Derleme

İlk Çağlardan Günümüze Yeraltı Yapıları, Kaya Yapıları ve Kaya Mekaniği

Cilt: 41 Sayı: 2 15 Aralık 2017
PDF İndir
TR EN

İlk Çağlardan Günümüze Yeraltı Yapıları, Kaya Yapıları ve Kaya Mekaniği

Öz

Yeraltındaki alanlarının kullanımı insanlar için antik dönemlere uzanan eski bir alışkanlıktır. Atalarımız, mağaraları vahşi hayattan korunmak için barınak olarak kullandılar, ayrıca değerli mineralleri çıkarmak için kazarak yeraltı boşlukları oluşturdular. Bu boşlukları kutsal alan, mezar veya depo olarak kullandılar.  Bu kullanım amaçlarına ek olarak, savaşlar sırasında saldırı veya surları geçmek amacıyla tüneller inşa ettiler. Daha sonraları, tüneller yerleşim yerlerine su getirmek veya söz konusu alanları selden korumak amacıyla yapıldı. İlk kez ne zaman kullanıldıkları bilinmemekle birlikte, birbirleriyle bağlantılı olarak inşa edilen yer altı yapıları insanlık tarihi boyunca barınma amacıyla da kullanıldı. Sonraki yüzyıllarda, ulaşım sistemlerine duyulan ihtiyaç nedeniyle yeni kazı tekniklerinin kullanıldığı ulaşım ve iletim tünelleri inşa edildi. Bu dönemde, demiryolu tünelleri ve karayolu tünelleri yapıldı. Bu yapıların çoğunluğu kaya ortamda yer almaktadır. İlk kazılar elle yapılmış olup,  daha sonra kolay kazmak için ateşin kullanıldığı bilinmektedir. Bu tekniği, barut, patlayıcılar ve tünel açma makinaları takip etmiştir. Şu veya bu şekilde, eski  uygarlıklar kaya mekaniğinin temel prensiplerini kullanmış ve bu prensipleri yeraltı yapılarının inşasında uygulamışlardır. Kaya mekaniğinin prensipleri, tüm bu yapıların olmazsa olmaz unsurudur. Bu çalışmada, kaya mekaniğinin tarihçesi kısaca anlatılacak, tarihi ve anıtsal yeraltı ve kaya yapılarından örnekler sunulacaktır.


Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akoglu, K.G., Saltik, E.N.C., 2015. Hydric dilation of Mount Nemrut sandstones and its control by surfactants. Journal of Cultural Heritage 16, 276-283.
  2. Akyol V., 2012. Sinop Turizm Potansiyeli (Tourism Potential of Sinop). http://turizm.sinop.edu.tr/turizm_isletmeciligi_ve_otelcilik_yuksekokulu/faaliyetler/turizm_durumu.pdf. Accessed 31.12.2015.
  3. Alemohammad, S.H. & Gharari, S., 2010. Qanat:An ancient invention for water management in Iran. http://hamed.mit.edu/sites/default/files/Qanat_WHC_2010.pdf. Accessed 09.08.2017.
  4. America’s Library, 2016. Mount Rushmore National Memorial a Local Legacy. http://www.americaslibrary.gov/es/sd/es_sd_mount_1.html. Accessed 09.01.2016.
  5. Aydan, Ö. & Ulusay R., 2003. Geotechnical and geoenvironmental characteristics of man-made underground structures in Cappadocia, Turkey. Engineering Geology, 69:245-272.
  6. Aydan, Ö. & Ulusay R., 2013. Geomechanical evaluation of Derinkuyu antique underground city and its implications in geoengineering. Rock Mechanics and Rock Engineering, 46:731-754.
  7. Aydan, Ö. & Ulusay R., Tokashiki, N., 2014. A new rock mass quality rating system: Rock mass quality rating (RMRQ) and its application to the estimation of geomechanical charactersitics of rock masses. Rock Mech. Rock Eng., 47:1255-1276.
  8. Barton, N., 2002a. Some New Q-value correlations to assist in site characterization and tunnel design. International Journal of Rock Mechanics and Mining Sciences 39, 185-216.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Özgür Satıcı Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2017

Gönderilme Tarihi

15 Ekim 2017

Kabul Tarihi

9 Ekim 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 41 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Akış, E., & Satıcı, Ö. (2017). İlk Çağlardan Günümüze Yeraltı Yapıları, Kaya Yapıları ve Kaya Mekaniği. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 41(2), 155-172. https://doi.org/10.24232/jmd.344499
AMA
1.Akış E, Satıcı Ö. İlk Çağlardan Günümüze Yeraltı Yapıları, Kaya Yapıları ve Kaya Mekaniği. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2017;41(2):155-172. doi:10.24232/jmd.344499
Chicago
Akış, Ebru, ve Özgür Satıcı. 2017. “İlk Çağlardan Günümüze Yeraltı Yapıları, Kaya Yapıları ve Kaya Mekaniği”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 41 (2): 155-72. https://doi.org/10.24232/jmd.344499.
EndNote
Akış E, Satıcı Ö (01 Aralık 2017) İlk Çağlardan Günümüze Yeraltı Yapıları, Kaya Yapıları ve Kaya Mekaniği. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 41 2 155–172.
IEEE
[1]E. Akış ve Ö. Satıcı, “İlk Çağlardan Günümüze Yeraltı Yapıları, Kaya Yapıları ve Kaya Mekaniği”, Jeoloji Mühendisliği Dergisi, c. 41, sy 2, ss. 155–172, Ara. 2017, doi: 10.24232/jmd.344499.
ISNAD
Akış, Ebru - Satıcı, Özgür. “İlk Çağlardan Günümüze Yeraltı Yapıları, Kaya Yapıları ve Kaya Mekaniği”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi 41/2 (01 Aralık 2017): 155-172. https://doi.org/10.24232/jmd.344499.
JAMA
1.Akış E, Satıcı Ö. İlk Çağlardan Günümüze Yeraltı Yapıları, Kaya Yapıları ve Kaya Mekaniği. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 2017;41:155–172.
MLA
Akış, Ebru, ve Özgür Satıcı. “İlk Çağlardan Günümüze Yeraltı Yapıları, Kaya Yapıları ve Kaya Mekaniği”. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, c. 41, sy 2, Aralık 2017, ss. 155-72, doi:10.24232/jmd.344499.
Vancouver
1.Ebru Akış, Özgür Satıcı. İlk Çağlardan Günümüze Yeraltı Yapıları, Kaya Yapıları ve Kaya Mekaniği. Jeoloji Mühendisliği Dergisi. 01 Aralık 2017;41(2):155-72. doi:10.24232/jmd.344499