The Art of Densıty: Teaching the Concept of Density Through Art of Marbling

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 2, 249 - 262, 31.12.2025

Funda Çeteci , Bekir Güler

Öz

Today's science education programs emphasize student-centered approaches. Students engage in activities that highlight their problem-solving, creative thinking, and scientific reasoning skills, also known as 21st-century skills. A wide variety of activities are required to help students acquire these skills. To achieve program objectives, it is crucial to make alternative, ready-made activities aligned with the emphasized skills in the renewed science curriculum available to other teachers in a way that does not require significant time or effort. This study aims to develop an interdisciplinary science and art activity integrating the concept of density with traditional Turkish ebru art. The activity is divided into stages that outline the roles of teachers and students, in line with the learning outcomes of the density topic. During development, we took into account the opinions of experts in science and art education, and we determined the final content. The pilot application of the developed activity was carried out with 28 sixth-grade students over a total of four class hours. The students who participated enjoyed the exercises and could correctly explain the relationship between glue and paint using the concept of density. The study presents details of the activity's implementation stages and some information about the pilot implementation. It is expected that the activity will serve as a resource for science and visual arts teachers to use in their lessons, thus contributing to the science teaching process.

Anahtar Kelimeler

Science teaching , art teaching , steam , marbling art , density

Yoğunluk Sanatı: Ebru Sanatı Yoluyla Yoğunluk Konusunun Öğretimi

Öz

Günümüz fen öğretim programlarında öğrenciyi merkeze alan yaklaşımlar ön plana çıkmakta ve öğrenme süreçlerinde öğrencilerin, 21. yüzyıl becerileri olarak da karşımıza çıkan problem çözme, yaratıcılık, bilimsel çıkarım yapma gibi becerilerini ortaya çıkaran etkinlikleri deneyimlemeleri vurgulanmaktadır. Bu durum, söz konusu becerileri kazandırabilecek nitelikte etkinliklerin de çok ve çeşitli olmasını gerektirmektedir. Yenilenen fen öğretim programlarında vurgulanan becerilere uygun alternatif hazır etkinliklerin zaman, emek vb. gerektirmeyecek şekilde diğer öğretmenlere sunulması da program hedeflerine ulaşılması anlamında oldukça önemlidir. Bu çalışmanın amacı yoğunluk konusunu geleneksel Türk sanatı ebru ile bütünleştiren, disiplinlerarası bir fen ve sanat etkinliği geliştirmektir. Etkinlik yoğunluk konusunun öğrenme çıktıları doğrultusunda öğretmen ve öğrenci rollerini içeren aşamalar halinde hazırlanmıştır. Etkinliğin geliştirilmesi aşamasında fen eğitimi ve sanat eğitimi alanlarından uzmanların görüşleri alınmış ve içeriğe son hali verilmiştir. Geliştirilen etkinliğin pilot uygulaması 6.sınıfta devam eden 28 öğrenciyle toplam 4 ders saatinde gerçekleştirilmiştir. Etkinliğe katılan öğrencilerin uygulamalardan keyif aldıkları ve kitre-boya ilişkisini yoğunluk kavramıyla doğru şekilde açıklayabildikleri görülmüştür. Etkinliğe ilişkin uygulama aşamalarının detayları ve pilot uygulamaya ilişkin bilgiler çalışmada sunulmuştur. Etkinliğin fen bilimleri ve görsel sanatlar öğretmenlerine derslerinde kullanmak üzere bir kaynak niteliğinde olması ve bu yolla fen öğretimi sürecine katkı sağlaması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

