Editörlüğün Temel İlkeleri, Görev ve Sorumluluklar

1. Amaç

Bu Editör Rehberi, Akademik Turizm Analizi (ATA) Dergisi'nin editoryal süreçlerinde görev alan tüm editörlerin görev, yetki ve sorumluluklarını tanımlamak; editoryal karar süreçlerinde tutarlılığı sağlamak; bilimsel kaliteyi, yayın etiğini ve editoryal bağımsızlığı güvence altına almak amacıyla hazırlanmıştır.

Rehber, Baş Editör, Alan Editörleri, Yardımcı Editörler ve editoryal süreçte görev alan tüm editörler için bağlayıcı editoryal ilkeleri belirlemektedir.

2. Editörlüğün Temel İlkeleri

ATA Dergisi editörleri aşağıdaki temel ilkeler doğrultusunda görev yapar:

• Bilimsel dürüstlük
• Akademik özgürlük
• Editoryal bağımsızlık
• Tarafsızlık
• Şeffaflık
• Hesap verebilirlik
• Gizlilik
• Etik yayıncılık
• Bilimsel kalite
• Sürekli gelişim

Editoryal süreçlerin tamamında bilimsel nitelik, tüm diğer değerlendirme ölçütlerinin önünde gelir.

3. Editörün Temel Misyonu

Editörün temel görevi yalnızca makalelerin yayımlanmasına karar vermek değildir.

Editör;

• derginin bilimsel niteliğini korur,
• yayın politikasını uygular,
• hakemlik sürecini yönetir,
• bilimsel etik ilkelerini gözetir,
• yazarlar ile hakemler arasında tarafsız bir editoryal süreç yürütür,
• derginin ulusal ve uluslararası akademik saygınlığını geliştirmeyi hedefler.

Editörler, ATA Dergisi’nin bilimsel itibarı ve kurumsal kimliğinin korunmasından ortaklaşa sorumludur.

4. Editörlerin Temel Sorumlulukları

Editörler aşağıdaki sorumlulukları yerine getirir:

• Derginin amaç ve kapsamına uygun yayın politikası yürütmek,
• Bilimsel kalite standartlarını korumak,
• Tarafsız ve bağımsız editoryal karar vermek,
• Hakemlik sürecini etkin biçimde yönetmek,
• Etik ihlal şüphelerini değerlendirmek,
• Gizlilik ilkesini korumak,
• Yayın süreçlerinin zamanında tamamlanmasını sağlamak,
• Yazar ve hakemlerle saygılı, profesyonel ve yapıcı iletişim kurmak,
• Editoryal süreçlerin şeffaflığını sağlamak,
• Derginin uluslararası gelişimini desteklemek.

5. Editoryal Karar İlkeleri

ATA Dergisi'nde editoryal kararlar yalnızca aşağıdaki ölçütlere dayanır:

• Bilimsel özgünlük
• Kuramsal katkı
• Metodolojik yeterlilik
• Analitik derinlik
• Araştırma etiğine uygunluk
• Akademik yazım kalitesi
• Derginin amaç ve kapsamına uygunluk

Editörler hiçbir zaman aşağıdaki unsurları karar ölçütü olarak kullanamaz:

• Yazarın akademik unvanı
• Kurumu
• Ülkesi
• Milliyeti
• Cinsiyeti
• Dili
• Politik görüşü
• Dinî inancı
• Kişisel ilişkileri

6. Editoryal Bağımsızlık

Editörler editoryal kararlarını tamamen bağımsız olarak verir.

Hiçbir kişi, kurum, sponsor veya yayıncı editoryal kararlara müdahale edemez.

Bilimsel değerlendirme dışında hiçbir unsur editoryal kararları etkileyemez.

7. Tarafsızlık İlkesi

Editörler tüm yazarlara eşit yaklaşır.

Her çalışma yalnızca bilimsel niteliği dikkate alınarak değerlendirilir.

Editörler kişisel görüşlerini, akademik rekabetlerini veya kurumsal ilişkilerini editoryal sürece yansıtamaz.

8. Gizlilik İlkesi

Editörler;

• gönderilen makaleleri,
• hakem raporlarını,
• editoryal yazışmaları,
• değerlendirme sürecine ilişkin tüm bilgileri

gizli tutmakla yükümlüdür.

Bu bilgiler üçüncü kişilerle paylaşılamaz.

9. Çıkar Çatışması

Editörler aşağıdaki durumlarda editoryal süreçten çekilmelidir:

• Yazarla aynı kurumda çalışıyorsa,
• Yazarla ortak bilimsel çalışmaları varsa,
• Danışmanlık ilişkisi bulunuyorsa,
• Kişisel çıkar çatışması söz konusuysa,
• Tarafsız karar veremeyeceğini düşünüyorsa.

Bu durumda makale başka bir editöre yönlendirilir.

10. Bilimsel Kalite Sorumluluğu

Editörler ATA Dergisi'nde yayımlanan her çalışmanın;

• bilimsel niteliğinden,
• etik uygunluğundan,
• editoryal süreçlerinin doğruluğundan

sorumludur.

