Araştırma Makalesi

Göğüs Röntgeni Görüntülerinden Otomatik COVID-19 Teşhisi için Görü Transformatörüne Dayalı Bir Yaklaşım

Cilt: 13 Sayı: 2 1 Haziran 2023
PDF İndir
EN TR

Göğüs Röntgeni Görüntülerinden Otomatik COVID-19 Teşhisi için Görü Transformatörüne Dayalı Bir Yaklaşım

Öz

Son yıllarda ortaya çıkan yeni tip Koronavirüs hastalığı (COVID-19), dünya çapında sağlığı tehdit eden ciddi bir hastalık olmuştur. COVID-19 çok hızlı bir şekilde bulaşabilen ve ciddi ölüm artışları ile birçok endişeye zemin hazırlamıştır. Salgının evrensel boyuta taşınmasıyla bu hastalığın erken teşhisine yönelik birçok çalışma yapılmıştır. Erken teşhis ile hem ölümcül vakaların önüne geçilmiş olunmakta hem de salgının planlanması daha kolay olabilmektedir. X-ışını görüntülerinin zaman ve uygulanabilirlik açısından diğer görüntüleme tekniklerine nazaran çok daha avantajlı olması ve ayrıca ekonomik olması erken teşhis bazlı uygulama ve yöntemlerin bu görüntülerin üzerine yoğunlaşmasına neden olmuştur. Derin öğrenme yaklaşımları birçok hastalık teşhisinde olduğu gibi COVID-19 teşhisinde de çok büyük bir etki oluşturmuştur. Bu çalışmada, derin öğrenmenin CNN tabanlı yaklaşımları gibi daha önceki tekniklerinden ziyade en güncel ve çok daha popüler bir mimarisi olan transformatör yöntemine dayalı bir teşhis sistemi önerdik. Bu sistem, görü transformatör modelleri temelli bir yaklaşım ve yeni bir veri seti olan COVID-QU-Ex üzerinde COVID-19 hastalığının daha efektif bir teşhisini içermektedir. Deneysel çalışmalarda, görü transformatör modellerinin CNN modellerinden daha başarılı olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca, ViT-L16 modeli %96’nın üzerinde test doğruluğu ve F1-skoru sunarak, literatürde benzer çalışmalara kıyasla çok daha yüksek bir başarım göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdul Gafoor, S., Sampathila, N., Madhushankara, M., & Swathi, K. S. (2022). Deep learning model for detection of COVID-19 utilizing the chest X-ışını images. Cogent Engineering, 9(1). https://doi.org/10.1080/23311916.2022.2079221
  2. ADEM, K., & KILIÇARSLAN, S. (2021). COVID-19 Diagnosis Prediction in Emergency Care Patients using the Convolutional Neural Network. Afyon Kocatepe University Journal of Sciences and Engineering, 21, 300–309. https://doi.org/10.35414/akufemubid.788898
  3. Alici-Karaca, D., Akay, B., Yay, A., Suna, P., Nalbantoglu, O. U., Karaboga, D., … Baran, M. (2022). A new lightweight convolutional neural network for radiation-induced liver disease classification. Biomedical Signal Processing and Control, 73. https://doi.org/10.1016/j.bspc.2021.103463
  4. ARI, D., & ALAGÖZ, B. B. (2021). A Review of Genetic Programming Popular Techniques, Fundamental Aspects, Software Tools and Applications. Sakarya University Journal of Science. https://doi.org/10.16984/saufenbilder.793333
  5. Bayat, S., & Işık, G. (2022). Recognition of Aras Bird Species From Their Voices With Deep Learning Methods. Journal of the Institute of Science and Technology, 12(3): 1250 - 1263.
  6. Bhattacharyya, A., Bhaik, D., Kumar, S., Thakur, P., Sharma, R., & Pachori, R. B. (2022). A deep learning based approach for automatic detection of COVID-19 cases using chest X-ışını images. Biomedical Signal Processing and Control, 71. https://doi.org/10.1016/j.bspc.2021.103182
  7. Burukanli, M., Çibuk, M., & Budak, Ü. (2021). Saldırı Tespiti için Makine Öğrenme Yöntemlerinin Karşılaştırmalı Analizi Comparative Analysis of Machine Learning Methods for Intrusion Detection. In BEU Journal of Science (Vol. 10).
  8. Bülbül, M. A., & Öztürk, C. (2022). Optimization, modeling and implementation of plant water consumption control using genetic algorithm and artificial neural network in a hybrid structure. Arabian Journal for Science and Engineering, 47(2), 2329-2343.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgisayar Yazılımı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

27 Mayıs 2023

Yayımlanma Tarihi

1 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

27 Aralık 2022

Kabul Tarihi

26 Ocak 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 13 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Pacal, I. (2023). Göğüs Röntgeni Görüntülerinden Otomatik COVID-19 Teşhisi için Görü Transformatörüne Dayalı Bir Yaklaşım. Journal of the Institute of Science and Technology, 13(2), 778-791. https://doi.org/10.21597/jist.1225156
AMA
1.Pacal I. Göğüs Röntgeni Görüntülerinden Otomatik COVID-19 Teşhisi için Görü Transformatörüne Dayalı Bir Yaklaşım. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2023;13(2):778-791. doi:10.21597/jist.1225156
Chicago
Pacal, Ishak. 2023. “Göğüs Röntgeni Görüntülerinden Otomatik COVID-19 Teşhisi için Görü Transformatörüne Dayalı Bir Yaklaşım”. Journal of the Institute of Science and Technology 13 (2): 778-91. https://doi.org/10.21597/jist.1225156.
EndNote
Pacal I (01 Haziran 2023) Göğüs Röntgeni Görüntülerinden Otomatik COVID-19 Teşhisi için Görü Transformatörüne Dayalı Bir Yaklaşım. Journal of the Institute of Science and Technology 13 2 778–791.
IEEE
[1]I. Pacal, “Göğüs Röntgeni Görüntülerinden Otomatik COVID-19 Teşhisi için Görü Transformatörüne Dayalı Bir Yaklaşım”, Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der., c. 13, sy 2, ss. 778–791, Haz. 2023, doi: 10.21597/jist.1225156.
ISNAD
Pacal, Ishak. “Göğüs Röntgeni Görüntülerinden Otomatik COVID-19 Teşhisi için Görü Transformatörüne Dayalı Bir Yaklaşım”. Journal of the Institute of Science and Technology 13/2 (01 Haziran 2023): 778-791. https://doi.org/10.21597/jist.1225156.
JAMA
1.Pacal I. Göğüs Röntgeni Görüntülerinden Otomatik COVID-19 Teşhisi için Görü Transformatörüne Dayalı Bir Yaklaşım. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2023;13:778–791.
MLA
Pacal, Ishak. “Göğüs Röntgeni Görüntülerinden Otomatik COVID-19 Teşhisi için Görü Transformatörüne Dayalı Bir Yaklaşım”. Journal of the Institute of Science and Technology, c. 13, sy 2, Haziran 2023, ss. 778-91, doi:10.21597/jist.1225156.
Vancouver
1.Ishak Pacal. Göğüs Röntgeni Görüntülerinden Otomatik COVID-19 Teşhisi için Görü Transformatörüne Dayalı Bir Yaklaşım. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 01 Haziran 2023;13(2):778-91. doi:10.21597/jist.1225156

Cited By