Web sitesi yerelleştirmelerinde bir eyleyen olarak çevirmenin konumu: Türkiye örneği

Öz

E-ticaretin hızlı gelişimi web sitesi yerelleştirme adında büyük bir iş kolunun ortaya çıkmasına katkıda bulunmuştur. Web sitesi yerelleştirme uygulamalarının yüksek hacmine karşın web sitesi yerelleştirme projelerinde görev alan çevirmenlerle ilgili araştırmalar oldukça kısıtlıdır. Bu nitel çalışmanın amacı Türkiye‟deki web sitesi yerelleştirme süreçlerinde bir eyleyen olarak çevirmenin konumunu araştırmaktır. Veri toplama aracı olarak görüşme yöntemi kullanılmıştır. Görüşme formları kullanılarak dokuz görüşmeci ile Eylül 2011-Şubat 2012 tarihleri arasında İstanbul‟da yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bütüncenin belirlenmesinde maksimum çeşitlilik örneklemesine başvurulmuştur. Görüşmecilerin ortak özelliği web sitesi yerelleştirme süreçlerinde farklı şekillerde eyleyen olarak bulunmuş olmalarıdır. Araştırma yaklaşımı nitel olduğundan ve elde edilen verilerin derinlemesine incelenmesi amaçlandığından bütüncedeki görüşmeci sayısı dokuz ile sınırlandırılmıştır. Görüşmecilerin ortak özelliği web sitesi yerelleştirme süreçlerinde görev almış olmalarıdır, ancak eyleyen rolleri farklıdır. Çalışmanın kavramsal ve kuramsal çerçevesi için Justa Holz-Mänttäri ve Hans Vermeer‟in işlevsel çeviri kuramlarına ve bunların tamamlayıcısı olarak vekâlet kuramına başvurulmuştur. Çalışmada çevirmenlerin üretim ağlarında bilgi asimetrisi sorunu yaşadıkları ve bunun da çeviri edimlerini olumsuz yönde etkilediği ortaya konmuştur. Çevirilerin kalitesi düşük olduğunda genellikle ilk sorgulanan çevirmenin edincidir. Bu çalışma çeviri/yerelleştirme ürünlerinin başlatıcının beklentisini karşılayamaması durumunda sorunun kaynağını bulmak için sadece çevirmen yerine üretim ağının bütününe bakmanın etkili bir çözüm yolu olacağını önermektedi

Anahtar Kelimeler

• asimetrik bilgi, çevirmenin konumu, nitel araştırma, vekâlet, web sitesi yerelleştirme

Position of the translator as an agent in website localization: The case of Turkey

Abstract

The rapid growth of e-commerce has contributed to the development of website localization activity as a major professional industry. Despite the high volume of website localization practices, there is little research on translators participating in website localization projects. The purpose of this qualitative study was to explore the position of the translator as an agent in website localization processes in Turkey. Interview method was used to collect data. Nine interviewees were interviewed face-to-face using interview forms in Istanbul between September 2011 and February 2012. In determining the corpus of interviews, maximum variation sampling was used. All of the interviewees took part in website localization processes as agents but in different positions. The conceptual and theoretical framework of the study comprised functional translation theories by Justa Holz-Mänttäri and Hans Vermeer, and Agency Theory. The study showed that translators in production networks experienced the problem of information asymmetry which affected their performance negatively. It is common to associate low levels of quality with the translator’s incompetence. This study suggested that when the translation/localization product fails to meet the expectations of the initiator, it is more than reasonable to look at not just the translator but the whole production network to find the source of problem.

Keywords

• Agency, asymmetric information, qualitative research, translator’s position, website localization