DESTİNASYONDA YAŞAYAN YEREL HALKIN TURİSTLER HAKKINDAKİ ALGILARININ BELİRLENMESİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA: GÖBEKLİTEPE ÖRNEĞİ

Öz

Turistik destinasyonlarla ilgili akademik çalışmalar çoğunlukla turistlerin bakış açılarıyla destinasyonlardaki farklı değişkenlerin ve boyutların değerlendirilmesi perspektifinden yürütülmektedir. Ancak ilgili alanyazında destinasyonlarda sürekli ikâmet eden yerel halkın bakış açısıyla destinasyonlarına gelen turistleri değerlendirdikleri çalışmalar ise oldukça sınırlıdır. Bu çalışmada destinasyonlarda yaşayan yerel halkın destinasyonlarını ziyaret eden turistleri algı düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda Göbeklitepe destinasyonu ve çevresinde ikâmet eden, doğrudan veya dolaylı olarak turistik faaliyetlere katılan 450 yerel halktan katılımcıya 20 Ocak-4 Şubat 2020 döneminde yüz yüze iletişim kurularak geleneksel anket formları ulaştırılmıştır. Anketlerden elde edilen veriler (420 anket) sosyal bilimler araştırmalarında yaygın bir biçimde kullanılan SPSS programında analize tabi tutulmuştur. Yapılan analizler sonucunda katılımcıların çoğunluğunun turizmi destinasyonları için yararlı (%87) gördükleri ve destinasyonlarına gelen turistleri olumlu algıladıkları (%82) belirlenmiştir. Katılımcıların çok az bir kısmının ise turizmi destinasyonları için zararlı (%13) gördükleri ve destinasyonlarına gelen turistleri olumsuz algıladıkları (%18) tespit edilmiştir. Ayrıca destinasyonda yaşayan yerel halkın destinasyonlarına gelen turistleri; turist destinasyon uyumluğu, turistlerin destinasyona ekonomik katkıları, turistlerin destinasyona karşı sorumlulukları, turistlerin destinasyona olumlu katkıları ve turistlerin destinasyona olumsuz etkileri boyutlarında değerlendirdikleri belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Destinasyon Pazarlaması,Turist-Yerel Halk İlişkisi,Turist Algısı,Göbeklitepe

Kaynakça

1. Akova, Orhan. (2006). “Yerel Halkın Turizm Etkilerini Algılamalarına Yönelik Bir Araştırma.” Akademik İncelemeler Dergisi, 2(1): 1-34.
2. Akpulat, Adalet Nükhet, ve Polat Üzümcü, Tülay. (2019). “Turistik Destinasyonlarda Turizmin Etkilerine Yerel Halkın Bakış Açısı: Çeşme Örneği.” Journal of Recreation and Tourism Research, 6(4): 448-463.
3. Alaeddinoğlu, Faruk. (2008). “Sivas Kentinde Halkın Turiste ve Turizme Bakışı.” Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 5(2): 1-23.
4. Almeida, Garcia, Fernando, Balbuena, Vazquez, Antonia, and Cortez, Macias, Rafael. (2015). “Resident’s Attitudes Towards the Impacts of Tourism.” Tourism Managament Perspectives, 13: 33-40.
5. Altunışık, Remzi, Çoşkun, Recai, Bayraktaroğlu, Serkan, ve Yıldırım, Engin. (2007). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri SPSS Uygulamalı (Geliştirilmiş Beşinci Baskı). Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
6. Andereck, Kathleen, Valentine, Karin, Knopf, Richard, and Vogt, Christine. (2005). “Residents’ Perceptions of Community Tourism Impacts.” Annals of Tourism Research, 32(4): 1056-1076.
7. Andereck, Kathleen, and Nyaupane, Gyan. (2011). “Exploring the Nature of Tourism and Quality of Life Persceptions Among Residents.” The Journal of Travel Research, 50(3): 248-260.
8. Biçici, Fırat. (2014). “Datça Yerel Halkının Sürdürülebilir Turizm Gelişimine ve Turizm İşletmelerine Yönelik Tutumları.” Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 10(1): 19-35.

