Araştırma Makalesi

Seçilmiş Çevresel Faktörler ve İhracat İlişkisi: E7 Ülkeleri Örneği

Cilt: 17 Sayı: 1 29 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Seçilmiş Çevresel Faktörler ve İhracat İlişkisi: E7 Ülkeleri Örneği

Öz

Amaç: Çevresel faktörlerin ihracat üzerindeki etkileri ülkeler açısından stratejiktir. Çok sayıda çalışma ihracatın farklı makro ekonomik yönlerini değerlendirmiştir. Bu çalışmada E7 ülkelerinin kişi başına düşen karbondioksit (CO2) emisyonları ve yenilenebilir enerji tüketimi çevresel faktörleri temsil ederken, bu faktörlerin mal ve hizmet ihracatı üzerindeki etkileri incelenmiştir. E7 ülkeleri olarak bilinen Brezilya, Çin, Endonezya, Hindistan, Meksika, Rusya ve Türkiye hızlı sanayileşen ve çevre sorunları yaşayan ülkeler oldukları için bu ilişkinin ortaya konulması oldukça önemlidir. E7 ülkelerinin 1990-2021 dönemine ait çevresel faktörleri ve kişi başına düşen GSYİH’ları bağımsız değişken olarak, mal ve hizmet ihracatı bağımlı değişken olarak ele alınmıştır. Yöntem: Çalışmada hem yatay kesit bağımlılığını hem de heterojeniteyi dikkate alan CCEMG yöntemi kullanılmıştır. Bulgular: Ampirik sonuçlar karbondioksit emisyonu ve yenilenebilir enerji tüketiminin ülke ihracatlarıyla pozitif ilişki içerisinde olduğunu göstermiştir. Sonuç: Politika yapıcılar için önerimiz çevre kirliliğine yol açmayan sürdürülebilir üretim ve ihracat gelişimini sağlayan uygulamalara öncelik vermeleridir. Özgünlük: E7 ülkeleri çevresel faktörlerinin ekonomik değişkenler ile ilişkilerini inceleyen çalışmalar mevcuttur. Ancak bu faktörlerin doğrudan ihracat üzerindeki etkisini değerlendiren çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışma seçilmiş çevresel faktörler ile ihracat ilişkisine ampirik ve teorik çerçeve sunarak E7 ülkeleri ihracatı ile ilgili yeşil ekonomi kapsamında ele alınmayan yönleri daha iyi anlamamızı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abd El-Aal, M. F. (2024). The relationship between CO2 emissions and macroeconomics indicators in low and high-income countries: Using artificial intelligence. Environment, Development and Sustainability. 27, 29493-29514. https://doi.org/10.1007/s10668-024-04880-3
  2. Aghasafari, H., Aminizadeh, M., Karbasi, A. & Calisti, R. (2021). CO2 emissions, export and foreign direct investment: Empirical evidence from Middle East and North Africa Region. The Journal of International Trade & Economic Development, 30(7), 1054-1076. https://doi.org/10.1080/09638199.2021.1934087
  3. Akbostancı, E., Tunç, G. İ. & Türüt-Aşık, S. (2004). Pollution haven hypothesis and role of dirty industries in Turkey’s exports (ERC Working Paper in Economic No. 04/03). Economic Research Center, Middle East Technical University.
  4. Al Ahmad, A. S. M. & Sarjiyanto, S. (2023). Are emerging economies a pollution haven?, E3S Web of Conferences, 467, 01030. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202346701030
  5. Al-Mulali, U. & Sheau-Ting, L. (2014). Econometric analysis of trade, exports, imports, energy consumption and CO2 emission in six regions. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 33, 484-498. https://doi.org/10.1016/j.rser.2014.02.010
  6. Ang, T., Salem, M., Kamarol, M., Das, H. S., Nazari, M.A. & Prabaharan, N. (2022). A comprehensive study of renewable energy sources: Classifications, challenges and suggestions. Energy Strategy Reviews, 43, 100939. https://doi.org/10.1016/j.estr.2022.100939
  7. Anwar, A., Chaudhary, A. R., Malik, S. & Bassim, M. (2021). Modelling the macroeconomic determinants of carbon dioxide emissions in the G-7 countries: The roles of technological innovation and institutional quality improvement. Global Business Review, 26(3), 823-845. https://doi.org/10.1177/09721509211039392.
  8. Arslan Gürdal, H. (2024). Examining relationship between carbon dioxide emissions, renewable energy consumption and economic growth in E7 countries. Optimum Journal of Economics and Management Sciences, 11(2), 309-324.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası İktisatta Bölgesel Gelişme ve Küreselleşme, Uluslararası İktisat (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

23 Aralık 2025

Kabul Tarihi

11 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 17 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Aktop, V. S., & Kundak, S. (2026). Seçilmiş Çevresel Faktörler ve İhracat İlişkisi: E7 Ülkeleri Örneği. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(1), 72-88. https://doi.org/10.54558/jiss.1847855
AMA
1.Aktop VS, Kundak S. Seçilmiş Çevresel Faktörler ve İhracat İlişkisi: E7 Ülkeleri Örneği. ÇAKÜ SBED. 2026;17(1):72-88. doi:10.54558/jiss.1847855
Chicago
Aktop, Vildan Saba, ve Sabriye Kundak. 2026. “Seçilmiş Çevresel Faktörler ve İhracat İlişkisi: E7 Ülkeleri Örneği”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 17 (1): 72-88. https://doi.org/10.54558/jiss.1847855.
EndNote
Aktop VS, Kundak S (01 Nisan 2026) Seçilmiş Çevresel Faktörler ve İhracat İlişkisi: E7 Ülkeleri Örneği. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 17 1 72–88.
IEEE
[1]V. S. Aktop ve S. Kundak, “Seçilmiş Çevresel Faktörler ve İhracat İlişkisi: E7 Ülkeleri Örneği”, ÇAKÜ SBED, c. 17, sy 1, ss. 72–88, Nis. 2026, doi: 10.54558/jiss.1847855.
ISNAD
Aktop, Vildan Saba - Kundak, Sabriye. “Seçilmiş Çevresel Faktörler ve İhracat İlişkisi: E7 Ülkeleri Örneği”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 17/1 (01 Nisan 2026): 72-88. https://doi.org/10.54558/jiss.1847855.
JAMA
1.Aktop VS, Kundak S. Seçilmiş Çevresel Faktörler ve İhracat İlişkisi: E7 Ülkeleri Örneği. ÇAKÜ SBED. 2026;17:72–88.
MLA
Aktop, Vildan Saba, ve Sabriye Kundak. “Seçilmiş Çevresel Faktörler ve İhracat İlişkisi: E7 Ülkeleri Örneği”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 17, sy 1, Nisan 2026, ss. 72-88, doi:10.54558/jiss.1847855.
Vancouver
1.Vildan Saba Aktop, Sabriye Kundak. Seçilmiş Çevresel Faktörler ve İhracat İlişkisi: E7 Ülkeleri Örneği. ÇAKÜ SBED. 01 Nisan 2026;17(1):72-88. doi:10.54558/jiss.1847855