ESG Boyutlarının Şirket Performansına Etkisi: Makroekonomik Risk Ortamının Rolü Borsa İstanbul İmalat Sanayii Üzerine Bir Araştırma
Öz
Bu çalışmanın amacı, çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) performansının ve bu performansı oluşturan boyutların şirket performansı üzerindeki etkisini, makroekonomik risk ortamı dikkate alınarak incelemektir. Çalışmada Borsa İstanbul Sınai Endeksi'nde (XUSIN) yer alan 10 imalat şirketinin 2013-2023 dönemini kapsayan dengesiz panel veri seti kullanılmıştır. Performans ölçütü olarak varlıkların kârlılık oranı (ROA) ve Tobin's Q oranı seçilmiş; genel ESG skoru ile çevresel (E), sosyal (S) ve yönetişim (G) boyutları ayrı modellerde bağımsız değişken olarak kullanılmıştır. Firmaya özgü kontrol değişkenlerinin yanı sıra reel efektif döviz kuru, ekonomik büyüme ve enflasyondan oluşan bir makroekonomik kontrol bloğu modellere dâhil edilmiştir. Modeller, değişen varyans, otokorelasyon ve birimler arası korelasyona karşı dirençli Driscoll-Kraay [1] standart hatalarıyla tahmin edilmiştir. Bulgulara göre ESG ve boyutlarının ROA üzerinde istatistiki olarak anlamlı bir etkisi bulunmamaktadır. Tobin's Q üzerinde ise genel ESG skoru %90 güven düzeyinde anlamlı ve negatif etki göstermekte; bu etkinin tamamı sosyal ve yönetişim boyutlarından kaynaklanmakta, çevresel boyut anlamsız kalmaktadır. Ayrıca muhasebe temelli performansı firmaya özgü finansal değişkenlerin, piyasa temelli performansı ise makroekonomik göstergelerin yönlendirdiği saptanmıştır. Bulgular, genel ESG skorunun boyutlar arası heterojenliği perdelediğine ve sürdürülebilirlik performansının piyasa değerlemesindeki karşılığının makroekonomik koşullara bağlı olduğuna işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] J. C. Driscoll ve A. C. Kraay, "Consistent covariance matrix estimation with spatially dependent panel data," Review of Economics and Statistics, c. 80, sy. 4, ss. 549-560, 1998, doi: 10.1162/003465398557825.
- [2] Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu, "Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS 1 ve TSRS 2) ile TSRS’lerin uygulama kapsamına ilişkin Kurul kararları," Resmî Gazete, Sayı 32414 (1. Mükerrer), 29 Aralık 2023.
- [3] B. A. Alareeni ve A. Hamdan, "ESG impact on performance of US S&P 500-listed firms," Corporate Governance: The International Journal of Business in Society, c. 20, sy. 7, ss. 1409-1428, 2020, doi: 10.1108/CG-06-2020-0258.
- [4] E. Duque-Grisales ve J. Aguilera-Caracuel, "Environmental, social and governance (ESG) scores and financial performance of Multilatinas: Moderating effects of geographic international diversification and financial slack," Journal of Business Ethics, c. 168, sy. 2, ss. 315-334, 2021, doi: 10.1007/s10551-019-04177-w.
- [5] Y. Yurtoğlu ve E. Gülşen, "ESG performance of Istanbul Stock Exchange companies: An impact analysis on firm value and profitability," İşletme Araştırmaları Dergisi, c. 17, sy. 1, ss. 739-750, 2025, doi: 10.20491/isarder.2025.2000.
- [6] M. Yücel, G. Yanık, F. Dayı ve A. Benek, "Strategic management of environmental, social, and governance scores and corporate governance index: A panel data analysis of firm value on the Istanbul Stock Exchange," Sustainability, c. 17, sy. 11, Mak. no. 4971, 2025, doi: 10.3390/su17114971.
- [7] M. Khan, G. Serafeim ve A. Yoon, "Corporate sustainability: First evidence on materiality," The Accounting Review, c. 91, sy. 6, ss. 1697-1724, 2016, doi: 10.2308/accr-51383.
- [8] M. H. Shakil, "Environmental, social and governance performance and financial risk: Moderating role of ESG controversies and board gender diversity," Resources Policy, c. 72, Mak. no. 102144, 2021, doi: 10.1016/j.resourpol.2021.102144.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Finans
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
29 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
22 Eylül 2026
Kabul Tarihi
15 Ekim 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 14