fen öğretimi , sanat öğretimi , steam , ebru sanatı , yoğunluk

Kaynakça

• Akça, Z. ve Beşoluk, Ş (2023). Fen bilimleri öğretmenlerinin disiplinlerarası yaklaşımlara ve STEM’e yönelik algıları, Trakya Eğitim Dergisi, 13(1), 141-159
• Atkıncı, H. (2001). İlköğretim birinci kademe eğitim programlarının yaratıcı düşünmenin gelişmesine etkileri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
• Aycan, H. Ş. ve Güç, E. (2017). Geleneksel türk sanatı ebrunun fen eğitiminde kullanımı, Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(1), 1-9.
• Barutçugil, H. (2007). Türklerin ebru sanatı, Ankara, TC Kültür Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü Sanat Eserleri Dizisi-458.
• Bayav, D. (2009). Leonardo da Vinci’de sanat, bilim ve etkileşimi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 123-142.
• Breiner, J. M., Johnson, S. S., Harkness, C. C. & Koehler, C. M. (2012). What is STEM? A discussion about conceptions of STEM in education and partnerships. School Science and Mathematics, 112(1), 3-11.
• Çalışkan, S. (2017). Learning about atomic models with Turkish marble art. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi(44), 169-178.
• Çepni, S. (2005). Fen ve teknoloji öğretimi, Ankara, Pegem A Yayıncılık.
• Chessin, D. and Zander, M. J. (2006). The nature of science and art. Science Scope, 29 (8), 42–46.
• Çil, E., Çelik, K., Maçın, T., Demirbaş, G., & Gökçimen, Ö. (2014). Enhancing science teaching through performing marbling art using basic solutions and base indicators. Science Activities, 51, 136–145.
• Çorlu, M., & Aydın, E. (2016). “Evaluation of learning gains through integrated stem projects”, International Journal of Education in Mathematics, Science and Technology, sayı: 4(1), s. 20-29.
• Darby, J. T. and Catterall, J. S. (1994). The fourth R: The arts and learning. Teachers College Record, 96 (2), 299–328.
• Dinç, N. D. (2020) Ortaokul 5. Sınıf fen bilimleri dersinde sanat entegrasyonu uygulamaları. (Doktora tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitim Ana Bilim Dalı, Samsun.
• Dickinson, D. (2005). Learning through the arts. USA: New Horizons for Learning.
• Erdoğan, S. (2020). Steam ve sanat eğitimi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(44), 303-316.
• Gelineau, R. P. (2011). Integrating the arts across the elementary school curriculum. United States of America: Wadsworth, Cengage Learning.
• Gonzalez, H. B., & J. J. Kuenzi. (2012). Science, technology, engineering and mathematics (STEM) education: A primer. Washington, DC: Congressional Research Service.
• Grady, J. B. (1994). Interdisciplinary Curriculum Development. Aurora, Colorado: Mid-continent Regional Educational Laboratory.
• Helmane, I. & Briška, I. (2017). What is developing integrated or interdisciplinary or multidisciplinary or transdisciplinary education in school? Signum Temporis; 9(1), 7–15.
• Helvacı, İ., & Yılmaz, M. (2020). Görsel Sanatlar Eğitiminde Disiplinler Arası Yaklaşım: STEAM. Kastamonu Education Journal, 28(6), 2203-2213. https://doi.org/10.24106/kefdergi.797480
• Kaçar, S., & Yayla, Z. (2021). Görsel Sanatlarla Bütünleştirilmiş Probleme Dayalı Öğrenme Yönteminin Öğrencilerin Sanat Etkinlikleriyle Fen Öğrenmeye Yönelik Tutumlarına Etkisi. Fen Matematik Girişimcilik Ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, 4(1), 29-45.
• Koray, Ö. (2003). Fen Eğitiminde Yaratıcı Düşünmeye Dayalı Öğrenmenin Öğrenme Ürünlerine Etkisi (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
• Meador, K. S. (2003). Thinking creatively about science suggestions for primary teachers, Gifted Child Today, 26(1), 25-29.
• Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) (2018). Fen bilimleri dersi (4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar) öğretim programı. MEB Yayınları, Ankara. Erişim adresi: http://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay
• Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) (2024). Fen bilimleri dersi (4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar) öğretim Programı. Erişim adresi: http://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay
• Mercin, L. (2019). Steam eğitiminde sanatın yeri. İnönü Üniversitesi Sanat Ve Tasarım Dergisi, 9(19), 28-41. https://doi.org/10.16950/iujad.514132
• Poyraz, G.T. (2018). STEM eğitimi uygulamasında Kayseri ili örneğinin incelenmesi ve uzaktan stem eğitiminin uygulanabilirliği (Yüksek Lisans Tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
• Root-Bernsteın, R., Lamore, R., Lawton, J., Schweıtzer, J., Root-Bernsteın, M., Roraback, E., & Vandyke, M. (2018). Arts, crafts, and STEM innovation: A network approach to understanding the creative knowledge economy. Arts and Cultural Management: Critical and Primary Sources, 1, 299.
• Sanders, M. (2009). STEM, STEM education, STEMmania. The Technology Teacher, 68(4), 20-26.
• Sarton, G., & Vıncı, L. D. (2012). Leonardo da Vinci. Dört Öge (2), 11-36.
• Shaw, J. D., Duffy, M. K., Johnson, J. L., Lockhart, D. E. (2005). Turnover, social capital losses, and performance. Academy of Management Journal, 48(4), 594-606.
• Spong, M.W. (2006) Project based control education. 7th IFAC Symposium on Advances in Control Education, Madrid.
• Tekeşi, Ş. (2015). Ebru sanatçılarından Hikmet Barutçugil’in ebru sanatına ve sanat eğitimine katkısı (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Pamukkale Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Denizli.
• Toktaş, P. (2015). Vakıflar genel müdürlüğü vakıf kayıtlar arşivinde bulunan müstakil vakfiyelerdeki ebruların incelenmesi. Turkish Studies. 10(2), 941-962.
• Türkoğuz, S. (2008). Görsel sanat etkinlikleriyle bütünleştirilmiş ilköğretim fen ve teknoloji öğretimi. (Doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
• Türkoğuz, S., & Yayla, Z. (2010). The effects of teaching science based on visual art activities on students’ achievement and attitudes. Western Anatolia Journal of Educational Sciences, 1(2), 99-111.
• Uysal, A., & Teker, M. S. (2012). Estetik Ebru Projesi. Akdeniz Sanat, 5(10).
• Watson, A. D., & Watson, G. H. (2013). Transitioning STEM to STEAM: Reformation of engineering education. Journal for Quality & Participation, 36(3), 1-4.
• Wynn, T. ve J. Harris (2012). Toward A Stem + Arts Curriculum: Creating the Teacher Team, Art Education, 65: 5, 42-47, https://doi.org/10.1080/00043125.2012.11519191