Higher Education (YÖK) Thesis Center database, and focused on primary school mathematics education and teaching. A total of 342 theses meeting these criteria were examined using the "Thesis Analysis Form" developed by the researcher. Descriptive analysis was employed to present the data through frequency and percentage values in tables, graphs, and figures. The findings revealed that the highest number of theses was published in 2019, with master's theses being the most common type. Most studies utilized quantitative research methods, primarily the correlational survey model. Statistical analyses were frequently applied, and tests, scales, and semi-structured interview forms were commonly used as data collection tools. The sample groups often consisted of students, particularly 4th-grade students. The majority of the theses conducted both validity and reliability analyses.

Anahtar Kelimeler

Mathematics education , mathematics teaching , primary school mathematics , postgraduate thesis , document analysis.

İlkokul Matematik Eğitimi Alanında Yapılan Lisansüstü Eğitim Tezlerinin Eğilimlerinin Belirlenmesi

https://izlik.org/JA62HH89RY

Öz

Türkiye’de 2000-2023 yılları arasında matematik eğitimi ve öğretimi ile ilgili yapılan lisansüstü eğitim tezlerinin eğilimlerinin belirlenmesi amaçlanan bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi deseni tercih edilmiştir. Araştırma kapsamında lisansüstü eğitim tezlerinin 2000-2023 yılları arasında tamamlanmış olması, tezlerin Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Tez Merkezi veri tabanından ulaşılabilir olması, ilkokul matematik eğitimi ve öğretimi ile ilgili olması çalışma grubunun belirlenmesinde dikkat edilen ölçütlerdir. Belirtilen ölçütler doğrultusunda 2000-2023 yılları arasında ilkokul matematik eğitimi ve öğretimi konularını içeren 342 lisansüstü eğitim tezine ulaşılmış ve araştırma kapsamında bu çalışmalar incelenmiştir. Çalışmalar, araştırmacı tarafından geliştirilen ''Tez İnceleme Formu'' kullanılarak incelenmiştir. Verilerin analizinde betimsel analiz kullanılarak frekans ve yüzde değerleri tablolar, grafikler ve şekiller halinde sunulmuştur. Elde edilen verilerin analizleri sonucunda ilkokul matematik eğitimi ve öğretimi ile ilgili tezlerin en fazla 2019 yılında yayımlandığı, en fazla yüksek lisans tezi türünde çalışmanın yapıldığı görülmüştür. Çalışmaların büyük bir çoğunluğunun nicel araştırma yöntemi ve ilişkisel tarama modeliyle tasarlandığı belirlenmiştir. Tezlerde istatistiksel analizlerin sıklıkla kullanıldığı, veri toplama aracı olarak ise çoğunlukla test, ölçek ve yarı yapılandırılmış görüşme formunun kullanıldığı belirlenmiştir. Örneklem olarak çoğunlukla öğrencilerin ve özellikle de 4. sınıf öğrencilerin seçildiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Matematik eğitimi , matematik öğretimi , ilkokul matematik , lisansüstü tez , doküman analizi.

Etik Beyan

Yapılan bu çalışmada bilimsel, etik ve alıntı kurallarına uyulduğu; toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifatın yapılmadığı, karşılaşılacak tüm etik ihlallerde “Yaşadıkça Eğitim Dergisi ve Editörünün” hiçbir sorumluluğunun olmadığı, tüm sorumluluğun yazarlara ait olduğu sorumlu yazar tarafından taahhüt edilmiştir. Ayrıca mevcut dokümanlar üzerinden gerçekleştirilen bu çalışmada ayrıca etik kurul onayına ihtiyaç bulunmamaktadır.

