Müze Deneyimine Yönelik Bibliyometrik Bir Analiz

Öz

Bu çalışmanın amacı, Müze deneyimi konusunda yapılan çalışmaların incelenmesidir. Turizm açısından önemli çekim merkezleri olan müzelerde yaşanan deneyimler turiste keyifli ve öğretici deneyimler sunması açısından önemlidir. Yaşanan bu deneyimlerin turistin müzeyi tekrardan ziyaret edip çevresindeki kişilere önermesi açısından da önem teşkil etmektedir. Araştırma kapsamında 1991 yılından itibaren günümüze kadar yapılan çalışmalar analize dahil edilmiştir. 2023 yılı Mayıs ayında yapılan tarama sonucunda 981 çalışmaya ulaşılmıştır. 614 makale, 208 bildiri, 82 kitap incelemesi, 71 kitap bölümü bulgusu ortaya konulmuştur. Bu çalışmalar yıllara, yazarlara, ülkelere, türlerine, alanlarına, dillerine ve anahtar kelimelerine göre analiz edilmiştir. Çalışmada müze deneyimi alanında yapılan çalışmalar Web of Science veri tabanından çekilerek Vosviewer programı aracılığıyla analiz edilmiştir. 2000’li yıllardan sonra çalışmalarda artış olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre VOSviewer ağ analizinde ortak yazarlık ağ analizi yapılarak en fazla çalışması olan yazarın Vanessa Cesario olduğu ve konuyla ilgili en fazla makale türünde çalışmaların olduğu tespit edilmiştir. Araştırma kapsamında yalnızca Web of Science üzerinde yer alan çalışmalar dahil edilmesi araştırmanın sınırlılığıdır. Çalışma sonucunda konuyla ilgili durum tespiti yapılarak eksiklikler belirlenmiş ve bu doğrultuda öneriler sunulmuştur

Anahtar Kelimeler

• Müze Memnuniyeti
• Müze Beklentisi
• Müze Eğlencesi

A Bibliometric Analysis of The Museum Experience

Öz

It is seen that museums, which have an important place under the name of cultural tourism, have changed today. In the previous periods, more product-oriented studies were carried out in museums, but today studies and improvements are made for visitors. These studies and improvements are included in museums under the name of museum experience. The museum experience enables visitors to participate in museums and social interaction between the visitor and the museum, the works exhibited in the museum, museum staff and other visitors in the museum. In line with this purpose, museum visitor satisfaction is created and the museum experience emerges. The museum experience exists through the social and individual experiences of the visitors and their independent visits. The aim of this study is to examine the studies in the field of Museum experience. Experiences in museums, which are important centers of attraction in terms of tourism, are beneficial in terms of providing pleasant and instructive experiences to tourists. These experiences are important for the tourist to visit the museum again and recommend it to the people around him. Within the scope of the research, studies conducted since 1991 to the present day were included in the analysis. As a result of the screening conducted in May 2023, 981 studies were reached. 614 articles, 208 papers, 82 book reviews and 71 book chapters were found. These studies were examined according to years, authors, countries, genres, fields, languages and keywords. In this study, studies in the field of museum experience were pulled from the Web of Science database and analyzed through the Vosviewer program. It was found that there was an increase in studies after the 2000s. According to the findings of the research, co-authorship network analysis was performed in VOSviewer network analysis and it was found that Vanessa Cesario was the author with the most studies. It was found that there are studies in the highest number of article types on the subject. As a result of the study, it was determined that there were deficiencies in the subject and suggestions were presented in this direction. It is recommended to contribute to museum experience studies by examining the museums that have come to the fore in Turkey and preserve their value.

Anahtar Kelimeler

• Museum satisfaction
• Museum expectation
• Museum entertainment
• Vosviewer

Kaynakça

1. Aksel, İ. (2023). Evaluation of identity, meaning-making, and visitor satisfaction in industrial heritage areas renovated as museums: The case of Müze Gazhane (Doctoral dissertation, Bilkent University).
2. Bideci, M., & Albayrak, T. (2018). An investigation of the domestic and foreign tourists’ museum visit experiences. International Journal of Culture, Tourism and Hospitality Research.
3. Boğan, E., Çalışkan, C., & Dedeoğlu, B.B. (2018). Turizm yazınında kurumsal sosyal sorumluluk: Türkiye’de yapılan çalışmaların bibliyometrik analizi. Turizm Akademik Dergisi, 5(2), 47-62.
4. İşci, C., Güzel, B., Canko, D. M., İşci, Türker., & Moroğlu, F. (2020). Müze Deneyimi: Yönetim ve Ziyaretçi Perspektiflerinin Karşılaştırılması. Turizm Akademik Dergisi, 7(1), 29-45.
5. Chan, J.K.L. (2009). The consumption of museum service experiences: Benefits and value of museum experiences. Journal of Hospitality Marketing & Management, 18(2-3), 173-196.
6. Chan, B. Y., & Ismail, Z., (2019). Augmented Reality Mobile Application: Enhancing Visitor Experience İn Labuan Museum. International Journal Of Advanced Research İn Technology And Innovation, 1(2), 40-49.
7. Çakır, S. (2022). A bibliometric analysis of women's employment (Master's thesis, Middle East Technical University).
8. Çiçek, M. (2022). Müze deneyiminde interaktif uygulamların tekrar ziyaret etme niyeti üzerine etkisi: Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi ve Göbeklitepe örenyeri örneği (Master's thesis, Batman Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü).

