Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Tükenmişlik Düzeylerinin Saptanması ve Karşılaştırılması
Öz
Araştırmanın amacı, ilköğretim okullarında görev yapan beden eğitimi öğretmenlerinin tükenmişlik düzeylerini saptamak ve cinsiyet, medeni durum, mesleki hizmet yılı, haftalık ders yükü açısından karşılaştırmaktır. Araştırmaya, Ankara’da görev yapan 127 beden eğitimi öğretmeni katılmıştır. Veri toplama aracı olarak, Maslach Tükenmişlik Ölçeği (Maslach Burnout Inventory) (Maslach ve Jackson, 1981), verilerin analizinde ise tanımlayıcı istatistik, t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırma sonucunda beden eğitimi öğretmenlerinin; duygusal tükenme ve duyarsızlaşma boyutlarında düşük, kişisel başarı boyutunda yüksek tükenmişlik düzeyinde oldukları görülmüştür. Beden eğitimi öğretmenlerinin tükenmişlik düzeyleri; cinsiyet, medeni durum ve haftalık ders yükü değişkenlerine göre karşılaştırıldığında, duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı boyutlarında anlamlı bir fark bulunmazken; duyarsızlaşma boyutunda, mesleki hizmet yılına göre anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler
Beden eğitimi öğretmeni, tükenmişlik, duygusal tükenme, duyarsızlaşma, kişisel başarı
Kaynakça
- Aslan, S.H., Gürkan, S.B., Alparslan, Z.N. ve Ünal, M. (1996). Tıpta uzmanlık öğrencisi hekimler- de tükenme düzeyleri. Türk Psikiyatri Dergisi, 7 (1), 39-45.
- Avşaroğlu, S., Deniz, M.E. ve Kahraman, A. (2005). Teknik öğretmenlerde yaşam doyumu iş do- yumu ve mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (14), 115-129.
- Baykoçak, C. (2002). “Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Mesleki Sorunları ve Tükenmişlik Düzey- leri (Bursa ili uygulaması).” Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
- Baysal, A. (1995). “Lise ve Dengi Okul Öğretmenlerinde Tükenmişliğe Etki Eden Faktörler.” Ya- yımlanmamış doktora tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
- Cheuk, W.H. & Sai, W.K. (1995). Stress, social support, and teacher burnout in Macau. Current Psychology, 14 (1), 42-46.
- Çam, O. (24-26 Haziran 1992). Hemşirelerin Tükenmişlik Düzeyleri ve Tükenmişliği Etkileyen Bazı Etmenlerin İncelenmesi. III. Ulusal Hemşirelik Kongresinde sunulmuş bildiri, Sivas.
- Ergin, C. (1992). Doktor ve Hemşirelerde Tükenmişlik ve Maslach Tükenmişlik Ölçeğinin Uygulanma- sı. VII. Ulusal Psikoloji Kongresi Bilimsel Çalışmaları. Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayını.
- Girgin, G. (1995). “İlkokul Öğretmenlerinde Meslekten Tükenmişliğin Gelişimini Etkileyen Değiş- kenlerin Analizi ve Bir Model Önerisi.” Yayımlanmamış doktora tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
- Girgin, G. ve Baysal A. (2005). Tükenmişlik sendromuna bir örnek: Zihinsel engelli öğrencilere eğitim veren öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeyi. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 4 (4), 172-187.
- Gündüz, B. (2005). İlköğretim öğretmenlerinde tükenmişlik. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 152-166.