A Requiem for the Land: Disrupted Ecologies and Lost Ties in Doris Lessing’s “The Old Chief Mshlanga”

Öz

This study examines Doris Lessing’s short story “The Old Chief Mshlanga,” which is an influential work among her stories that are set in Africa, using the critical perspectives of colonialism and environmental studies. In addition, the study analyses the power dynamics between European settlers and indigenous communities which are depicted in the story, the impact of these complex relationships on the human–environment connection, and the ecological consequences that arise from colonial practices. In the story, Lessing skilfully portrays the tension between Indigenous peoples’ deep-rooted relationship with the land, grounded in ecological knowledge passed down through generations, and the settlers’ alienated and exploitative approach to the same land. Accordingly, from an ecocritical perspective, this study aims to evaluate the processes such as the appropriation of land by settlers under British colonial policies and the confinement of indigenous populations to limited spaces, as well as the ecological outcomes of these practices. The study further explores the development of ecological awareness in the young white narrator. Her observation of and learning from indigenous environmental relations are analysed in comparison with the colonial perspective, thereby placing the development of her ecological consciousness at the centre of the discussion. Overall, the analysis of these and similar dynamics seeks to illuminate the complex interaction between human–environment relations and colonial power structures throughout the narrative. Thus, the study argues that “The Old Chief Mshlanga” not only provides a literary reflection on the socio-political consequences of settler colonialism but also offers a nuanced inquiry into ecological consciousness and the ruptured connections that have been engendered by colonialism.

Anahtar Kelimeler

• Colonialism
• Environmental degradation
• Land
• Ecological awareness
• Doris Lessing
• Africa

Toprak İçin Bir Ağıt: Doris Lessing’in “Yaşlı Şef Mshlanga” Öyküsünde Bozulan Ekolojiler ve Kopan Bağlar

Öz

Bu çalışma, Doris Lessing’in Afrika’da geçen öyküleri arasında önemli bir yere sahip olan “Yaşlı Şef Mshlanga” adlı kısa öyküsünü, sömürgecilik ve çevre çalışmaları perspektiflerinden incelemektedir. Çalışma ayrıca, öyküde Avrupa kökenli yerleşimciler ile yerli halk arasındaki güç ilişkilerini, bu ilişkilerin doğal çevreyle kurulan bağ üzerindeki etkilerini ve sömürgeci uygulamaların yol açtığı ekolojik sonuçları ele almaktadır. Nitekim yazar, öykünün olay örgüsüne ustalıkla yerleştirdiği unsurlar aracılığıyla, yerli halkın kuşaktan kuşağa aktarılan ekolojik bilgisi sayesinde toprakla kurduğu derin ilişki ile sömürgecilerin toprağa yönelik yabancılaşmış ve çıkarcı yaklaşımı arasındaki gerilimi ve etkileşimi ortaya koyar. Bu bağlamda Lessing, hem insan–doğa ilişkilerinde meydana gelen kırılmaları hem de sömürge politikalarının toplumsal ve çevresel yapılar üzerindeki kısa ve uzun vadeli yıkıcı etkilerini görünür kılar. Çalışma aynı zamanda, Britanya İmparatorluğu’nun yerleşimci sömürgecilik politikaları doğrultusunda toprakların yerleşimciler tarafından ele geçirilmesi ve yerli halkların kendi toprakları üzerinde sınırlı alanlarda yaşamaya zorlanması gibi süreçleri ve bunların sonuçlarını ekoeleştirel bir perspektiften değerlendirmektedir. Bunun yanı sıra öyküdeki genç beyaz anlatıcı karakter aracılığıyla gelişen ekolojik farkındalık süreci de tartışılmaktadır. Karakterin yerli halkın çevreyle kurduğu ilişkileri gözlemlemesi ve bu ilişkilerden öğrenmesi, sömürgeci perspektifle karşılaştırmalı bir biçimde ele alınmakta, bu inceleme böylece karakterin ekolojik farkındalığının nasıl geliştiği tartışmanın merkezine yerleştirilmektedir. Sonuç olarak, bu ve benzer diğer dinamiklerin analizi, insan–çevre etkileşimleri ile sömürgeci egemenlik arasındaki karmaşık ilişkiyi açığa çıkarmayı amaçlamaktadır. Böylece çalışma, “Yaşlı Şef Mshlanga” adlı öykünün yalnızca yerleşimci sömürgeciliğin sosyo-politik sonuçlarına dair edebî bir yansıma olmakla kalmadığını, aynı zamanda ekolojik bilinç ve sömürgecilikle birlikte kopan bağlara dair incelikli bir sorgulama sunduğunu ileri sürer.

Anahtar Kelimeler

• Sömürgecilik
• Çevresel Yıkım
• Toprak
• Ekolojik Farkındalık
• Doris Lessing
• Afrika

Kaynakça

1. Adelman, S. (2020). Modernity, Anthropocene, Capitalocene, and the climate crisis. In A. Grear, & D. Bollier (Eds.), The great awakening: New modes of life amidst capitalist ruins (pp. 23–56). Punctum Books. https://doi.org/10.2307/jj.2353884.4
2. DeLoughrey, E., & Handley, G. B. (2011). Postcolonial ecologies: Literatures of the environment. Oxford University Press.
3. Doğan Dervişoğlu, C. (2021). Space as a social product: İzmir Cumhuriyet Square. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 28, 336–354.
4. Huggan, G., & Tiffin, H. (2007). Green postcolonialism. Interventions: International Journal of Postcolonial Studies, 9(1), 1–11. https://doi.org/10.1080/13698010601173783
5. Leopold, A. (1970). A Sand County almanac. Oxford University Press.
6. Lessing, D. (1964). The old chief Mshlanga. In African short stories (pp. 45–59). Michael Joseph.
7. Lessing, D. (1994). Under my skin: Volume one of my autobiography, to 1949. HarperCollins.
8. Loomba, A. (2015). Colonialism/postcolonialism. Routledge.

9. Nixon, R. (2011). Slow violence and the environmentalism of the poor. Harvard University Press.
10. Oğuz, A. (2017). Doris Lessing’in Yaşlı Şef Mışlanga’sına sömürgeci göndermeler. Gaziosmanpaşa Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 5(2), 87–94.
11. Oppermann, S. G. (2007). Ecological imperialism in British colonial fiction. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 24(1), 179–194.
12. Plumwood, V. (1993). Feminism and the mastery of nature. Routledge.
13. Plumwood, V. (2003). Decolonizing relationships with nature. In W. M. Adams, & M. Mulligan (Eds.), Decolonizing nature: Strategies for conservation in a post-colonial era (pp. 51–78). Earthscan Publications.
14. Pratt, M. L. (1992). Imperial eyes: Travel writing and transculturation. Routledge.
15. Said, E. W. (1979). Orientalism. Vintage Books.
16. Scheidt, D. (2022). Displacement in Doris Lessing’s “The Old Chief Mshlanga”. Revista de Letras, 62(1), 37–52.
17. Style, C. (1986). Doris Lessing’s “Zambesia.” English in Africa, 13(1), 73–91. http://www.jstor.org/stable/40238583
18. Tuck, E., & Yang, K. W. (2012). Decolonization is not a metaphor. Decolonization: Indigeneity, Education & Society, 1(1), 1–40.
19. Wang, M., & Huang, W. (2022). Crisis and reconstruction: The way out of ecological dilemma in Doris Lessing’s The Old Chief Mshlanga. Journal of Studies in Literature and Language, 25(3), 13–19.