Araştırma Makalesi

Sürdürülebilir Kalkınma Tutumu ve Örgütlenme Niyeti: Dağ ve Ova Köylerinde Bir Karşılaştırma

Cilt: 23 Sayı: 5 1 Ekim 2026
PDF İndir
EN TR

Sürdürülebilir Kalkınma Tutumu ve Örgütlenme Niyeti: Dağ ve Ova Köylerinde Bir Karşılaştırma

Öz

Tarım sektörü ve çiftçiliğin sürdürülebilir bir şekilde kalkınabilmesi, çiftçilerin sürdürülebilir kalkınmaya yönelik farkındalık ve tutumlarının yüksek olmasına ve sürdürülebilir kalkınma tutumların etkili bir tarımsal örgütlenme anlayışıyla desteklenmesi gerekmektedir. Özellikle tarım sektöründe faaliyet gösteren tarımsal kooperatifler, üreticilerin ekonomik, sosyal ve çevresel sürdürülebilirliğini güçlendiren önemli örgütlenme faktörleri arasında yer aldığı ifade edilebilir. Böylece, tarımsal faaliyetleri sürdüren çiftçilerin sürdürülebilir kalkınmaya yönelik tutumları ve tarımsal örgütlenme niyetlerinin farklı yerleşim özelliklerine göre belirgin bir şekilde nasıl şekillendiğinin saptanması önem taşımaktadır. Bu araştırmanın amacı, çiftçilerin sürdürülebilir kalkınma tutumları ile tarımsal örgütlenme niyetlerini yerleşim yeri türü (dağ ve ova) itibariyle karşılaştırmalı olarak ortaya koymaktır. Çalışmanın verileri, Ağrı iline bağlı Taşlıçay ilçesinde tarımsal üretim faaliyetlerinin aktif ve yoğun olarak yürütüldüğü beş ova ve beş dağ köyü olmak üzere toplam 10 köyde, 100 çiftçi ile sahada yüz yüze gerçekleştirilen anket çalışmasından elde edilmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda çalışmada, çiftçilerin bazı sosyo-demografik özellikleri, kooperatifleri bilme düzeyleri, tarımsal kooperatiflere yönelik düşünceleri, kooperatiflere üyelik niyetleri ve sürdürülebilir kalkınmaya yönelik tutumları analiz edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerin yanı sıra non-parametrik ve parametrik testlerden yararlanılmış olup; yerleşim yeri türüne göre karşılaştırmalarda bağımsız t-testi ki-kare testi ve Mann Whitney-U testi kullanılmıştır. Ayrıca dağ ve ova köylerinde yaşayan çiftçilerin tarımsal örgütlenme niyetlerini etkileyen faktörler çoklu doğrusal regresyon analizi ile belirlenmiştir. Araştırmada yapılan analizlerin bulgularına göre, dağ ve ova köylerinde yaşayan çiftçilerin bazı sosyo-demografik özellikleri, kooperatiflere yönelik düşünceleri, kooperatiflere üyelik niyetleri ve sürdürülebilir kalkınmaya yönelik tutumları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Bununla beraber, üreticilerin büyük bir bölümünün tarımsal kooperatiflere üyelik konusunda kararsız olduğu buna karşın sürdürülebilir kalkınma boyutlarına yönelik tutum düzeylerinin yüksek olduğu bulunmuştur. Regresyon analizi sonuçlarına göre ise dağ köylerinde yaşayan çiftçilerin tarımsal örgütlenme niyetleri üzerinde ekonomik ve sosyal tutumların belirleyici olduğu, ova köylerinde ise yalnızca sosyal tutumun zayıf düzeyde etkili olduğu tespit edilmiştir. Böylece, çiftçiler arasında tarımsal örgütlenmenin güçlendirilmesine ve sürdürülebilir kalkınmaya yönelik politikaların yerleşim yeri özellikleri dikkate alınarak geliştirilmesi gerektiği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma için hazırlanan çiftçi soru formuna, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen ve Mühendislik Bilimleri Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu’ndan 21/10/2025 tarih ve 07 nolu sayılı karar ile etik kurul onayı verilmiştir.