Bilimsel kalite konusunda tereddüt oluştuğunda, editörler gerekli gördükleri tüm ek değerlendirmeleri isteme yetkisine sahiptir.

11. Sürekli Mesleki Gelişim

Editörlerin;

• bilimsel yayıncılık,
• araştırma etiği,
• açık bilim,
• yapay zekâ uygulamaları,
• editoryal süreçler,
• uluslararası yayıncılık standartları

konularındaki güncel gelişmeleri takip etmeleri beklenmektedir.

ATA Dergisi, editörlerin mesleki gelişimini editoryal kalitenin ayrılmaz bir parçası olarak kabul etmektedir.

Editoryal Organizasyon, Görev, Yetki ve Sorumluluklar

12. Editoryal Organizasyon

Journal of Academic Tourism Analysis'ın editoryal yapısı aşağıdaki görevlerden oluşmaktadır:

• Baş Editör
• Alan Editörleri
• Yardımcı Editör
• Dil Editörleri
• Teknik Editör
• Yayın Etiği Editörü
• Editörlük Ofisi

Her editör yalnızca kendi görev alanı içerisinde yetki kullanır ve editoryal süreçlerde iş birliği içerisinde çalışır.

13. Baş Editör

Baş Editör, derginin editoryal süreçlerinden ve bilimsel yayın politikasından en üst düzeyde sorumludur.

Baş Editörün görevleri şunlardır:

• Derginin bilimsel vizyonunu belirlemek ve geliştirmek,
• Editoryal politikaların uygulanmasını sağlamak,
• Yayın etiği ilkelerinin uygulanmasını denetlemek,
• Editoryal bağımsızlığı korumak,
• Alan editörlerini görevlendirmek,
• Nihai yayın kararlarını vermek,
• Gerekli durumlarda ek hakem değerlendirmesi istemek,
• Etik ihlal iddialarını değerlendirmek,
• Derginin ulusal ve uluslararası gelişimini planlamak,
• Editoryal performansı düzenli olarak izlemek.

Baş Editör, nihai yayın kararını verme yetkisine sahip tek editördür.

14. Alan Editörü

Alan Editörleri, uzmanlık alanlarına giren makalelerin bilimsel değerlendirme sürecini yönetir.

Alan Editörünün görevleri şunlardır:

• Ön değerlendirme yapmak,
• Uygun hakemleri belirlemek,
• Hakem davetlerini yönetmek,
• Hakem raporlarını değerlendirmek,
• Revizyon süreçlerini takip etmek,
• Bilimsel kaliteyi gözetmek,
• Editöryal görüşünü Baş Editöre sunmak.

Alan Editörleri doğrudan kabul veya ret kararı vermez; editoryal öneride bulunur.

15. Yardımcı Editör

Yardımcı Editör, editoryal sürecin koordinasyonunu sağlar.

Görevleri:

• Başvuruları sistem üzerinden kontrol etmek,
• Eksik belgeleri tamamlatmak,
• Yazarlarla iletişimi yürütmek,
• Süreç takibini yapmak,
• Hakem ve editör yazışmalarını organize etmek,
• Yayın takvimini izlemek.

16. Dil Editörü

Dil Editörü, kabul edilen makalelerin akademik dil ve yazım kalitesini değerlendirir.

Görevleri:

• Dil bilgisi kontrolü,
• Akademik üslup kontrolü,
• Terminoloji birliğini sağlamak,
• Yazım ve noktalama düzenlemelerini yapmak,
• İngilizce özet ve başlıkların dil yeterliliğini değerlendirmek.

Dil Editörü, bilimsel içerikte değişiklik yapamaz.

17. Teknik Editör

Teknik Editör, makalelerin yayına hazırlık sürecinden sorumludur.

Görevleri:

• Sayfa düzeni,
• APA 7 uygunluğu,
• Tablo ve şekillerin teknik kontrolü,
• DOI işlemleri,
• Metadata kontrolü,
• XML üretim süreci,
• Yayın öncesi son teknik kontrol.

18. Yayın Etiği Editörü

Yayın Etiği Editörü, araştırma ve yayın etiğine ilişkin süreçleri yönetir.

Görevleri:

• Etik ihlal bildirimlerini değerlendirmek,
• Benzerlik raporlarını incelemek,
• Çıkar çatışmalarını değerlendirmek,
• Geri çekme ve düzeltme süreçlerini yönetmek,
• COPE ilkeleri doğrultusunda editörlere danışmanlık yapmak.

19. Editörlük Ofisi

Editörlük Ofisi, editoryal sürecin idari koordinasyonundan sorumludur.

Görevleri:

• Başvuruların kayıt altına alınması,
• Editoryal yazışmaların yürütülmesi,
• Hakem davetlerinin gönderilmesi,
• Süre takibi,
• Arşivleme,
• Dergi kayıtlarının korunması.

20. Editörler Arası İş Birliği

ATA Dergisi'nde editoryal kararlar ortak bilimsel değerlendirme anlayışı içerisinde yürütülür.

Editörler;

• birbirlerinin kararlarına saygı gösterir,
• bilimsel görüş alışverişinde bulunur,
• çıkar çatışmalarından kaçınır,
• ortak editoryal kaliteyi korur.

