Sinyalize Olmayan Yaya Geçitlerinde Sürücü Davranışlarının Yayalara İlk Geçiş Hakkının Verilmesi Açısından Araştırılması

Öz

Günümüzde araç sayısı artışına bağlı olarak ölüm ve yaralanmaya neden olan trafik kazaları da artmaktadır. Bu durumdan yayalar oldukça olumsuz bir şekilde etkilenmektedir. Bu nedenle sürücü-yaya tutum ve davranışlarını ve trafik kazalarında yayanın rolünü incelemek için çeşitli çalışmalar yapılmaktadır. Çalışmada, sinyalize olmayan yaya geçitlerinde ilk geçiş hakkının yayalara verilmesi açısından sürücülerin yaya geçişlerine karşı duyarlılığı, bölgeye ve yaya kategorilerine bağlı olarak araştırılmıştır. İstanbul ve Trabzon şehirlerinden iki yaya geçidi seçilmiştir. Veriler, 7 kategoride, kategori başına 100 geçiş denemesi yapılarak elde edilmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda, iki ayrı konumdaki yaya geçitlerinde elde edilen verilerin farklılık gösterdiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Geçiş hakkı
• Sürücü davranışı
• Yaya geçidi
• Yaya güvenliği

Investigation of Driver Behaviour In Non-Signalized Pedestrian Crossings for The First Right to Way

Öz

Nowadays, due to the increase in the number of vehicles, traffic accidents that cause death and injuries are also increasing. Pedestrians are negatively affected by this situation. For this reason, various studies are carried out to research driver-pedestrian attitudes and behaviors and the role of pedestrians in traffic accidents. In the study, in view of the first right of way given to pedestrians at non-signalized pedestrian crossings, drivers' sensitivity to pedestrian crossings was investigated depending on the region and pedestrian categories. Two pedestrian crossings were selected from the cities of Istanbul and Trabzon. The data was collected in 7 categories, with 100 transition attempts per category. As a result of the studies, it was determined that the data obtained from pedestrian crossings in two different locations differed.

Anahtar Kelimeler

• Right of way
• Driver behavior
• Pedestrian crossing
• Pedestrian safety

Kaynakça

1. World Health Organization (2018). Global status report on road safety 2018: Summary.
2. World Health Organization 2020. The top 10 causes of death. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/the-top-10-causes-of-death (Erişim Tarihi: 26.02.2021).
3. Karayolları Genel Müdürlüğü, Trafik Güvenliği Dairesi Başkanlığı 2020. Trafik Kazaları Özeti 2019.
4. Mako, E., & Szakonyi, P. (2016). Evaluation of human behaviour at pedestrian crossings. Transportation Research Procedia, 14, 2121–2128.
5. Admassu, K., Singer, M., & Pildes, R. (2017). How did the pedestrian cross the road?: pedestrian behavior at signalized ıntersections.
6. Demirer, E., & Tezcan, H. O. (2017). Işık kontrolsüz hemzemin yaya geçitlerinde yayaların güvenli aralık algılarının irdelenmesi. 12. Ulaştırma Kongresi (Ulaştırma Politikaları). Ufuk Ofset.
7. Ferenchak, N. N., & Katirai, M. (2017). Pedestrian crossing behavior in relation to grouping and gender in a developing country context. Journal of Global Epidemiology and Environmental Health, 2017(1), 37-45.
8. Gupta, S., Vasardani, M., & Winter, S. (2018). Negotiation between vehicles and pedestrians for the right of way at ıntersections. IEEE Transactıons On Intelligent Transportation Systems, 1-12.

9. Kuşkapan, E., Alemdar, K. D., Kaya, Ö., & Çodur, M. Y. (2019). Traffic accidents caused by pedestrians in Turkey. International Journal for Traffic and Transport Engineering, 9(1), 118-126.
10. Pratelli, A., Lupi, M., Farina, A., & Iannelli, C. (2019). Pedestrian rule compliance at signalized ıntersections in different urban contexts: an observational study. Transport Problems, 14(2), 29-41.
11. Ziolkowski, R. (2019). Investigations of driver’s speed at unsignalised pedestrian crossings. MATEC Web of Conferences 262, 2019.
12. Dağlı, Z., Zavalsız, Ş., & Ateş, H. (2020). Mevzuatta iyileştirme insan hatalarını telafi eder mi? 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda mevzuat iyileştirmesi ve sonuçları üzerine bir araştırma. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 16(1), 287-297.
13. Demir, E. N., Dönmez, H. B., Özden, M., Ünver, N., Fındık, G., & Öz, B. (2020). Yielding the right of the way: A mixed design study for understanding driver’s yielding behavior. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi, 3(1), 53-71.
14. Islam, T., Amit, S. K. S., Rahman, S. M. R., & Bhowmick, S. (2020). Road crossing behavior of pedestrians at unsignalızed ıntersection under mixed traffic condition. 2nd International Conference on Research and Innovation in Civil Engineering (ICRICE-2020).
15. T.C. İçişleri Bakanlığı, Öncelik hayatın öncelik yayanın. https://webdosya.csb.gov.tr/db/malatya/duyurular/trafikte-yaya--8230-17718-20190206104438.pdf (Erişim Tarihi: 03.10.2020).
16. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.2918.pdf (Erişim Tarihi: 27.10.2020).
17. Özen, M. (2021). Yaya kazalarının yaralanma şiddetinin incelenmesi: İkili lojistik regresyon modeli uygulaması. Teknik Dergi. 32(3).
18. T.C. İçişleri Bakanlığı, 2019. 81 ilde eş zamanlı “öncelik hayatın, öncelik yayanın” eylemi. https://www.icisleri.gov.tr/81-ilde-es-zamanli-oncelik-hayatin-oncelik-yayanin-eylemi (Erişim Tarihi: 02.11.2020).