Heidegger’in Descartes Eleştirisi Bağlamında “Malone Ölüyor” Kitabının Değerlendirmesi

Mehmet Ali Dombaycı; Salime Gülay Doğru

doi:10.20981/kaygi.612798

Heidegger’in Descartes Eleştirisi Bağlamında “Malone Ölüyor” Kitabının Değerlendirmesi

Öz

Bu çalışma felsefi bir düşüncenin edebi bir eser yoluyla nasıl somutlaştırılacağını göstermeye çalışma amacındadır. 17. yüzyılda Rene Descartes insanı ele alırken bir düalizim yaratır ve insanı insan yapan özelliğin bilinç olduğunu söyler. Böylece insanı Cogito olarak ortaya koyar. Descartes tarafından ortaya konulan insan anlayışının 20. yüzyılda işlemez hale gelmesi, bu dönemde yaşamış Martin Heidegger’in yaptığı eleştiriler üzerinden temellendirilir. Heidegger bu düalist insan anlayışı indirgemeci ve ontolojik bütünlüğü bozucu yapısına dikkat çeker. Diğer taraftan 20. Yüzyıl edebiyat ve felsefenin birbirine çok yaklaştığı bir dönemdir. Özellikle varoluş felsefesi filozofları ile edebiyatçılar birbirini düşünsel olarak fazlaca etkiler. Filozofları etkileyen edebiyatçılardan biri de Samuel Beckett’tir. Beckett, “Malone Ölüyor” isimli kitabında Malone’yi Cogito’nun temsili bir anti kahraman olarak tasarlar. Fakat bunu ironik bir biçimde yaptığı için tam bir Cogito görüntüsü oluşturmaktan ziyade Cogito-Dasein arasında bir salınım gerçekleştirir, gibi görünür. Çalışmanın amacı, Cogito-Dasein geriliminde insanın dünyada nasıl yaşayacağını Beckett’in “Malone Ölüyor” isimli kitabından hareketle değerlendirmektedir. Bu değerlendirme Descartes ve Heidegger düşüncelerinde insanın nasıl bir varlık olduğunu temele alınarak zaman ve ölüm kavramları üzerinden yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Dasein,Cogito,Zaman,Ölüm,Beckett,Heidegger

Kaynakça

ALWEİSS, Lilian (2002). “Heidegger and The Concept of Time”, History of the Human Sciences, 15: 117-132.
AYDIN, Tamer (2010). “Beckett Acı Çekiyorum, O Halde Varım”, Süleyman Demirel Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Hakemli Dergisi, 5: 1-2.
AYDOĞDU, Hüseyin (2016). “Kierkegaard ve Heidegger’de Ölümün Eksistensiyal-Ontolojik Çözümlemesi”, Kaygı Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 27: 127-150.
BECKETT, Samuel. (1989). Malone Ölüyor, çev. M. Hakan Özdağ, İstanbul: Ara Yayıncılık.
COTTİNGHAM, John (1996). Descartes Sözlüğü, çev. Bülent Gözkan ve Necati Ilgıcıoğlu ve Ayhan Çitil ve Aliye Kovanlıkaya, İstanbul: Sarmal Yayınevi.
ÇÜÇEN, Kadir (2003). Heidegger’de Varlık ve Zaman, 3. Basım, Bursa: Asa Kitabevi.
DESCARTES, Rene (2014). İlk Felsefe Hakkında Meditasyonlar, çev. İsmet Birkan, Ankara: Bilgesu Yayıncılık.
DESCARTES, Rene (2014). Yöntem Üzerine Konuşmalar, çev. Özcan Doğan, İstanbul: Doğu Batı Yayıncılık.