21. Yetki Devri

Baş Editör gerekli gördüğü durumlarda belirli editoryal görevleri Alan Editörlerine devredebilir.

Ancak nihai yayın kararı Baş Editörün sorumluluğundadır.

Editoryal Ön Değerlendirme, Hakem Seçimi ve Karar Süreci

22. Editoryal Ön Değerlendirmenin Amacı

Editoryal ön değerlendirme, hakemlik sürecinin ilk ve en önemli aşamasıdır.

Bu aşamanın amacı;

·        hakemlik sisteminin gereksiz iş yükünü azaltmak,

·        bilimsel niteliği yetersiz çalışmaları erken aşamada belirlemek,

·        hakemlik sürecine yalnızca bilimsel açıdan yeterli çalışmaların yönlendirilmesini sağlamaktır.

Desk Review bir ret mekanizması değil; bilimsel kalite güvencesi mekanizmasıdır.

23. Ön Değerlendirme Ölçütleri

Baş Editör veya Alan Editörü aşağıdaki ölçütleri dikkate alarak ön değerlendirme yapar.

23.1 Amaç ve Kapsama Uygunluk

Makalenin konusu derginin amaç ve kapsamı ile uyumlu olmalıdır.

Turizmle doğrudan ilişkisi bulunmayan çalışmalar hakem sürecine alınmaz.

23.2 Bilimsel Özgünlük

Araştırmanın;

·        yeni bilgi üretmesi,

·        literatüre katkı sunması,

·        mevcut çalışmaları tekrar etmemesi

beklenmektedir.

23.3 Kuramsal Katkı

Makalenin;

·        yeni kavramsal açılımlar sunması,

·        mevcut teorileri geliştirmesi,

·        teorileri eleştirel biçimde tartışması

beklenmektedir.

Kuramsal katkı sunmayan yalnızca betimleyici çalışmalar ön değerlendirme aşamasında reddedilebilir.

23.4 Literatür Kalitesi

Literatür;

·        güncel,

·        uluslararası,

·        eleştirel,

·        araştırma problemiyle ilişkili

olmalıdır.

Yalnızca kaynak özetlerinden oluşan literatür yeterli kabul edilmez.

23.5 Araştırma Tasarımı

Araştırma deseni;

·        araştırma sorularına uygun,

·        bilimsel,

·        açıklanabilir,

·        tekrarlanabilir

olmalıdır.

23.6 Metodolojik Yeterlilik

Editör aşağıdaki sorulara olumlu cevap arar.

·        Araştırma yöntemi doğru seçilmiş mi?

·        Veri toplama süreci açık mı?

·        Analiz yöntemi uygun mu?

·        Geçerlik ve güvenilirlik açıklanmış mı?

23.7 Etik Uygunluk

Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda gerekli belgeler bulunmalıdır.

Etik ihlal şüphesi bulunan çalışmalar hakem sürecine gönderilmez.

23.8 Yazım Kalitesi

Makale;

·        anlaşılır,

·        akademik,

·        tutarlı

bir dil kullanmalıdır.

Dil açısından ciddi sorunlar bulunan çalışmalar yazara iade edilebilir.

24. Desk Rejection Kararı

Aşağıdaki durumlarda editör hakem değerlendirmesine göndermeden makaleyi reddedebilir.

·        Derginin amaç ve kapsamına uygun olmaması

·        Bilimsel özgünlük taşımaması

·        Kuramsal katkı sunmaması

·        Ciddi metodolojik eksiklikler

·        Etik ihlal şüphesi

·        Kabul edilemeyecek düzeyde benzerlik

·        Bilimsel yazım kurallarına uymaması

·        Bilimsel niteliği yetersiz olması

Desk Rejection kararı kısa, yapıcı ve gerekçeli editör görüşüyle yazara bildirilir.

25. Hakem Seçimi

Hakem seçimi editoryal sürecin en kritik aşamalarından biridir.

Hakemler aşağıdaki ölçütler dikkate alınarak belirlenir.

·        Konu uzmanlığı

·        Bilimsel yayın deneyimi

·        Son yıllardaki araştırmaları

·        Hakemlik performansı

·        Çıkar çatışmasının bulunmaması

·        Kurumsal çeşitlilik

·        Gerektiğinde uluslararası uzmanlık

Mümkün olduğunca aynı kurumdan hakem görevlendirilmemesi tercih edilir.

26. Hakem Sayısı

Her makale en az iki bağımsız hakem tarafından değerlendirilir.

Hakem görüşlerinin ciddi biçimde farklılaşması durumunda ek hakem atanabilir.

Editör gerekli gördüğü durumlarda istatistik uzmanı veya yöntem uzmanından ek görüş isteyebilir.

27. Hakem Raporlarının Değerlendirilmesi

Editör yalnızca hakem önerilerine değil, raporların niteliğine de dikkat eder.

Hakem raporları;

·        bilimsel gerekçe içermeli,

·        somut öneriler sunmalı,

·        saygılı olmalı,

·        editoryal kararı destekleyecek ayrıntıda hazırlanmalıdır.

Yetersiz gerekçelendirilmiş hakem raporları yeniden değerlendirme için hakeme gönderilebilir.

