Dine Eleştirel Yaklaşımlar Bağlamında Pozitivizmin Serencamı

Yasin Gökhan

doi:10.20981/kaygi.790348

Dine Eleştirel Yaklaşımlar Bağlamında Pozitivizmin Serencamı

Öz

Pozitivist paradigmaya göre metafizik inançlar temelsiz ve bilim dışıdır. Adeta peri masalından farksızdırlar. Ancak söz konusu peri masallarının dünyanın her tarafına serpiştirilmiş devasa büyüklükte sanat harikası tapınakları ve kütüphaneler dolusu yazılı külliyatları bulunmaktadır. Öyle ki eğer onları çekip almak mümkün olsa dünyadan, yeryüzünde insanlık namına şaheser kalmazdı dense abartı olmayacaktır. Ancak ne kadar ihtişamlı olursa olsunlar anlamlarını kaybetmişlerdir. Bütün bir insanlık tarihi koca bir yanılsamadan, kalıntıları da adeta “tanrıların türbeleri”nden ibarettir artık. Devasa fiziki yapılardan daha tehlike olan ise zihinlerde kalan devasa metafizik yapılardır ki, ivedilikle yıkılmaları ve yerine rasyonel yapıların inşası gerekmektedir. Bu çalışma, Aydınlanma paralelinde gelişen pozitivist rasyonalitenin serencamını ve pozitivizm gemisinin genel bir güzergahını, panoramik bir perspektifle ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

ALATLI, Alev (2019). "Amerika the Beautiful" Fesüphanallah! Nasihatname I, İstanbul: Turkuvaz Yayınları.
ARISTOTELES (1996). Metafizik, çev. Ahmet Arslan, İstanbul: Sosyal Yayınları.
AYDIN, Hüseyin (1984). Metafizikçi Olarak Nietzsche, Bursa: Uludağ Üniversitesi Yayınları.
BAYKAN, Fehmi (1996). Aydınlanma Üzerine Bir Derkenar, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yay.
CELİLZADE, Hayyam (2017). "Devlet Teorisine İki Yaklaşım: Hegel ve Nurettin Topçu", Erişim Tarihi: 13.02.2020, (https://www.dusuncemektebi.com/m/23715/devlet-teorisine-iki-yaklasim-hegel-ve-nurettintopcu)
ÇÜÇEN, A. Kadir (2012). Felsefeye Giriş, 7. basım, İstanbul: Sentez Yayıncılık.
FREUD, Sigmund (1999). Dinin Kökenleri, çev. Selçuk Budak, Ankara: Öteki Yayınevi.
FREUD, Sigmund (2014). Totem Ve Tabu, çev. Hasan Can, Ankara: Tutku Yayınevi.