9. Del Chiappa, G., Andreu, L., & Gallarza, M. G., (2014). Emotions and visitors’ satisfaction at a museum. International Journal of Culture, Tourism and Hospitality Research, 8(4), 420-431.
10. Del Chiappa, G., Ladu, M. G., Meleddu, M., & Pulina, M. (2013). Investigating the degree of visitors' satisfaction at a museum. Anatolia, 24(1), 52-62.
11. Erdoğan, H., & Kırcova, İ. (2017). Müze deneyimi boyutları: İstanbul oyuncak müzesi örneği, Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 649-664.
12. Ergin, G. (2022). Müze deneyiminin dijital teknolojilerle oyunlaştırılması. IDA: International Design and Art Journal, 4(2), 200-213.
13. Falk, J. H., & Dierking, L. D. (2016). The museum experience revisited. Routledge.
14. Kandemir, Ö., & Uçar, Ö. (2015). Değişen müze kavramı ve çağdaş müze mekânlarının oluşturulmasına yönelik tasarım girdileri. Sanat ve Tasarım Dergisi, 5(2), 17-47.
15. Karadeniz, C. (2020). Müzede Dijital Teknolojilerin Kullanımı ve Salgın Sürecinde Dijital Katılım. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 9(70), 975-984.
16. Kervankiran, İ., & Eryılmaz, A. G. (2015). Müzelerin Türkiye Turizmindeki Yeri Nedir? Türkiye’de Müze Turizminin Mekânsal Dağılımına Genel Bir Bakış.
17. Kervanki·ran, İ. (2014). Dünyada Değişen Müze Algısı Ekseninde Türkiye’deki Müze Turizmine Bakış. Electronic Turkish Studies, 9(11).
18. Kofi, A., & Gyepi, T. F. (2021). Museum experience and satisfaction: moderating role of visiting frequency in national museum of Ghana.
19. Köroğlu, Ö. Balıkçıoğlu, A. Köksalanlar, Ayşen. Türkmen, M.T. (2020. Müzecilik ve Müze Rehberliği. Detay Yayıncılık
20. Kuo, C. W., & Yang, Y. H. (2015). The bibliometric analysis of literature on museum studies. ISPRS Annals of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, 2, 159-164.
21. Luo, J. M., & Ye, B. H. (2020). Role of generativity on tourists’ experience expectation, motivation and visit intention in museums. Journal of Hospitality and Tourism Management, 43, 120-126.
22. Martínez, M. A., Cobo, M. J., Herrera, M., & Herrera-Viedma, E. (2015). Analyzing the scientific evolution of social work using science mapping. Research on social work practice, 25(2), 257-277.
23. McCarthy, C. (2020). From histories of museums to museum history: approaches to historicising colonial museums in Aotearoa New Zealand. Museum History Journal, 13(1), 95-110.
24. Sezgin, M., Haşıloğlu, S. B., & İnal, M. E. (2011). Müze pazarlamasında müşteri ilişkileri ve deneyimleri üzerine bir araştırma. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 7(13), 201-220.
25. Sheng, C. W., & Chen, M. C. (2012). A study of experience expectations of museum visitors. Tourism management, 33(1), 53-60.
26. Sop, S. A., Ongun, U., & Abalı, R. (2020). Müze deneyimini etkileyen unsurlar: Çevrimiçi yorumlar üzerine nitel bir araştırma. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(2), 1123-1138.
27. Wei, Z., & Zhong, C. (2022). Museums and art therapy: A bibliometric analysis of the potential of museum art therapy. Frontiers in Psychology, 13, 1041950.
28. Harman, S., & Akgündüz, Y. (2014). Efes Örenyeri Ziyaretçilerinin müze deneyimi beklentilerini belirlemeye dönük bir araştırma. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(2), 113-133.
29. Yeşilyurt, H., & Arıca, R. (2018). Mutfak müzesi ziyaretçilerinin deneyimlerinin incelenmesi: Emine Göğüş Mutfak Müzesi örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(1), 60-70.
30. Yilmaz, İ., & Yetiş, Ş. A. (2016). Göreme Açık Hava Müzesi’ne gelen ziyaretçilerin müze deneyiminin demografik özelliklerine göre değişmesi. Disiplinlerarası Akademik Turizm Dergisi, 1(1), 43-59.
31. Yulifar, L., Widiaty, I., Anggraini, D. N., Nugraha, E., Minggra, R., & Kurniaty, H. W. (2021). Digitalizing museums: A bibliometric study. Journal of Engineering Science and Technology, 16, 16-26.