28. Editoryal Karar Matrisi

Editör karar verirken aşağıdaki unsurları birlikte değerlendirir.

·        Hakem raporları

·        Bilimsel katkı

·        Kuramsal katkı

·        Metodolojik kalite

·        Editoryal değerlendirme

·        Etik uygunluk

Hakem çoğunluğu tek başına editoryal kararı belirlemez.

Bilimsel sorumluluk editöre aittir.

29. Editoryal Karar Türleri

ATA Dergisi’nde aşağıdaki editoryal kararlar uygulanmaktadır.

·        Kabul

·        Küçük Düzeltme

·        Büyük Düzeltme

·        Hakem Sürecinin Tekrarlanması

·        Ret

Her karar gerekçelendirilerek yazara bildirilir.

30. Editörün İletişim İlkeleri

Editör;

·        yazarlara karşı saygılı,

·        yapıcı,

·        tarafsız,

·        açıklayıcı

bir iletişim dili kullanmalıdır.

Eleştiriler kişiye değil çalışmaya yönelik olmalıdır.

Revizyon Yönetimi, Etik İhlaller, İtirazlar ve Yayın Sonrası Süreç

31. Revizyon Sürecinin Yönetimi

Revizyon süreci, hakem değerlendirmesi sonucunda makalenin bilimsel niteliğini geliştirmeye yönelik editoryal bir süreçtir.

Revizyon talep edilen çalışmaların değerlendirilmesinde amaç, yazarlara yalnızca eksiklikleri bildirmek değil; aynı zamanda çalışmanın bilimsel katkısını artırmaktır.

Editörler revizyon sürecini yapıcı, şeffaf ve bilimsel bir anlayışla yürütmelidir.

32. Revizyon Türleri

ATA Dergisi’nde aşağıdaki revizyon kararları uygulanmaktadır.

Küçük Düzeltme

Makalenin bilimsel yapısı yeterlidir.

Yalnızca;

·        dil,

·        yazım,

·        tablo,

·        kaynakça,

·        açıklama

gibi sınırlı düzeltmeler istenir.

Bu tür revizyonlarda makale yeniden hakeme gönderilmeyebilir.

Büyük Düzeltme

Makale bilimsel potansiyel taşımaktadır.

Ancak;

·        yöntem,

·        analiz,

·        tartışma,

·        literatür,

·        kuramsal çerçeve

gibi temel bölümlerde önemli geliştirmelere ihtiyaç duyulmaktadır.

Büyük revizyon sonrasında makale tekrar hakem değerlendirmesine gönderilebilir.

33. Revizyonların Değerlendirilmesi

Revize edilen makaleler değerlendirilirken editör aşağıdaki hususları dikkate alır.

·        Hakem önerilerinin karşılanma düzeyi

·        Yapılan değişikliklerin bilimsel yeterliliği

·        Revizyon açıklama dosyasının niteliği

·        Yeni eklenen bölümlerin bilimsel tutarlılığı

Yazarların yalnızca değişiklik yapmaları yeterli değildir.

Yapılan her değişikliğin bilimsel gerekçesi açıklanmalıdır.

34. Hakem Yanıt Formu

Revizyon sürecinde yazarlar;

Hakem Değerlendirme Yanıt Formu

hazırlamalıdır.

Bu formda;

·        her hakem yorumu,

·        verilen yanıt,

·        yapılan değişiklik,

·        ilgili sayfa numarası

ayrı ayrı belirtilmelidir.

Editör, eksik hazırlanmış yanıt formlarını kabul etmeyebilir.

35. Etik İhlallerin Değerlendirilmesi

Editör aşağıdaki etik ihlal iddialarını ciddiyetle değerlendirir.

·        İntihal

·        Öz intihal

·        Veri uydurma

·        Veri tahrifi

·        Mükerrer yayın

·        Dilimleme

·        Uygunsuz yazarlık

·        Hakem manipülasyonu

·        Kaynak manipülasyonu

·        Yapay zekânın etik dışı kullanımı

Gerekli görüldüğünde ek belge talep edilir.

36. Etik İhlallerde İzlenecek Süreç

Şüpheli durumlarda editör aşağıdaki süreci uygular.

1.     Ön değerlendirme

↓

2.     Yazardan açıklama istenmesi

↓

3.     Gerekirse Yayın Etiği Editörünün görüşü

↓

4.     Gerekirse bağımsız uzman görüşü

↓

5.     Nihai editoryal karar

37. İtiraz Süreci

Yazarlar editoryal kararlara bilimsel gerekçelerle itiraz edebilir.

İtiraz başvurularında;

·        hakem görüşleri,

·        editör değerlendirmesi,

·        yeni sunulan bilimsel kanıtlar

yeniden incelenebilir.

İtiraz süreci, ilk değerlendirmede görev almamış editörler tarafından yürütülebilir.

38. Yayın Sonrası Etik Süreç

Makalenin yayımlanmasından sonra ortaya çıkabilecek etik sorunlar editör tarafından değerlendirilir.

Gerekli görülen durumlarda aşağıdaki uygulamalar yapılabilir.

