Düşünme Eğitimi Dersinin Değerler Eğitimi ve Sosyal Bilgiler Becerileri Açısından İncelenmesi

Ahmet Tokmak; Mustafa Şeker; Ali Yılmaz

Düşünme Eğitimi Dersinin Değerler Eğitimi ve Sosyal Bilgiler Becerileri Açısından İncelenmesi

Öz

Çağımızın değişen gereklilikleri farklı alanlarda dönüşümü gerekli kılmıştır. Değişim eğitim alanında da kendisini göstermiş, öğretim programlarında yeni derslerin yer almasını sağlamıştır. Bu derslerden biri olan Düşünme Eğitimi dersi ile öğrencilere farklı düşünme becerileri ve değerlerin kazandırılması hedeflenmektedir. Düşünme eğitimi dersinin 2016 yılında değişen öğretim programı ile birlikte kazandırılması hedeflenen beceri ve değerleri farklılaşmıştır. Bununla birlikte güncel öğretim programına uygun bir etkinlik ve kılavuz kitabı bulunmamaktadır. Sosyal bilimler kapsamında seçmeli ders olarak kabul edilen Düşünme Eğitimi dersinin güncellenen Sosyal bilgiler öğretim programı değer ve becerileriyle de uyumlu olması beklenmektedir. Bu çalışmada Düşünme Eğitimi Öğretmen Kılavuz kitabının ve 2016 yılında yayınlanan Düşünme Eğitimi öğretim programının değer ve beceriler açısından güncelliği, aynı zamanda Sosyal Bilgiler Öğretim programında açıklanan değer ve beceri setleri bağlamında değerlendirilmesi yapılmıştır. Çalışma sonunda Düşünme eğitimi öğretim programı ile güncellenen Sosyal Bilgiler öğretim programında duyarlılık, sorumluluk, çalışkanlık, sevgi ve saygı değerleri olmak üzere 5 ortak değer; araştırma, eleştirel düşünme, kanıt kullanma, problem çözme, Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanma olmak üzere 5 ortak beceri tespit edilmiştir. Diğer 13 değer ve 22 beceri ile ortalık bulunamamıştır. Kılavuz kitap ile Sosyal bilgiler öğretim programı arasında özgünlük, saygılı olma ve sorumluluk olmak üzere 3 ortak değer, Düşünme Eğitimi öğretim programı ile arasında özen gösterme, özgünlük, sabırlılık, saygılı olma, sorumluluk olmak üzere ortak 5 değer tespit edilmiştir. Beceri anlamında kılavuz kitabın Sosyal Bilgiler öğretim programı ile 2 ortak becerisi tespit edilmiştir. Çalışma sonunda bulgulara dayanarak Düşünme Eğitimi dersine yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akbaba A., Kaya B. (2015), Okul Öncesi Öğrencilerinin Düşünme Becerilerinin Gelişmesine Yönelik Öğretmen Görüşleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(55), 148- 160. DOI: 10.17755/esosder.41522
Akbaş, O. (2008). Değer Eğitimi Akımlarına Genel Bir Bakış. Değerler Eğitimi Dergisi, 6 (16), 9-27
Arklan, Ü., Taşdemir, E. 2008, Bilgi Toplumu ve İletişim: Bilginin Yayılması Sürecinde Kitle İletişim Araçları ve İnternet, Selçuk İletişim, 5 (3), 67-80
Çelebi G.Ö. (2018) Tarih Öncesi Dönemlerde İletişim, Etkileşim, ss.142-156, 2018 (Hakemli Üniversite Dergisi), Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/usuifade/issue/45044/562244
Çi̇mşi̇r, S, Baysal, Z. (2019). “Marmara Üç Aşamalı Bilişsel Karar Verme Becerilerini Geliştirme Modeli”nin Akademik Başarısı Düşük İlkokul Dördüncü Sınıf Öğrencilerinin Problem Çözme Becerisine Etkisi. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 5 (3), 337-351.
Çomaklı, K. (2015). Mevlana’nın mesnevi adlı eserinde yer alan hikâyelerin sosyal bilgiler dersi öğretim programındaki değerlerin öğretiminde kullanımının incelenmesi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi., Çanakkale Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Deniz, K., & Karagöl, E. (2018). Değerler eğitimi açısından ortaokul Türkçe ders kitapları. Karaelmas Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2).
Doğanay, A. (2006). Değerler eğitimi. C. Öztürk (Ed.). Hayat bilgisi ve sosyal bilgiler öğretimi “yapılandırmacı bir yaklaşım”. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

