Spora Devam Etme Sürecine Etki Eden Psikososyal Faktörler: Elit Güreşçiler Üzerine Nitel Bir Araştırma
Öz
Bu çalışmanın amacı, elit güreşçilerin spora devam etme süreçlerini şekillendiren psikososyal faktörleri ve sporcuların bu sürece atfettikleri anlamları derinlemesine incelemektir. Literatürde spora devamlılık genellikle nicel yöntemlerle ele alınmış, ancak sporcuların öznel deneyimlerine ve anlamlandırma süreçlerine odaklanan çalışmalar sınırlı kalmıştır. Fenomenolojik desende kurgulanan bu araştırmada, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme tekniğiyle belirlenen, ulusal ve uluslararası başarılara sahip 24 elit düzey erkek güreşçi ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, fenomenolojik analizin ilkelerine uygun olarak tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Analiz sonucunda; “İçsel Dinamikler ve Sembolik Motivasyonlar”, “Sosyal Çevrenin Rolü” ve “Kırılma Anları ve Yeniden Bağlanma Dinamikleri” olmak üzere üç ana tema ortaya çıkmıştır. Bulgular, spora devam etme kararının yalnızca sportif başarıya değil; millî gurur ve temsil, antrenör desteği ve adalet algısı gibi psikososyal faktörlerin etkileşimine dayalı dinamik bir süreç olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak çalışma, elit sporcuların kariyer sürdürülebilirliği için yalnızca fiziksel değil, psiko-sosyal destek mekanizmalarının ve kurumsal adalet politikalarının güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Kaynakça
- Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
- Alorani, O. I. & Alradaydeh, M. F. (2018). Spiritual well-being, perceived social support, and life satisfaction among university students. International Journal of Adolescence and Youth, 23(3), 291–298. https://doi.org/10.1080/02673843.2017.1352522
- Altın, Y. (2025). Olumlu ve Olumsuz Antrenör Davranışlarının Spora Devam Etme Niyetini Yordama Etkisi: Çok Gruplu Yapısal Eşitlik Modellemesi. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 25(3), 1409-1424. https://doi.org/10.11616/asbi.1742536
- Altın, Y., Özkurt, B. & Küçükibiş, H. F. (2023). Antrenör davranış stilleri algısının spora bağlılığı yordama etkisinin yapısal regresyon modeli ile incelenmesi. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(2), 424–438. https://doi.org/10.33459/cbubesbd.1265947
- American Psychological Association. (2015). APA dictionary of psychology (2nd ed.; G. R. VandenBos, Ed.). American Psychological Association.
- Arslan, E., Özkan, Z. & Kızılet, A. (2021). Bireysel ve takım sporunu yapanların bu spora başlamalarına etki eden unsurlar ve beklentileri. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 6(3), 222–231.
- Atkins, M. R., Johnson, D. M., Force, E. C. & Petrie, T. A. (2015). Peers, parents, and coaches, oh my! The relation of the motivational climate to boys’ intention to continue in sport. Psychology of Sport and Exercise, 16(3), 170–180. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2014.10.008
- Ayrancı, M. & Aydın, M. K. (2025). The complex interplay between psychological factors and sports performance: A systematic review and meta-analysis. PLOS ONE, 20(8), Article e0330862. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0330862
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Egzersiz ve Spor Psikolojisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
25 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
19 Ocak 2026
Kabul Tarihi
23 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1