Ağaçların Bina ile Olan Mesafesinin Dış Mekan Termal Konfor Üzerine Etkisi: Erzurum Kenti Örneği
Öz
Kentleşmeyle birlikte artan kentsel ısı adası etkisi sıcak iklim bölgelerinde yazın daha fazla serinletme, soğuk iklim bölgerinde ise kışın daha fazla ısıtma talebiyle enerji kullanımının artmasına sebep olmuştur. Son yıllarda güneş enerjisinden en üst seviyede faydalanarak enerji tasarrufu sağlama, hava kirliliğini azaltmak için çözümler üretme, ısıtma ve soğutma maliyetlerini azaltmak için öneriler sunma ile ilgili birçok çalışma yapılmaktadır. Kentlerdeki yeşil alan varlığının fazla olması yansımayı azaltacağı için ısı adası etkisini de azaltmaktadır. Yapılan çalışmalarda genellikle ağaçların soğutma etkileri vurgulanmaktadır. Ancak soğuk iklim bölgeleri için ağaçların ortamın ısınmasına olan katkıları da incelenmelidir. Bu araştırma; yüksek rakım ve soğuk iklim şartlarının hakim olduğu Erzurum kentinde, yeni bir yerleşim alanı olan Yıldızkent mevkiinde bulunan bir site bahçesinde yürütülmüştür. Bu site 16 adet villadan oluşmaktadır. Bu alanda, çevresinde bitki örtüsü bulunan bir evin birinci katına, güney ve kuzey cephelere 2 adet meteorolojik veri ölçüm cihazı yerleştirilmiştir. Aralık 2017’de araştırma alanından 24 saatlik mikroiklim verileri kaydedilmiş olup, ortalama değerleri hazırlanan senaryolar için ENVI-met yazılım programı kullanılmıştır. Bu senaryolarda, binanın ağaçlar ile olan farklı mesafelerinin termal konfor üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Mesafeler; binaya bitişik, 2m ve 4m olarak belirlenerek, hangi senaryonun konforlu olduğu analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, ağaçlar ve bina arasındaki mesafe 2m olduğunda, ortamın sıcaklığının mevcut durumdan 9.2 °C daha sıcak olduğu belirlenmiştir. Verilere ait Tahmini Ortalama Oy (PMV) analizi ile insanlar tarafından hissedilir mevcut durum ve alternatif senaryolar için haritalar oluşturulmuştur. Sonuç olarak termal konforlu ve termal stresin olmadığı durum bitkilerin binaya 2m ve 4m aralıklarla dikildiği senaryolar olup, 0.2-0.3 °C PMV değeri belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akbari H, Kurn DM, Bretz SE, Hanford JW, 1997. Peak power and cooling energy savings of shade trees. Energy and Buildings, 25(2): 139-148.
- Anonymous, 2004. Task Committee on Outdoor Human Comfort of the Aerodynamics, Committee of the American Society of Civil Engineers. Outdoor human comfort and its assessment: State of the art. Reston, VA: American Society of Civil Engineers.
- Balczó M, Gromke C, Ruck B, 2009. Numerical modeling of flow and pollutant dispersion in street canyons with tree planting. Meteorologische Zeitschrift, 18(2): 197-206.
- Balogun AA, Morakinyo TE, Adegun OB, 2014. Effect of tree-shading on energy demand of two similar buildings. Energy and buildings, 81, 305-315.
- Bruse M, Fleer H, 1998. Simulating surface–plant–air interactions inside urban environments with a three dimensional numerical model. Environmental modelling & software, 13:(3-4), 373-384.
- Chen K, Zhou L, Chen X, Ma Z, Liu Y, Huang L, Kinney PL, 2016. Urbanization level and vulnerability to heat-related mortality in Jiangsu Province. China. Environmental health perspectives, 124 (12): 1863-1869.
- Cheng V, Ng E, Chan C, Givoni B, 2012. Outdoor thermal comfort study in a sub-tropical climate: a longitudinal study based in Hong Kong”. International journal of biometeorology, 56 (1): 43-56.
- Daemei AB, Azmoodeh M, Zamani Z, Khotbehsara EM, 2018. Experimental and simulation studies on the thermal behavior of vertical greenery system for temperature mitigation in urban spaces”. Journal of Building Engineering, 20, 277-284.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Ayşegül Aksu
*
0000-0002-6720-0256
Türkiye
Sevgi Yılmaz
0000-0001-7668-5788
Türkiye
Başak Ertem Mutlu
Bu kişi benim
0000-0002-0394-4950
Türkiye
Hasan Yılmaz
0000-0003-3768-4760
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
1 Haziran 2020
Gönderilme Tarihi
21 Ekim 2019
Kabul Tarihi
1 Şubat 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 10 Sayı: 2
Cited By
Urban adaptation impact on outdoor thermal comfort in educational complexes
Acta Scientiarum Polonorum Administratio Locorum
https://doi.org/10.31648/aspal.7879Diyarbakır Kent Merkezi Termal Konforunun Belirlenmesi
Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.30910/turkjans.1251560İmar Planlarındaki Konut Alanlarına Yönelik Yapılaşma Koşullarının İklim Duyarlılığı Değerlendirmesi: Erzurum Örneği
PLANARCH - Design and Planning Research
https://doi.org/10.54864/planarch.1455477