Dombaycı, M. A., Ülger, M., Gürbüz, H., & Arıboyun, A. (2011). İlköğretim Düşünme Eğitimi Öğretmen Kılavuz Kitabı. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
Egan, K. Akt: Yaylacı, A. F. (2016) Değerler eğitimi ve bir fabrika olarak modern okul, Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 6 (2).153-172
Ekşi, H. (2003). Temel insani değerlerin kazandırılmasında bir yaklaşım: karakter eğitimi programları. Değerler Eğitimi Dergisi, 1(1), 79-96.
Güngör, E. (1993). Değerler psikolojisi, Amsterdam: Hollanda Türk Akademisyenler Birliği Vakfı yayınları
Ilgaroğlu, M. C., Turan M., (2018), Düşünce İnşasında Kavramsallaştırmanın Önemi: Paul Tillich’in Kullandığı Temel Kavramların Felsefî Analizi, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı 29, Oca 2018, 670- 702
İlhan, G.O. (2016). Sosyal bilgiler öğretiminde çizgi romanların kullanımı. Afyon Kocatepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği
İnam, A. (2013). Ahmet İnam ile Mülakat: “Değerler” Üzerine Bir Sohbet: Mana Tarihi ve Gönül Felsefesi. Muhafazakar Düşünce Dergisi, Sayı: 3 Gelenekten Geleceğe:Değerlerimiz/ 1. Baskı, Yayın Tarihi: 12.08.2013
Kaşkaya, A, Duran, T. (2017). İlkokul Türkçe Ders Kitaplarının Değer Aktarımı Açısından İncelenmesi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7 (2), 417-441
Kızıler,H. ve Canikli, İ. (2015). Değerler eğitimi. Karabük: Deneme Yayıncılık.
Kodaz, A.F. (2016), İyimserlik, Geleceğe Yönelik Tutum, Akademik İçsel Motivasyon ve Akademik Doyum Arasındaki İlişkilerin Yapısal Eşitlik Modellemesi ile İncelenmesi, (Doktora Tezi), Uludağ Üniversitesi
Kurnaz A. (2019). Eleştirel Düşünme Öğretimi Etkinlikleri, Eğitim Yayınevi, Konya
MEB (2007). İlköğretim düşünme eğitimi dersi (6, 7 ve 8. sınıf) öğretim programı.
Meb, T. T. (2016). Düşünce Eğitimi Dersi Öğretim Programı. Ankara: MEB.
Meydan, H. (2014). Okulda Değerler Eğitiminin Yeri ve Değerler Eğitimi Yaklaşımları Üzerine Bir Değerlendirme. Bülent Ecevit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 1(1), 93-108.
Meydan, H. (2012). İlköğretim okullarında değerler ve karakter eğitimi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Sakarya
Milli Eğitim Bakanlığı, (2018). Sosyal bilgiler dersi programı. Ankara: MEB.
Özdemir, B. (2019). Ortaokul Öğrencilerinin Problem Çözme Becerilerinde Otomatik Düşüncelerinin ve Karar Verme Stillerinin Rolü, (Yüksek Lisans Tezi). Maltepe Üniversitesi
Özyaprak, M. (2016). Yaratıcı Düşünme Eğitimi: SCAMPER Örneği. Journal of Gifted Education and Creativity, 3 (1), 67-81.
Sağdıç, M. (2019). Türkiye’de Sosyal Bilgiler Eğitiminde Disiplinlerarası Öğretim Yaklaşımının Tarihsel Gelişimi. Journal of History Culture and Art Research, 8(2), 390-403. http://dx.doi.org/10.7596/taksad.v8i2.2121
Şahi̇n, V. (2020). Refik Erduran’ın Romanlarında Sosyo-Kültürel Yozlaşma ve Yabancılaşma. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, 6(3), 541-566 DOI: 10.20322/littera.747201
Şenşekerci, E., Bilgin A., 2008, Eleştirel Düşünme ve Öğretimi, U.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi yıl: 9, sayı: 14, 2008/1
Şentürk, R. (2010). Tüketim ve Değerler. İstanbul: İTO Yayınları.
Şimşek, H. (2018), Osmanlıdan Cumhuriyete Değerler Eğitimi, Cumhuriyet Dönemi Milli Düşünce Sistematiğinde Erol Güngör Sempozyumu, 59-77 Kırşehir
Taşdelen, V. (2019). “Necmettin Tozlu’nun Eserlerinde Düşünce, Değer ve Otantisite”, Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(3): 2967-2978. DOI: 10.33206/mjss.518148
Tükenmez, A.; Güler, C.; Hocaoğlu, M. & Şahin S. (2019). “Genç Bireylerin Sosyal Medya Tutumlarının İncelenmesi”, Journal Of Social, Humanities and Administrative Sciences, 5(20): 942-947 http://dx.doi.org/10.31589/JOSHAS.179
Yaylacı, A. F. ve Beldağ, A. (2018). Değerler Eğitimi ve Güncel Tartışmalar: Gazete Haberlerine İlişkin Bir Eleştirel Söylem Analizi. Sakarya University Journal of Education, 8(1), 139-155. Doi: 10.19126/suje.382369
Yıldırım, A., Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Zafer, K. U. Ş., Merey, Z., & Karatekin, K. (2013). İlköğretim 4. ve 5. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitaplarında yer alan değerler. Değerler Eğitimi Dergisi, 11(25), 183-214.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ahmet Tokmak ^*
0000-0002-3902-5825
Türkiye