9. Buhalis, Dimitrios. (2000). “Marketing the Competitive Destination of the Future.” Tourism Management, 22(1): 97-116.
10. Cengiz, Ekrem, ve Kırkbir, Fazıl. (2007). “Yerel Halk Tarafından Algılanan Toplam Turizm Etkisi ile Turizm Desteği Arasındaki İlişkiye Yönelik Yapısal Bir Model Önerisi.” Sosyal Bilimler Dergisi, 1: 19-37.
11. Çakıcı, Celil, Yenipınar, Uysal, ve Benli, Sercan. (2014). “Yavaş Şehir Hareketi: Seferihisar Halkının Tutum ve Algıları ile Yaşam Doyumları.” Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 11(3): 26-41.
12. Çelik, Sedat. (2019). “Does Tourism Reduce Social Distance? A Study on Domestic Tourists in Turkey.” Anatolia, 30(1): 115-126.
13. Çelikkanat, Nazik, ve Güçer, Evren. (2014). “Yerel Halkın Turizme Bakış Açısı: Bodrum İlçesi Örneği.” 15. Ulusal Turizm Kongresi, Kasım 13-16, Ankara, Türkiye.
14. Dilek, Emre Sebahattin, Çoban, Ömer, ve Harman, Serhat. (2017). “Hasankeyf Halkının Turizmin Gelişimine Yönelik Tutumu.” Turizm ve Araştırma Dergisi, 6(2): 59-72.
15. Duran, Erol. (2013). “Yerel Halkın Sürdürülebilir Turizm Gelişimine Yönelik Tutumları: Bozcaada Örneği.” Uluslararası Hakemli Beşeri ve Akademik Bilimler Dergisi, 3(2): 77-79.
16. Durmuş, Beril, Yurtkoru, Serra, ve Çinko, Murat. (2007). Sosyal Bilimlerde SPSS’le Veri Analizi (Tıpkı Üçüncü Basım). İstanbul: Beta Yayıncılık.
17. Dündar, Yusuf, ve Sert, Ayşe, Nevin. (2018). “Yerel Halkın Yavaş (Sakin) Şehir Hakkındaki Algıları: Seferihisar’da Nitel Bir Araştırma.” Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(4): 74-91.
18. Dyer, Pam, Gürsoy, Dogan, Sharma, Bishnu, and Carter, Jennifer. (2007). “Structural Modeling of Resident Perceptions of Tourism and Associated Development on the Sunshine Coast, Australia.” Tourism Management, 28(2): 409-422.
19. Emekli, Gözde, İbrahimov, Aydın, ve Soykan, Fisun. (2006). “Turizmde Küreselleşmeye Coğrafi Yaklaşımlar ve Türkiye.” Ege Üniversitesi Ege Coğrafya Dergisi, 15: 1-16.
20. Giritlioğlu, İbrahim, ve Bulut, Elmas. (2015). “Yerel Halkın Bakış Açısına Göre Gaziantep Turizmi ve Sürdürülebilirlik.” Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Bilimler Dergisi, 5(1): 25-31.
21. Göbeklitepe Örenyeri. (2020). “Göbeklitepe Örenyeri Bilgileri.” https://muze.gov.tr/muze-detay?SectionId=SGT01&DistId=SGT, Erişim Tarihi: 31 Ocak 2020.
22. Güneş, Erkan, ve Alagöz, Gürkan. (2018). “Yerel Halkın Turizm Algısı: Erzincan’da Bir Araştırma.” Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15: 409-442.
23. Gürsoy, Dogan, Chi, Christina, and Dyer, Pam. (2010). “Locals’ Attitudes Toward Mass and Alternative Tourism: the Case of Sunshine Coast, Australia.” Journal of Travel Research, 49(3): 381-394.
24. Keskin, Emrah, ve Çontu, Mehmet. (2011). “Mustafapaşa (Sinasos) Kasabasında Yaşayan Halkın Turizme Bakış Açısını Belirlemeye Yönelik Bir Alan Araştırması.” Aksaray Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 3(2): 37-55.
25. Kim, Gyunghoon, Duffy, Laruen, and Moore, Dewayne. (2020). “Tourist Attractiveness: Measuring Residents’ Perception of Tourists.” Journal of Sustainable Tourism, 1-19.
26. Kozak, Nazmi, Kozak, Akoğlan, Meryem, ve Kozak, Metin. (2008). Genel Turizm İlkeler-Kavramlar (Gözden Geçirilmiş 7. Baskı) Ankara: Detay Yayıncılık.
27. Nunkoo, Robin, and Ramkinson, Haywante. (2010). “Resident’s Satisfaction with Community Attributes and Support for Tourism.” Journal of Hospitality and Tourism Research, 35: 171-190.
28. Nunkoo, Robin, Smith, Stephen, and Ramkissoon, Haywante. (2013). “Residents’ Attitudes to Tourism: A Longitudinal Study of 140 Articles from 1984 to 2010.” Journal of Sustainable Tourism, 21(1): 5-25.
29. Nunkoo, Robin, So, Kevin, and Kang, Fung. (2016). “Residents’ Support for Tourism: Testing Alternative Structural Models.” Journal of Travel Research, 55(7): 847-861.
30. Olcay, Atınç, ve Araboğa, Yeşim. (2018). “Bitlis İlinin Turizm Potansiyeli ve Yerel Halkın Turizm Olgusuna Bakış Açısı.” Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(57): 945-961.
31. Park, Eerang, and Kim, Sangkyun (2015). “The Potential of Cittaslow for Sustainable Tourism Development: Enhancing Local Communitiy’s Empowerment.” Tourism Planing&Development, 13(3): 351-359.
32. Ural, Ayhan, ve Kılıç, İbrahim. (2005). Bilimsel Araştırma Süreci ve SPSS ile Veri Analizi. Ankara: Detay Yayıncılık. Ünal, Aydın, Çelen, Onur, Bayar, Baran Sinan, ve Tuna, Muharrem. (2020). “Cittaslow Destinasyonlarında Yerel Halkın Turizmin Etkilerini Değerlendirmelerine Yönelik Bir Araştırma: Vize Örneği.” Kıtalararası Turizm Yönetimi Konferansı (MTCON), 2-5 Nisan, Antalya, Türkiye.
33. Walker, Therez, ve Timothy, Lee. (2019). “Visitor and Resident Perceptions of the Slow City Movment: The Case of Japan.” International Journal of Tourism Sciences, 19(2): 112-127.
34. Yazıcıoğlu, Yahşi, ve Erdoğan, Samiye. (2007). SPSS Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri (Genişletilmiş İkinci Baskı). Ankara:Detay Yayıncılık.
35. Yoon, Yooshik, Gursoy, Dogan, and Chen, Joseph. (2001). “Validating a Tourism Development Theory with Structural Equation Modeling.” Tourism Management, 22: 363-372.