GÜÇBİLMEZ, Beliz (2007). “İbsen’den Beckett’e Belleğin Temsili”, Tiyatro Araştırmaları Dergisi, 23: 125-144.
HEİDEGGER, Martin (1996). “Zaman Kavramı”, Zaman Kavramı, derly. & çev. Saffet Babür, ss. 56-101, Ankara: İmge Yayınevi.
HEİDEGGER, Martin (2006). Varlık ve Zaman, çev. Kaan H. Ökten, İstanbul: Agora (K.H. Ökten, Çev.). İstanbul: Agora Kitaplığı.
KARABÜK KOVANLIKAYA, Aliye (2013). “Hâlâ Düşünüyorum”, Kaygı Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 20: 19-29.
KARACABEY ÇELİK, Süreyya (2007). “Beckett ve Estetik Şok”, Tiyatro araştırmaları Dergisi, 23: 143-152.
KARAKAYA, Talip (2003). “Martin Heidegger Felsefesinde Ölüm Problemi”, U.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5: 23-35.
MENGÜŞOĞLU, Takiyettin (1988). İnsan Felsefesi, 2. Basım, İstanbul: Remzi Kitabevi.
MULHALL, Stephen (1998). Heidegger ve “Varlık ve Zaman”, çev. Kaan H. Ökten, İstanbul: Sarmal Yayınevi.
ÖKTEN, H. Kaan (2012). Heidegger’e Giriş, 1. Basım, İstanbul: Agora Kitaplığı.
ÖKTEN, H. Kaan (2004). Heidegger Kitabı, 1. Basım, İstanbul: Agora Kitaplığı.
ÖKTEN, K. H. (2008) Varlık ve Zaman Klavuz, 2. Basım, İstanbul: Agora Kitaplığı.
ÖNAL, Senem (2014). “Kartezyen Özne ve Kantçı Öznenin Heidegger’de Anlamı: Dünyasallık”, Kilikya Felsefe Dergisi, 1: 63-75.
RANDALL, John Herman ve BUCHLER, Justus (2014). Felsefeye Giriş, çev. Ahmet Arslan, Ankara: BingBang Yayıncılık.
SAĞLAM, Tülin (2007). “Ibsen’den Beckett’e Uzamın Dönüşümü”, Tiyatro Araştırmaları Dergisi, 27: 53-62.
SOBOSAN, G. Jeffrey (1974). “Time and Absürdity in Samuel Beckett”, Thought, 49: 187-195.
YÜKSEL, Ayşegül (2007). “İbsen’den Beckett’e: Yıkım Öncesi ve Sonrası” Tiyatro Araştırmaları Dergisi, 23: 25-34.
WAHL, Jean (1993). “Descartes Felsefesinde An Fikrinin Rolü”, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1): 59-96.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mehmet Ali Dombaycı
0000-0002-2428-8884
Türkiye

Salime Gülay Doğru
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2019

Gönderilme Tarihi

29 Ağustos 2019

Kabul Tarihi

7 Mayıs 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 18 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.20981/kaygi.612798

IZ

https://izlik.org/JA57BM97CZ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Dombaycı, M. A., & Doğru, S. G. (2019). Heidegger’in Descartes Eleştirisi Bağlamında “Malone Ölüyor” Kitabının Değerlendirmesi. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 18(2), 455-479. https://doi.org/10.20981/kaygi.612798

AMA

1.Dombaycı MA, Doğru SG. Heidegger’in Descartes Eleştirisi Bağlamında “Malone Ölüyor” Kitabının Değerlendirmesi. Kaygı. 2019;18(2):455-479. doi:10.20981/kaygi.612798

Chicago

Dombaycı, Mehmet Ali, ve Salime Gülay Doğru. 2019. “Heidegger’in Descartes Eleştirisi Bağlamında ‘Malone Ölüyor’ Kitabının Değerlendirmesi”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 18 (2): 455-79. https://doi.org/10.20981/kaygi.612798.

EndNote

Dombaycı MA, Doğru SG (01 Eylül 2019) Heidegger’in Descartes Eleştirisi Bağlamında “Malone Ölüyor” Kitabının Değerlendirmesi. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 18 2 455–479.

IEEE

[1]M. A. Dombaycı ve S. G. Doğru, “Heidegger’in Descartes Eleştirisi Bağlamında ‘Malone Ölüyor’ Kitabının Değerlendirmesi”, Kaygı, c. 18, sy 2, ss. 455–479, Eyl. 2019, doi: 10.20981/kaygi.612798.

ISNAD

Dombaycı, Mehmet Ali - Doğru, Salime Gülay. “Heidegger’in Descartes Eleştirisi Bağlamında ‘Malone Ölüyor’ Kitabının Değerlendirmesi”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 18/2 (01 Eylül 2019): 455-479. https://doi.org/10.20981/kaygi.612798.

JAMA

1.Dombaycı MA, Doğru SG. Heidegger’in Descartes Eleştirisi Bağlamında “Malone Ölüyor” Kitabının Değerlendirmesi. Kaygı. 2019;18:455–479.

MLA

Dombaycı, Mehmet Ali, ve Salime Gülay Doğru. “Heidegger’in Descartes Eleştirisi Bağlamında ‘Malone Ölüyor’ Kitabının Değerlendirmesi”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, c. 18, sy 2, Eylül 2019, ss. 455-79, doi:10.20981/kaygi.612798.

Vancouver

1.Mehmet Ali Dombaycı, Salime Gülay Doğru. Heidegger’in Descartes Eleştirisi Bağlamında “Malone Ölüyor” Kitabının Değerlendirmesi. Kaygı. 01 Eylül 2019;18(2):455-79. doi:10.20981/kaygi.612798