GUSDORF, Georges (2000). İnsan ve Tanrı, çev. Zeki Özcan, İstanbul: Alfa Yayınları.
GUTHRIE, W.K.C. (2011). Yunan Felsefe Tarihi, çev. Ergun Akça, İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
HAZARD, Paul (1973). Batı Dünyasındaki Büyük Değişme, çev. Erol Güngör, İstanbul: Başbakanlık Kültür Müsteşarlığı Kültür Yayınları.
HEGEL, G. W. (2016). Din Felsefesi Dersleri, çev. D. N. Kadıoğlu, İstanbul: Pinhan Yayıncılık.
HENDRICKS, Scotty (2020). "İnançsızlığın 5 Nedeni: Bertrand Russell Tanrı’ya Neden İnanamadı?", Erişim Tarihi: 06. 05.2020, (https://medium.com/inançsızlığın-5-nedeni-bertrand-russell-tanrı'ya-neden-inanamadı?)
HUME, David (2016). Din Üstüne, 5. basım, çev. Mete Tunçay, Ankara: İmge Kitabevi.
İKBAL, Muhammed (2015). İslamda Dini Düşüncenin Yeniden İnşası, İstanbul: Timaş Yayınları.
KALIN, İbrahim (2019). Ben, Öteki ve Ötesi, 20. basım, İstanbul: İnsan Yayınları.
KALIN, İbrahim (2020). Perde ve Mânâ, İstanbul: İnsan Yayınları.
KANT, Immanuel (1963). "What is Enlightenment?", Ed. L. W. Beck, Kant: On History, pp. 154-161, New York: Macmillian Publishing Company.
KANT, Immanuel (1984). Seçilmiş Yazılar, çev. N. Bozkurt, İstanbul: Remzi Kitabevi Yayınları.
KÖKTAŞ, Mümin (2017). "Aydınlanma, Hristiyanlık ve Deizm", Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17/1, ss. 143-157, Eskişehir: Anadolu Üni. Sosyal Bilimler Enstitüsü.
KURT, Abdurrahman (2012). Din Sosyolojisi, İstanbul: Sentez Yayıncılık.
KÜÇÜKALP, Kasım (2017). Nietzsche ve Postmodernizm, 2. basım, İstanbul: Kibele Yayınları.
MERDİN, Sadettin (2013). Tanrıyı Arayan Fizik, İstanbul: Ozan Yayıncılık.
METE, Ali (2014). "Avrupa’da Köklü İslam Algısı: Martin Luther Örneği", Erişim Tarihi: 13.10. 2019, (https://perspektif.eu/2014/03/01/koklu-islam-algisi-martin-luther-ornegi).
MORRIS, Brian (2004). Din Üzerine Antropolojik İncelemeler, çev. T. Atay, İstanbul: İmge Yay.
ORKUNOĞLU, Yener (2014). "Marx ve Din", Erişim Tarihi: 14.02.2020, (https://bilimvegelecek.com.tr/index.php/2014/12/01/marx-ve-din).
ORNSTEIN, Robert Evan (2003). Yeni Bir Psikoloji, 4. basım, çev. Erol Göka & Feray Işık, İstanbul: İnsan yayınları.
ÖZLEM, Doğan. (2015). Evrensellik Mitosu. İstanbul: Notos Kitap.
PADEN, William E. (2008). Kutsalın Yorumu, çev. Abdurrahman Kurt, İstanbul: Sentez Yayıncılık.
RUSSELL, Bertrand (1996). Neden Hıristiyan Değilim, çev. Ender Gürol, İstanbul: İlke B. Yayım.
SCHOPENHAUER, Arthur (2013). Din Üzerine, 3 basım, çev. Ahmet Aydoğan, İstanbul: Say Yay.
SHARPE, Eric J. (1983). Understanding of Religion. London: Duckworth.
ŞİMŞEK, Nurdane (2015) "Ksenophnes’in Tanrı Anlayışı", Felsefe Arkivi, 43. Sayı, 2015/II, ss. 65-81, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Matbaası.
TASLAMAN, Caner (2016). Evrim Teorisi, Felsefe ve Tanrı, 20. basım, İstanbul: İstanbul Yay.
WOODS, Allen & GRANT, Ted. (2018). Aklın İsyanı: Marksist Felsefe ve Modern Bilim, çev. U. Demirsoy & Ö. Gemici, İstanbul: Yordam Kitap Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yasin Gökhan ^*
0000-0002-6289-0876
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Eylül 2020

Gönderilme Tarihi

4 Eylül 2020

Kabul Tarihi

23 Ağustos 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 19 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.20981/kaygi.790348

IZ

https://izlik.org/JA83RH46YR

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Gökhan, Y. (2020). Dine Eleştirel Yaklaşımlar Bağlamında Pozitivizmin Serencamı. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 19(2), 542-569. https://doi.org/10.20981/kaygi.790348

AMA

1.Gökhan Y. Dine Eleştirel Yaklaşımlar Bağlamında Pozitivizmin Serencamı. Kaygı. 2020;19(2):542-569. doi:10.20981/kaygi.790348

Chicago

Gökhan, Yasin. 2020. “Dine Eleştirel Yaklaşımlar Bağlamında Pozitivizmin Serencamı”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 19 (2): 542-69. https://doi.org/10.20981/kaygi.790348.

EndNote

Gökhan Y (01 Eylül 2020) Dine Eleştirel Yaklaşımlar Bağlamında Pozitivizmin Serencamı. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 19 2 542–569.

IEEE

[1]Y. Gökhan, “Dine Eleştirel Yaklaşımlar Bağlamında Pozitivizmin Serencamı”, Kaygı, c. 19, sy 2, ss. 542–569, Eyl. 2020, doi: 10.20981/kaygi.790348.

ISNAD

Gökhan, Yasin. “Dine Eleştirel Yaklaşımlar Bağlamında Pozitivizmin Serencamı”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi 19/2 (01 Eylül 2020): 542-569. https://doi.org/10.20981/kaygi.790348.

JAMA

1.Gökhan Y. Dine Eleştirel Yaklaşımlar Bağlamında Pozitivizmin Serencamı. Kaygı. 2020;19:542–569.

MLA

Gökhan, Yasin. “Dine Eleştirel Yaklaşımlar Bağlamında Pozitivizmin Serencamı”. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, c. 19, sy 2, Eylül 2020, ss. 542-69, doi:10.20981/kaygi.790348.

Vancouver

1.Yasin Gökhan. Dine Eleştirel Yaklaşımlar Bağlamında Pozitivizmin Serencamı. Kaygı. 01 Eylül 2020;19(2):542-69. doi:10.20981/kaygi.790348