The Contribution of Understanding of Seneca’s Virtue and Wisdom to the Ecological Ethics

Öz

Ancient time, in which philosophers of nature lived, is the most mentioned era when the discussions in the field of ecological ethics are developed today.  However, Stoicism, one of the founders of Hellenistic period, may serve quite important sources in terms of discussions in the field of ecological ethics.  In this end, one of the most important names is surely Seneca.  Seneca’s definition of virtue, his connection between virtue and happiness and his theory of wisdom present an ethics of both life philosophy in terms of the relation of virtue and nature and ecological aspect. It may end in fruitful solutions when the philosopher’s explanation of virtue and wisdom in connection with nature is analysed on behalf of some current ecological principles. In other words, the thesis that both individual existence and social existence have an ontological foundation and virtue is gained when someone realise all of them only in accordance with nature has an unique place in terms of interpreting philosophers’ – before Seneca, especially Plato and Aristotle- criticism on philosophy of nature. In conclusion, it is important that a philosophy of nature developed by the terms such as virtue, wisdom, individuality and happiness may contribute the discussions of current ecological ethics.

Anahtar Kelimeler

• Seneca,Virtue,Wisdom,Happiness,Individuality,Ecological Ethics

Seneca’nın Erdem ve Bilgelik Anlayışının Ekolojik Etiğe Katkısı

Öz

Günümüzde ekolojik etik alanında tartışmalar yürütülürken en sık bahsi geçen dönemlerden biri doğa filozoflarının yaşadığı Antik Çağ dönemidir. Bununla birlikte Helenistik dönemin kurucu felsefelerinden biri olan Stoacılık da ekolojik etikteki tartışmalar açısından oldukça önemli kaynaklar sunabilir. Bu bağlamda en önemli isimlerden biri ise kuşkusuz Seneca’dır. Seneca’nın erdem tanımı, erdem ile mutluluk arasında kurduğu bağıntı ve bilgelik kuramı, erdemin kuruluşunun doğayla ilişkisini ortaya koyması açısından hem bir yaşam felsefesini hem de ekolojik nitelikte bir etiği duyurur. Filozofun erdem ve bilgeliği, dolaysız biçimde doğaya ilişkin bir bilgi ve doğaya uyum ile açıklaması, güncel bazı ekolojik ilkeler üzerine düşünürken oldukça yararlı sonuçlara varmamıza neden olabilir. Sözgelimi bireysel varoluşumuzun ve toplumsal varoluşumuzun ontolojik bir temeli olması ve bunları ancak doğaya uygun biçimde gerçekleştirdiğimizde erdemli olabileceğimiz tezi, aynı zamanda Seneca’nın kendinden önceki –özellikle de Platon ve Aristoteles gibi- filozofların doğa felsefelerine dönük bir eleştirisi olarak yorumlanması açısından da özgün bir yere sahiptir. Öyleyse erdem, bilgelik, bireysellik ve mutluluk kavramları üzerinden yürütülen bir doğa felsefesinin ekolojik etik açıdan güncel katkılar sunması tartışmanın derinleştirilmesi açısından da önemli gözükmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Seneca,Erdem,Bilgelik,Mutluluk,Bireysellik,Ekolojik Etik

Kaynakça

1. ARSLAN, Ahmet (2016). İlkçağ Felsefe Tarihi, 4. Basım, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
2. BALTZLY, Dirk (2003). “Stoic Pantheism,” Sophia, 42 (2), 3-33.
3. BRAD, Inwood (2005). Reading Seneca / Stoic Philosophy at Rome, New York: Oxford University Press.
4. BRUN, Jean (2003). Stoa Felsefesi, çev. Medar Atıcı, İstanbul: İletişim Yayınları.
5. CİCERO (2014). Yükümlülükler Üzerine, çev. C. Cengiz Çevik, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
6. CİCERO (2016). Stoacıların Paradoksları, çev. Serap Gür Kalaycıoğulları & Ceyda Üstünel Keyinci, Ankara: İmge Yayınları.
7. CİCERO (2016). Her Şey Bitmek İçin Başlar, çev. C. Cengiz Çevik, İstanbul: Aylak Adam Yayınları.
8. ERKIZAN, H. Nur ve A. Kadir ÇÜÇEN (2013). Antik Çağ ve Orta Çağ Felsefesi Tarihi, 1. Basım, Bursa: Sentez Yayıncılık.

9. HAZLITT, Henry (1984). The Wisdom Of The Stoics, Selections from Seneca, Epictetus and Marcus Aurelius, Edited by. Francesand Henry Hazlitt, United States: University Press of America.
10. MACINTYRE, Alasdair (2001). Ethik’in Kısa Tarihi, çev. Hakkı Hünler & Solmaz Zelyüt Hünler, İstanbul: Paradigma Yayınları.
11. SENECA (2007). Dialogues and Essays, trans. by John Davie, Oxford University Press.
12. SENECA (2007). Phaedra, çev. Çiğdem Dürüşken, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
13. SENECA (2014). Doğa Araştırmaları, çev. C. Cengiz Çevik, İstanbul: Jaguar Yayıncılık.
14. SENECA (2014). Tanrısal Öngörü, çev. Çiğdem Dürüşken, İstanbul: Alfa Yayınları.
15. SENECA (2014). Hoşgörü Üzerine, çev. Bedia Demiriş, İstanbul: Doğubatı Yayınları.
16. SENECA (2014). Ruh Dinginliği Üzerine, çev. Bedia Demiriş, İstanbul: Doğubatı Yayınları.
17. SENECA (2015). Latince Güzel Sözler Antolojisi (içinde), çev. Çiğdem Dürüşken, İstanbul: Alfa Yayınları.
18. SENECA (2018). Ahlak Mektupları / Epistulae Morales, çev. Türkân Uzel, İstanbul: Jaguar Yayınları.
19. SPİNOZA (2011). Ethica / Geometrik Yöntemle Kanıtlanmış ve Beş Bölüme Ayrılmış Ahlak, çev. Çiğdem Dürüşken, İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
20. SPİNOZA (2015). Kısa İnceleme, çev.Emine Ayhan, Ankara: Dost Yayınları.
21. ÜLPER OKTAR, Sema (2018). “Toplumsal Bir Muhalefet Tarzı Olarak Gülme,” Beytülhikme Dergisi, 8(I): 303-317.