SPOR YAPAN BİREYLERİN BİTKİ BAZLI PROTEİNLERE KARŞI BAKIŞ AÇILARININ DEĞERLENDİRİLMESİ
Öz
Bu çalışma, spor yapan bireylerin bitkisel protein kaynakları ve bitkisel içerikli ergojenik desteklere yönelik bilgi düzeylerini, tutumlarını ve bakış açılarını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma nitel araştırma yaklaşımı kapsamında yürütülmüş olup, Karabük ilinde aktif olarak spor yapan 20 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler fenomenoloji yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, katılımcıların bitkisel protein kaynakları hakkında temel düzeyde bilgi sahibi olmalarına rağmen, kas gelişimi ve performans açısından hayvansal proteinleri daha etkili gördüklerini ortaya koymuştur. Katılımcıların önemli bir kısmı bitkisel proteinleri yetersiz bulurken, bazıları uygun besin kombinasyonlarıyla yeterli olabileceğini ifade etmiştir. Ayrıca bitkisel içerikli ergojenik desteklerin genel performans artırıcı ürünler olarak değil, belirli tüketici gruplarına yönelik alternatif ürünler şeklinde algılandığı belirlenmiştir. Sonuç olarak spor yapan bireyler arasında hayvansal proteinlerin temel protein kaynağı olarak görüldüğü ve bitkisel proteinlere yönelik mesafeli bir yaklaşımın devam ettiği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Protein kaynakları, Bitkisel Protein, Sporcu Beslenmesi, Spor Yapan Bireyler
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Kaynakça
- Aksoy, Y., & Yılmaz, M. (2025). Vegan-vejetaryen sporcu beslenmesi. İçinde M. Açak & H. Abanoz (Ed.), Spor & Bilim 2025: Sporcu Sağlığı (1. baskı, ss. 167-192). Efe Akademi Yayıncılık.
- Altun, F., & Yazıcı, H. (2014). Nitel ve nicel yöntemleri kullanan araştırmacıların empatik eğilimleri ve işlevsel olmayan tutumları arasındaki farklılıklar. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 18(1), 371–386. https://izlik.org/JA32ZM37BL
- Amawi, A. T., Alkasasbeh, W. J., Jaradat, M., Almasri, A., Alobaidi, S., Hammad, A. A., Bishtawi, T., Fataftah, B., Türk, N., Saoud, H. A., Jarrar, A. H., & Ghazzawi, H. (2024). Athletes’ nutritional demands: a narrative review of nutritional requirements [Review of Athletes’ nutritional demands: a narrative review of nutritional requirements]. Frontiers in Nutrition, 10. Frontiers Media. https://doi.org/10.3389/fnut.2023.1331854
- Arenas‐Jal, M., Suñé‐Negre, J. M., Pérez‐Lozano, P., & García‐Montoya, E. (2019). Trends in the food and sports nutrition industry: A review [Review of Trends in the food and sports nutrition industry: A review]. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 60(14), 2405. Taylor & Francis. https://doi.org/10.1080/10408398.2019.1643287
- Ayyıldız, S. (2024). Spor Alanında Kullanılan Gıda Takviyeleri Yerine Gastronomik Ürün Önerileri. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 14(1), 15. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1276402
- Baysal, A. (2020). Beslenme (20. Baskı). Hatiboğlu Yayıncılık.
- Berrazaga, I. (2018). Comment la composition et/ou le procédé de fabrication d'aliments enrichis en protéines végétales influencent le métabolisme protéique musculaire chez le rat âgé ?. Sciences agricoles. Université Clermont Auvergne [2017-2020], 2018. Français. ⟨NNT : 2018CLFAS014⟩. ⟨tel-03091967⟩https://tel.archives-ouvertes.fr/tel-03091967
- Bilgiç, P., Hamamcılar, O., & Bilgiç, S. C. (2011). Sporcuların beslenme bilgi ve uygulamaları. Beslenme ve Diyet Dergisi, 39(1-2), 37-45. https://beslenmevediyetdergisi.org/index.php/bdd/article/view/338
- Bodruk, A., & Acar, F. (2025). Yüksek protein içeren sporcu gıdaları tasarımındaki önemli kriterler ve öneriler. ITU Journal of Food Science and Technology, 3(1), 53-62. https://izlik.org/JA23RS42FX
- Bulduk, S. (2018). Beslenme ilkeleri ve mönü planlama (Güncellenmiş 4. Baskı). Detay Yayıncılık.