Teşekkür

Bu araştırmanın veri toplama sürecinde anket çalışmalarına gönüllü katılan bölgedeki çiftçilere teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Abdykaliyeva, Z., Baidybekova, S., Abdykalyk, S., Baitarakova, B. and Kenjassarova, A. (2025). The role of agricultural cooperatives in economic development: international experience. International Review of Applied Economics, 39(4–5): 789–806.
  2. Ajzen, I. (1987). Attitudes, traits, and actions: Dispositional prediction of behavior in personality and social psychology. Advances in Experimental Social Psychology, 20: 1-63.
  3. Alçiçek, G. (2016). Burdur ilinde tarımsal kooperatiflerde kooperatif ortak ilişkilerinin değerlendirilmesi. (Yüksek Lisans Tezi) Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimler Enstitüsü, Isparta, Türkiye.
  4. Aslan, F. and Armağan, G. (2024). Determination of sufficient income farm size for sustainable development in agricultural enterprises in Aydın province. Tarım Ekonomisi Dergisi, 30(2): 149-160.
  5. Alpaslan, C., Tutar, F., Tutar, E., and Turgut, A. (2024). Türkiye’ de yerel kalkınmanın yeni aktörü üçüncü sektör: kooperatifler. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(1): 501-524.
  6. Biasutti, M. and A. Surian. (2012). The Student survey of education for sustainable development competencies: A Comparison among faculties. Discourse and Communication for Sustainable Education, 3(1): 75–82.
  7. Biasutti, M. and Frate, S. (2017). A validity and reliability study of the attitudes toward sustainable development scale. Environmental Education Research, 23: 214-230.
  8. Bijman, J. and Iliopoulos, C. (2014). Farmers' cooperatives in the EU: Policies, strategies, and organization. Annals of Public and Cooperative Economics, 85(4): 497-508.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sürdürülebilir Tarımsal Kalkınma

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

26 Aralık 2025

Kabul Tarihi

1 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 23 Sayı: 5

Kaynak Göster

APA
Aslan, F., & Armağan, G. (2026). Sürdürülebilir Kalkınma Tutumu ve Örgütlenme Niyeti: Dağ ve Ova Köylerinde Bir Karşılaştırma. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 23(5), 1708-1725. https://doi.org/10.33462/jotaf.1836970
AMA
1.Aslan F, Armağan G. Sürdürülebilir Kalkınma Tutumu ve Örgütlenme Niyeti: Dağ ve Ova Köylerinde Bir Karşılaştırma. JOTAF. 2026;23(5):1708-1725. doi:10.33462/jotaf.1836970
Chicago
Aslan, Fırat, ve Göksel Armağan. 2026. “Sürdürülebilir Kalkınma Tutumu ve Örgütlenme Niyeti: Dağ ve Ova Köylerinde Bir Karşılaştırma”. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 23 (5): 1708-25. https://doi.org/10.33462/jotaf.1836970.
EndNote
Aslan F, Armağan G (01 Ekim 2026) Sürdürülebilir Kalkınma Tutumu ve Örgütlenme Niyeti: Dağ ve Ova Köylerinde Bir Karşılaştırma. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 23 5 1708–1725.
IEEE
[1]F. Aslan ve G. Armağan, “Sürdürülebilir Kalkınma Tutumu ve Örgütlenme Niyeti: Dağ ve Ova Köylerinde Bir Karşılaştırma”, JOTAF, c. 23, sy 5, ss. 1708–1725, Eki. 2026, doi: 10.33462/jotaf.1836970.
ISNAD
Aslan, Fırat - Armağan, Göksel. “Sürdürülebilir Kalkınma Tutumu ve Örgütlenme Niyeti: Dağ ve Ova Köylerinde Bir Karşılaştırma”. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 23/5 (01 Ekim 2026): 1708-1725. https://doi.org/10.33462/jotaf.1836970.
JAMA
1.Aslan F, Armağan G. Sürdürülebilir Kalkınma Tutumu ve Örgütlenme Niyeti: Dağ ve Ova Köylerinde Bir Karşılaştırma. JOTAF. 2026;23:1708–1725.
MLA
Aslan, Fırat, ve Göksel Armağan. “Sürdürülebilir Kalkınma Tutumu ve Örgütlenme Niyeti: Dağ ve Ova Köylerinde Bir Karşılaştırma”. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, c. 23, sy 5, Ekim 2026, ss. 1708-25, doi:10.33462/jotaf.1836970.
Vancouver
1.Fırat Aslan, Göksel Armağan. Sürdürülebilir Kalkınma Tutumu ve Örgütlenme Niyeti: Dağ ve Ova Köylerinde Bir Karşılaştırma. JOTAF. 01 Ekim 2026;23(5):1708-25. doi:10.33462/jotaf.1836970