·        Düzeltme

·        Editoryal Not

·        Endişe Bildirimi

·        Geri Çekme

Her işlem bilimsel kayıtların güvenilirliğini koruma amacı taşır.

39. Geri Çekme Kararı

Geri çekme kararı yalnızca ciddi bilimsel veya etik ihlallerin varlığı hâlinde uygulanır.

Geri çekme işlemleri;

·        şeffaf,

·        gerekçeli,

·        uluslararası etik standartlara uygun

şekilde yürütülür.

40. Yayın Sonrası Sorumluluk

Editörün sorumluluğu makalenin yayımlanmasıyla sona ermez.

Editör;

·        bilimsel doğruluğu korumak,

·        etik ihlalleri değerlendirmek,

·        gerektiğinde düzeltme yapmak

konularında sorumluluğunu sürdürür.

Editoryal Performans, Kalite Güvencesi ve Sürekli İyileştirme

41. Editoryal Kalite Güvencesi

Journal of Academic Tourism Analysis, editoryal kaliteyi yalnızca yayımlanan makalelerin niteliğiyle değil, editoryal süreçlerin etkinliği, tutarlılığı ve şeffaflığı ile birlikte değerlendirmektedir.

Bu doğrultuda editoryal süreçler düzenli olarak izlenmekte, ölçülmekte ve geliştirilmektedir.

42. Editoryal Performans Göstergeleri

Editörlük tarafından her yıl aşağıdaki göstergeler değerlendirilir:

Başvuru Sayısı

Yıllık toplam başvuru sayısı.

Ön Değerlendirme Ret Oranı

Desk Review aşamasında reddedilen makalelerin oranı.

Hakem Sürecine Gönderilen Makale Sayısı

Hakem değerlendirmesine alınan çalışmaların sayısı.

Kabul Oranı

Yayımlanmasına karar verilen makalelerin toplam başvurulara oranı.

Ortalama İlk Karar Süresi

Başvurudan ilk editoryal karara kadar geçen ortalama süre.

Ortalama Hakemlik Süresi

Hakem değerlendirme sürecinin ortalama tamamlanma süresi.

Ortalama Yayın Süresi

Başvurudan yayına kadar geçen toplam süre.

Hakem Kabul Oranı

Hakem davetlerinin kabul edilme oranı.

Hakem Tamamlama Oranı

Kabul edilen hakemlik davetlerinin tamamlanma oranı.

43. Editoryal Kalite Değerlendirmesi

Baş Editör yılda en az bir kez editoryal kalite değerlendirmesi yapar.

Bu değerlendirmede;

·        hakem raporlarının niteliği,

·        editoryal kararların tutarlılığı,

·        süreç süreleri,

·        etik süreçler,

·        yazar memnuniyeti,

·        hakem memnuniyeti

incelenir.

44. Hakem Performansının İzlenmesi

Hakem performansı aşağıdaki ölçütlere göre değerlendirilir.

·        Değerlendirmeyi zamanında tamamlama

·        Bilimsel yeterlilik

·        Yapıcı geri bildirim sunma

·        Gerekçeli rapor hazırlama

·        Editoryal katkı

Sürekli olarak yetersiz performans gösteren hakemler hakem havuzundan çıkarılabilir.

45. Editör Performansının Değerlendirilmesi

Baş Editör ve Alan Editörlerinin performansı aşağıdaki ölçütlere göre değerlendirilir.

·        Süreç yönetimi

·        Karar süreleri

·        Hakem yönetimi

·        Bilimsel kaliteyi koruma

·        Etik süreçlerin yönetimi

·        Editoryal iletişim

Amaç performans değerlendirmesi değil, editoryal gelişimi desteklemektir.

46. Sürekli İyileştirme

ATA Dergisi, editoryal süreçlerini sürekli geliştirmeyi temel yayın politikalarından biri olarak benimsemektedir.

Bu kapsamda düzenli olarak;

·        editoryal politikalar,

·        hakemlik sistemi,

·        yazım kuralları,

·        etik politikalar,

·        yayın süreçleri

gözden geçirilir.

47. Editör Eğitimi

Editörlerin;

·        bilimsel yayıncılık,

·        editoryal etik,

·        açık bilim,

·        araştırma bütünlüğü,

·        yapay zekâ uygulamaları,

·        uluslararası yayın standartları

konularında sürekli mesleki gelişim göstermeleri teşvik edilir.

Yeni görevlendirilen editörlerin bu rehberi incelemeleri ve editoryal süreçlere başlamadan önce gerekli bilgilendirmeyi almaları beklenmektedir.

48. Editoryal Toplantılar

Editörlük, ihtiyaç duyuldukça editoryal değerlendirme toplantıları düzenleyebilir.

Bu toplantılarda;

·        yayın politikaları,

·        süreç performansı,

·        etik sorunlar,

·        kalite geliştirme çalışmaları

ele alınır.

49. Yıllık Editoryal Rapor

ATA Dergisi her yıl editoryal faaliyetlerini özetleyen bir Yıllık Editoryal Rapor hazırlamayı hedeflemektedir.