Destekleyen Kurum

Yok

Kaynakça

• Ala, A.M., Kefci, S.S. & Kanbolat, O. (2022). Matematik eğitimi lisansüstü araştırmalardan yansımalar, Trakya Eğitim Dergisi, 13(2), https://doi.org/1024-1038. 10.24315/tred.1108193
• Atasever, D. (2019). Türkiye'de 2014-2018 yılları arasında matematik eğitimi alanında yapılan lisansüstü tezlerin analizi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
• Bilgiç, E. A. (2023). 2010-2020 yılları arasında matematik eğitimi alanında nitel araştırma ile yapılmış lisansüstü tezlerin içerik analizi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi.
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. A., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
• Can, D. (2020). Temel eğitim alanında yapılan matematik eğitimi konulu lisansüstü tezlerin araştırma eğilimleri. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(2), 410-427.
• Coşkun, A. (2021). Türkiye'de matematik eğitimi alanında problem çözmeye yönelik yapılan çalışmaların bir içerik analizi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi.
• Çelik, M. (2022). Türkiye'de okul öncesi matematik eğitimi araştırmalarının betimsel içerik analizi: 2016-2020. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2). 315-332. https://doi.org/10.21666/muefd.973234
• Çepni, S. (2010). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş, (5. Baskı).
• Çiltaş, A., Güler, G., & Sözbilir, M. (2012). Türkiye'de matematik eğitimi araştırmaları: Bir içerik analizi çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(1), 565-580.
• Evrekli, E., İnel, D., Deniş, H., & Balım, A. G. (2011). Fen eğitimi alanındaki lisansüstü tezlerdeki yöntemsel ve istatistiksel sorunlar. İlköğretim Online, 10(1), 206-218.
• Fırat, İ. (2020). Türkiye’de matematik okuryazarlık ile ilgili 2020 yılına kadar yapılan çalışmaların doküman analizi yöntemiyle incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Amasya Üniversitesi.
• Genç, B. C. (2021). Matematik eğitiminde oyunlaştırma üzerine yapılan çalışmaların incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Balıkesir Üniversitesi.
• Gündoğan, M. S. (2022). Türkiye'de matematik eğitiminde etkinlik kavramı ile ilgili yayımlanan araştırmaların incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Kırıkkale Üniversitesi.
• Güven, B. & Özçelik, Ç. (2017). İlkokul matematik dersine yönelik gerçekleştirilen lisansüstü eğitim tez çalışmalarına ilişkin bir inceleme. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 13(4), 693-714. https://doi.org/10.17244/eku.347800
• İlhan, A. (2011). Matematik eğitimi araştırmalarında tematik ve metodolojik eğilimler: uluslararası bir çözümleme (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Osmangazi Üniversitesi.
• Karakuş, Y. (2023). Türkiye'de ilkokul ve ortaokul kademelerinde gerçekçi matematik eğitimi üzerine yapılmış lisansüstü tezlerin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Karamanoğlu Mehmet Bey Üniversitesi. Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
• Kavak, Y. (1997). Dünyada ve Türkiye’de ilköğretim. Pegem Yayınları.
• Kaya, E. N. (2021). Türkiye'de matematik eğitiminde problem kurma üzerine gerçekleştirilmiş lisansüstü çalışmaların analizi: Bir meta-sentez çalışması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Giresun Üniversitesi.
• Kuş, İ. (2023). Türkiye'de matematik eğitiminde 5E ve 7E modellerine yönelik yapılan çalışmaları sistematik olarak incelemesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi.
• Labuschagne, A. (2003). Qualitative research: Airy fairy or fundamental? The Qualitative Report, 8(1). https://doi.org/10.46743/2160-3715/2003.1901
• Özenç, M. & Özenç, E. G. (2013). Sınıf öğretmenleri ile yapılan lisansüstü eğitim tezlerinin yöntem bölümü açısından incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(1). http://dergipark.ulakbim.gov.tr/ijal/
• Özkan, H. (2021). Sosyal bilimlerde betimsel içerik analizi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 188-201. https://doi.org/10.21733/ibad.871703
• Sak, R., Şahin Sak, İ. T., Öneren Şendil, Ç., & Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227-250. http://doi.org/10.33400/kuje.843306
• Sarıtaş, A. N. (2022). 2000- 2021 yılları arasında matematik eğitiminde kavram öğretim teknikleri ile ilgili çalışmaların incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi.
• Sevencan, A. (2019). Türkiye'de matematik eğitimi alanında yapılmış lisansüstü tezlerin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi.
• Sevinç, B. (2001). Türkiye'de lisansüstü eğitim uygulamaları, sorunlar ve öneriler. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 34(1), 125-137. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000052
• Şahan, A. (2023). 2010-2020 yılları arasında Türkiye'de matematik eğitimi alanında yapılan doktora düzeyindeki tezlerin kuram, kuramsal çerçeve ve kavramsal çerçeve açısından incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi.
• Tan, M. (2022). Oyunla matematik eğitimi üzerine yayımlanmış lisansüstü tezlerin tematik ve yöntemsel açıdan incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi)., Binali Yıldırım Üniversitesi.
• Umay, A. (2003). Matematiksel muhakeme yeteneği. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24, 234-243.
• Yaşar, Ş.,& Papatğa, E. (2015). İlkokul matematik derslerine yönelik yapılan lisansüstü eğitim tezlerinin incelenmesi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 110-124.
• Yenilmez, K. (2010). Ortaöğretim öğrencilerinin matematik dersine yönelik umutsuzluk düzeyleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38(38), 307-317.
• Yetimakman, A. İ. (2023). Türkiye'de gerçekçi matematik eğitimi ile ilgili yapılan lisansüstü tezleri incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi.
• Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.
• Yorulmaz, A., Çekirdekci, S., & Dede, B. (2021). Türkiye’de 2016-2020 yılları arasında yapılan ilkokul matematik eğitimi ile ilgili lisansüstü tezlere ilişkin bir analiz. Uluslararası Karamanoğlu Mehmetbey Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(2), 81-93. https://doi.org/10.47770/ukmead.944280