Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Dil Becerilerine Özgü Kaygının Ölçülmesi
Öz
Bu araştırmada, Cheng (2017) tarafından dil becerilerine (dinleme, okuma, konuşma, yazma) özgü kaygıyı ölçmek amacıyla geliştirilen kısa kaygı ölçekleri setinin Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi (TYDÖ) bağlamına uyarlanması ve psikometrik niteliklerinin incelenmesini amaçlanmaktadır. Öncelikle çeviri, geri çeviri süreci sonrasında ölçek maddelerinin Türkçeye aktarılması tamamlanmıştır. Araştırmanın asıl uygulama aşamasındaki katılımcılarını Türkçe öğrenen uluslararası üniversite öğrencileri (n1 = 250, n2 = 268) oluşturmaktadır. Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri, ölçeklerin Türkçe formlarının orijinal yapı ile tutarlı olarak bilişsel, somatik ve davranışsal olmak üzere üç boyutlu yapı sergilediğini doğrulamıştır. Ayrıca ölçeklerin yüksek düzeyde iç tutarlılık güvenirliğine ve yakınsak geçerliğe sahip olduğu tespit edilmiştir. Ölçüt bağıntılı geçerlik kanıtı olarak ise uyarlanan kaygı ölçeklerinin genel sınıf kaygısıyla pozitif, yabancı dil keyfi ve başarı ölçütleriyle (son sınav notları ve öz bildirim) ise negatif yönde anlamlı ilişkiler gösterdiği saptanmıştır. Bu bulgular, ölçek setinin Türkçeye uyarlanmış formunun TYDÖ bağlamında beceriye özgü kaygıları ölçmede geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Altunkaya, H., & Erdem, İ. (2016). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlere yönelik okuma kaygısı ölçeğinin geliştirilmesi. S. Dilidüzgün (Ed.), Kuram ve Uygulama Bağlamında Türkçe Öğretimi içinde (ss. 497-512). Anı Yayıncılık.
- Arnold, J. (Ed.). (1999). Affect in language learning. Cambridge University Press.
- Aytan, N., & Tunçel, H. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe yazma kaygısı ölçeğinin geliştirilmesi çalışması. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(30), 50-62. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkusbed/article/208815
- Botes, E., Dewaele, J., & Greiff, S. (2021). The development and validation of the short form of the foreign language enjoyment scale. The Modern Language Journal, 105, 858-876. https://doi.org/10.1111/modl.12741
- Botes, E., van der Westhuizen, L., Dewaele, J.-M., MacIntyre, P., & Greiff, S. (2022). Validating the short-form Foreign Language Classroom Anxiety Scale. Applied Linguistics, 43(5), 1006-1033. https://doi.org/10.1093/applin/amac018
- Browne, M. W., & Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model fit. In K. A. Bollen and J. S. Long (Eds.), Testing structural equation models (pp. 136-162). Sage.
- Cheng, Y. S. (2004). A measure of second language writing anxiety: Scale development and preliminary validation. Journal of Second Language Writing, 13(4), 313-335. https://doi.org/10.1016/j.jslw.2004.07.001
- Cheng, Y. S. (2017). Development and preliminary validation of four brief measures of L2 language-skill-specific anxiety. System, 68, 15-25. https://doi.org/10.1016/j.system.2017.06.009
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Türkçe Eğitimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Enes Çinpolat
*
0000-0002-3411-4300
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
1 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
5 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
28 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 1