Raporda aşağıdaki bilgiler yer alabilir:

·        Başvuru sayısı

·        Kabul oranı

·        Hakem sayısı

·        Ortalama değerlendirme süresi

·        Ortalama yayın süresi

·        En çok çalışılan araştırma alanları

·        Uluslararası yazar oranı

·        Uluslararası hakem oranı

·        Editoryal gelişmeler

Bu rapor, derginin şeffaflık ve hesap verebilirlik anlayışının bir göstergesi olarak değerlendirilir.

50. Editoryal Taahhüt

Journal of Academic Tourism Analysis editörleri;

·        bilimsel dürüstlüğü,

·        editoryal bağımsızlığı,

·        tarafsızlığı,

·        şeffaflığı,

·        araştırma etiğini,

·        bilimsel kaliteyi

her türlü kişisel, kurumsal ve ticari çıkarın üzerinde tutacaklarını kabul ederler.

Bu rehberde yer alan ilkeler, ATA Dergisi editoryal sisteminin temelini oluşturur ve tüm editörler tarafından uygulanır.

Özel Durumlarda Editoryal Karar Rehberi

51. Amaç

Bilimsel yayıncılıkta her makale standart bir değerlendirme süreci izlemez. Hakem raporları arasındaki farklılıklar, etik şüpheler, yöntemsel anlaşmazlıklar veya editoryal belirsizlikler nedeniyle editörler zaman zaman zor kararlarla karşılaşabilir.

Bu bölümün amacı, Journal of Academic Tourism Analysis editörlerinin özel durumlarda tutarlı, şeffaf ve bilimsel açıdan gerekçelendirilebilir kararlar vermelerine yardımcı olmaktır.

52. Hakem Kararlarında Görüş Ayrılığı

Durum 1

Hakem 1: Kabul

Hakem 2: Ret

Bu durumda editör aşağıdaki hususları değerlendirir:

·        Hakem raporlarının bilimsel gerekçeleri

·        Eleştirilerin niteliği

·        Çalışmanın kuramsal katkısı

·        Metodolojik yeterlilik

Hakemlerden yalnızca biri ayrıntılı ve bilimsel gerekçeler sunmuşsa, editör nicelikten ziyade raporların niteliğini esas almalıdır.

Gerekli görüldüğünde üçüncü bir hakem atanabilir.

Durum 2

Hakem 1: Büyük Düzeltme

Hakem 2: Ret

Editör aşağıdaki soruları değerlendirir:

·        Ret gerekçesi düzeltilebilir nitelikte midir?

·        Çalışmanın bilimsel potansiyeli devam ediyor mu?

·        Revizyon ile sorunlar giderilebilir mi?

Sorunların giderilebilir olduğu kanaatine varılırsa büyük düzeltme kararı verilebilir.

Durum 3

Hakem raporları tamamen çelişmektedir.

Örneğin:

Hakem 1 yöntemi güçlü bulurken,

Hakem 2 aynı yöntemi tamamen yetersiz görmektedir.

Bu durumda editör:

·        hakem raporlarını karşılaştırmalı olarak inceler,

·        gerekirse yöntem uzmanından görüş ister,

·        gerektiğinde üçüncü hakemi görevlendirir.

53. Yetersiz Hakem Raporları

Aşağıdaki raporlar yeterli kabul edilmez:

"Makale güzel."

"Yayımlanabilir."

"Ret."

Bilimsel gerekçe içermeyen raporlar editoryal karar için yeterli değildir.

Editör hakemden raporunu ayrıntılandırmasını isteyebilir.

54. Hakemin Uygunsuz Üslup Kullanması

Hakem raporlarında;

·        aşağılayıcı,

·        küçümseyici,

·        hakaret içeren,

·        kişiselleştirilmiş

ifadeler kabul edilmez.

Editör gerekli gördüğü ifadeleri yazara iletilmeden önce çıkarabilir veya raporu hakeme iade edebilir.

55. Editörün Hakem Görüşüne Katılmaması

Hakem önerileri editör için bağlayıcı değildir.

Ancak editör, hakem görüşünden farklı bir karar verecekse bunu bilimsel gerekçelerle kayıt altına almalıdır.

56. Çok Güçlü Ancak Kapsam Dışı Çalışmalar

Bilimsel olarak güçlü olsa bile derginin amaç ve kapsamına uymayan çalışmalar reddedilmelidir.

Editör mümkün olduğunca yazara uygun dergi önerisinde bulunmalıdır.

57. Çok Zayıf Yazım Kalitesi

Bilimsel katkısı yüksek ancak dili yetersiz çalışmalar için editör;

·        dil düzenlemesi isteyebilir,

·        profesyonel dil editörüne yönlendirme önerebilir.

Dil sorunları tek başına ret gerekçesi olmamalıdır.

58. Etik Şüphe Oluşması

Editör aşağıdaki durumlarda etik inceleme başlatmalıdır.

·        Beklenmeyen benzerlik

·        Olağan dışı veri

·        Şüpheli görseller

·        Kaynak manipülasyonu

·        Yapay zekâ kullanımına ilişkin belirsizlik

Etik süreç tamamlanıncaya kadar editoryal değerlendirme durdurulabilir.