Mustafa Şeker
0000-0002-6397-0579
Türkiye

Ali Yılmaz
0000-0002-1810-943X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

23 Ekim 2020

Gönderilme Tarihi

19 Eylül 2020

Kabul Tarihi

19 Ekim 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 3 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA92GB74JZ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Tokmak, A., Şeker, M., & Yılmaz, A. (2020). Düşünme Eğitimi Dersinin Değerler Eğitimi ve Sosyal Bilgiler Becerileri Açısından İncelenmesi. Journal of Social Sciences And Education, 3(2), 412-431. https://izlik.org/JA92GB74JZ

AMA

1.Tokmak A, Şeker M, Yılmaz A. Düşünme Eğitimi Dersinin Değerler Eğitimi ve Sosyal Bilgiler Becerileri Açısından İncelenmesi. JOSSE. 2020;3(2):412-431. https://izlik.org/JA92GB74JZ

Chicago

Tokmak, Ahmet, Mustafa Şeker, ve Ali Yılmaz. 2020. “Düşünme Eğitimi Dersinin Değerler Eğitimi ve Sosyal Bilgiler Becerileri Açısından İncelenmesi”. Journal of Social Sciences And Education 3 (2): 412-31. https://izlik.org/JA92GB74JZ.

EndNote

Tokmak A, Şeker M, Yılmaz A (01 Ekim 2020) Düşünme Eğitimi Dersinin Değerler Eğitimi ve Sosyal Bilgiler Becerileri Açısından İncelenmesi. Journal of Social Sciences And Education 3 2 412–431.

IEEE

[1]A. Tokmak, M. Şeker, ve A. Yılmaz, “Düşünme Eğitimi Dersinin Değerler Eğitimi ve Sosyal Bilgiler Becerileri Açısından İncelenmesi”, JOSSE, c. 3, sy 2, ss. 412–431, Eki. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92GB74JZ

ISNAD

Tokmak, Ahmet - Şeker, Mustafa - Yılmaz, Ali. “Düşünme Eğitimi Dersinin Değerler Eğitimi ve Sosyal Bilgiler Becerileri Açısından İncelenmesi”. Journal of Social Sciences And Education 3/2 (01 Ekim 2020): 412-431. https://izlik.org/JA92GB74JZ.

JAMA

1.Tokmak A, Şeker M, Yılmaz A. Düşünme Eğitimi Dersinin Değerler Eğitimi ve Sosyal Bilgiler Becerileri Açısından İncelenmesi. JOSSE. 2020;3:412–431.

MLA

Tokmak, Ahmet, vd. “Düşünme Eğitimi Dersinin Değerler Eğitimi ve Sosyal Bilgiler Becerileri Açısından İncelenmesi”. Journal of Social Sciences And Education, c. 3, sy 2, Ekim 2020, ss. 412-31, https://izlik.org/JA92GB74JZ.

Vancouver

1.Ahmet Tokmak, Mustafa Şeker, Ali Yılmaz. Düşünme Eğitimi Dersinin Değerler Eğitimi ve Sosyal Bilgiler Becerileri Açısından İncelenmesi. JOSSE [Internet]. 01 Ekim 2020;3(2):412-31. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92GB74JZ