59. Yapay Zekâ ile Üretilmiş İçerik Şüphesi

Editör;

·        bilimsel tutarlılığı,

·        kaynak doğruluğunu,

·        anlatım bütünlüğünü,

·        üretken yapay zekâ beyanını

değerlendirir.

Şüphe durumunda yazardan açıklama talep edilebilir.

60. Yazarın Hakemlere Saygısız Yanıt Vermesi

Revizyon dosyasında;

·        saldırgan,

·        küçümseyici,

·        hakaret içeren

ifadeler bulunması durumunda editör revizyonu yazara geri gönderebilir.

ATA Dergisi, tüm taraflardan profesyonel iletişim beklemektedir.

61. Editörün Makaleyi Tanıması

Editör anonim değerlendirme sırasında makalenin yazarını tahmin ederse;

yalnızca bu durum editörden çekilmesini gerektirmez.

Ancak tarafsızlığını etkileyebilecek bir durum oluşursa dosya başka editöre devredilir.

62. Çok Sayıda Revizyon

ATA Dergisi’nde aynı makale için sınırsız revizyon uygulanmaz.

Editör bilimsel ilerleme sağlanmadığı kanaatine varırsa süreci sonlandırabilir.

63. Yayın Sonrası Hata Bildirimi

Yayınlandıktan sonra hata bildirilmesi durumunda editör;

·        hatanın niteliğini,

·        bilimsel etkisini,

·        düzeltilme gerekliliğini

değerlendirir.

64. Editoryal Takdir Yetkisi

Bu rehberde yer almayan durumlarda editör;

·        bilimsel etik,

·        akademik dürüstlük,

·        tarafsızlık,

·        şeffaflık

ilkeleri doğrultusunda karar verir.

Alınan karar editoryal kayıt altına alınır.

Editoryal Karar Standartları ve Karar Matrisi

65. Amaç

Editoryal kararların farklı editörler tarafından benzer bilimsel ölçütlere göre verilmesi, editoryal tutarlılığın temel unsurudur.

Bu bölüm, Journal of Academic Tourism Analysis editörlerinin kabul, revizyon ve ret kararlarını ortak standartlar doğrultusunda vermelerini sağlamak amacıyla hazırlanmıştır.

66. Genel Karar İlkesi

Hiçbir editoryal karar tek bir ölçüte dayanılarak verilmez.

Editör aşağıdaki unsurları birlikte değerlendirir:

• Bilimsel özgünlük
• Kuramsal katkı
• Literatürün yeterliliği
• Araştırma yöntemi
• Veri analizi
• Bulguların güvenilirliği
• Tartışmanın niteliği
• Sonuçların katkısı
• Etik uygunluk
• Hakem raporları

67. Kabul Kararı

Bir makale aşağıdaki koşulları sağlıyorsa kabul edilebilir.

• Araştırma sorusu açık ve anlamlıdır.
• Literatüre özgün katkı sunmaktadır.
• Kuramsal çerçevesi güçlüdür.
• Yöntemi bilimsel açıdan uygundur.
• Bulgular güvenilirdir.
• Hakem eleştirileri yeterli biçimde karşılanmıştır.
• Etik sorun bulunmamaktadır.

Editör, yalnızca hakemlerin "Accept" önerisine dayanarak kabul kararı vermez.

68. Küçük Düzeltme Kararı

Aşağıdaki eksiklikler küçük düzeltme kapsamında değerlendirilir.

• Yazım hataları
• Kaynakça düzeni
• Tablo veya şekil açıklamaları
• Küçük terminoloji sorunları
• Açıklık gerektiren ifadeler

Bu düzeltmeler araştırmanın bilimsel yapısını değiştirmez.

69. Büyük Düzeltme Kararı

Büyük düzeltme aşağıdaki durumlarda tercih edilir.

• Kuramsal çerçevenin geliştirilmesi gerekiyorsa
• Literatür yetersizse
• Tartışma bölümü zayıfsa
• Analizlerin yeniden yorumlanması gerekiyorsa
• Bulgular daha güçlü açıklanabiliyorsa

Ancak araştırmanın temel bilimsel potansiyeli korunmuş olmalıdır.

70. Ret Kararı

Ret kararı aşağıdaki durumlarda uygulanabilir.

• Bilimsel özgünlük bulunmaması
• Kuramsal katkının olmaması
• Ciddi yöntemsel hata
• Araştırma sorusunun yetersizliği
• Etik ihlal
• Güvenilir olmayan veri
• Derginin kapsamı dışında kalması
• Revizyon sonrasında temel sorunların devam etmesi

Ret kararı mutlaka bilimsel gerekçelerle açıklanmalıdır.

71. Editoryal Karar Matrisi

✓ = Yeterli

△ = Geliştirilebilir

✗ = Kabul edilemez

72. Kararlarda Tutarlılık

Benzer nitelikteki çalışmalar için benzer editoryal kararların verilmesi esastır.

Editörler kişisel değerlendirme farklılıklarını en aza indirmek amacıyla bu rehberde belirtilen ölçütleri esas almalıdır.

Editör Kontrol Listeleri

73. Amaç

Editör Kontrol Listeleri, editoryal kararların kişisel değerlendirmelerden bağımsız, sistematik, tutarlı ve şeffaf biçimde verilmesini sağlamak amacıyla hazırlanmıştır.

Bu kontrol listeleri zorunlu puanlama sistemi olmayıp, editörlerin karar süreçlerinde standart bir kalite güvencesi aracı olarak kullanılmalıdır.

74. Desk Review Kontrol Listesi

Hakem değerlendirmesine göndermeden önce aşağıdaki hususlar kontrol edilmelidir.

Derginin Amaç ve Kapsamı

☐ Çalışma derginin amaç ve kapsamına uygundur.

☐ Araştırmanın temel konusu turizm veya turizmle ilişkili disiplinlerdir.

Bilimsel Katkı

☐ Araştırma özgündür.

☐ Literatüre yeni bilgi sunmaktadır.

☐ Kuramsal katkı bulunmaktadır.

☐ Araştırma problemi açık biçimde tanımlanmıştır.

Literatür

☐ Güncel kaynaklar kullanılmıştır.

☐ Uluslararası literatür yeterlidir.

☐ Literatür eleştirel biçimde değerlendirilmiştir.

☐ Araştırma boşluğu açık şekilde ortaya konmuştur.

Yöntem

☐ Araştırma deseni uygundur.

☐ Örneklem yeterlidir.

☐ Veri toplama süreci açıklanmıştır.

☐ Veri analizi uygundur.

☐ Geçerlik ve güvenilirlik açıklanmıştır.

Etik

☐ Etik kurul bilgisi bulunmaktadır.

☐ Çıkar çatışması beyanı yer almaktadır.

☐ Finansman bilgisi belirtilmiştir.

☐ Yapay zekâ kullanım beyanı eklenmiştir (gerekiyorsa).

Yazım

☐ Akademik dil yeterlidir.

☐ APA 7 kurallarına uygundur.

☐ Tablo ve şekiller uygundur.

☐ Benzerlik raporu incelenmiştir.

75. Hakem Atama Kontrol Listesi

Hakem daveti gönderilmeden önce aşağıdaki hususlar değerlendirilmelidir.

☐ Hakem konu uzmanıdır.

☐ Son yıllarda ilgili alanda yayın yapmıştır.

☐ Çıkar çatışması bulunmamaktadır.

☐ Aynı kurumdan değildir.

☐ Daha önceki hakem performansı yeterlidir.

☐ İş yükü uygundur.

☐ Uluslararası uzmanlık gerekiyorsa uygun hakem seçilmiştir.

76. Hakem Raporu Kontrol Listesi

Hakem raporları aşağıdaki ölçütlere göre değerlendirilmelidir.

☐ Bilimsel gerekçe içeriyor.

☐ Yapıcı öneriler sunuyor.

☐ Hakaret içermiyor.

☐ Çalışmanın güçlü yönlerini belirtiyor.

☐ Geliştirilmesi gereken yönleri açıklıyor.

☐ Editoryal karar için yeterli ayrıntı içeriyor.

77. Revizyon Kontrol Listesi

Revizyon değerlendirilirken aşağıdaki hususlar incelenmelidir.

☐ Tüm hakem yorumları cevaplanmıştır.

☐ Hakem Yanıt Formu hazırlanmıştır.

☐ Yapılan değişiklikler işaretlenmiştir.

☐ Revizyonlar bilimsel açıdan yeterlidir.

☐ Yeni eklenen bölümler tutarlıdır.

☐ Etik sorun bulunmamaktadır.

78. Kabul Öncesi Kontrol Listesi

Kabul kararı verilmeden önce editör aşağıdaki maddeleri kontrol etmelidir.

☐ Bilimsel katkı yeterlidir.

☐ Hakem raporları tamamlanmıştır.

☐ Revizyonlar tamamlanmıştır.

☐ Editoryal değerlendirme tamamlanmıştır.

☐ Etik sorun bulunmamaktadır.

☐ Son karar gerekçelendirilmiştir.

79. Yayın Öncesi Kontrol Listesi

Yayın öncesinde aşağıdaki kontroller yapılmalıdır.

☐ DOI hazırlanmıştır.

☐ ORCID bilgileri doğrudur.

☐ Yazar bilgileri günceldir.

☐ İngilizce başlık kontrol edilmiştir.

☐ İngilizce özet kontrol edilmiştir.

☐ Anahtar kelimeler uygundur.

☐ APA 7 son kez kontrol edilmiştir.

☐ Sayfa düzeni tamamlanmıştır.

☐ Metadata eksiksizdir.

☐ Yayın lisansı eklenmiştir.

80. Yıllık Editoryal Öz Değerlendirme Kontrol Listesi

Her yıl editörlük aşağıdaki soruları değerlendirmelidir.

☐ Hakem değerlendirme süreleri hedeflere uygun mu?

☐ Kabul oranı dengeli mi?

☐ Desk rejection oranı uygun mu?

☐ Uluslararası yazar oranı artıyor mu?

☐ Uluslararası hakem oranı artıyor mu?

☐ Etik ihlal sayısı izleniyor mu?

☐ Editoryal politikalar güncellendi mi?

☐ Dergi yeni indekslere başvurdu mu?

☐ Yayın kalitesi önceki yıla göre gelişti mi?