Lise Öğrencilerinin Bilişsel Esnekliklerinin Cinsiyetlerine ve Mizah Tarzlarına Göre İncelenmesi

Rüveyde Aktepe

doi:10.24106/kefdergi.3489

EN TR

Lise Öğrencilerinin Bilişsel Esnekliklerinin Cinsiyetlerine ve Mizah Tarzlarına Göre İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, lise öğrencilerinin bilişsel esneklik düzeyleri ile mizah tarzları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu amaçla araştırmaya 402 lise öğrencisi katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Bilişsel Esneklik Ölçeği ve Mizah Tarzları Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada lise öğrencilerinin bilişsel esneklik düzeyleri ile katılımcı mizah tarzları arasında ve bilişsel esneklik düzeyleri ile kendini geliştirici mizah tarzları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunurken; bilişsel esneklik düzeyleri ile saldırgan mizah tarzları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Araştırma sonucunda lise öğrencilerinin bilişsel esneklik düzeyleri ve kendini geliştirici mizah tarzlarının cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermediği görülmüştür. Araştırmada katılımcı mizah tarzının kız öğrenciler lehine anlamlı düzeyde farklılaştığı sonucuna ulaşılırken; saldırgan mizah ve kendini yıkıcı mizah tarzının erkek öğrenciler lehine anlamlı düzeyde farklılaştığı belirlenmiştir. Araştırma bulguları, ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

bilişsel esneklik,mizah,mizah tarzları

Kaynakça

Akçay Özcan, H. D. (2016). Ergenlerde bilişsel esneklik ile özyeterlik arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Toros Üniversitesi, Mersin.
Akdur, S. (2014). Kişilik özellikleri ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide kişilerarası ilişki tarzları ve mizah tarzlarının aracı rolü (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
Akyol, Ü. (2011). Ergenlerde iletişim becerilerinin yordayıcıları olarak öz-duyarlılık ve mizah tarzları (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Muğla Üniversitesi, Muğla.
Altunkol, F. (2011). Üniversite öğrencilerinin bilişsel esneklikleri ile algılanan stres düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çukurova Üniversitesi, Adana.
Avşar, V. (2008). Öğretmen adaylarının mizah tarzları ve cinsiyet rolleri ilişkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
Aydın, İ. S. (2006). Türkçe derslerinde mizah kullanımının öğrenci tutum ve başarısına etkisi (İzmir ilköğretim 8. sınıf örnekleminde) (Yayımlanmamış doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
Beck, A. T. (1997). The past and future of cognitive therapy. The Journal of Psychotherapy Practice and Research, 6(4), 276-284.
Bilgiç, R. (2015). Ergenlerin cinsiyet ve öğrenim kademesi düzeylerine göre bilişsel esneklik düzeyleri ile karar stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çukurova Üniversitesi, Adana.
Bilgin, M. (2009a). Bilişsel esnekliği yordayan bazı değişkenler. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(36), 142-157.
Bilgin, M. (2009b). Developing a cognitive flexibility scale: validity and reliability studies. Social Behaviour and Personality, 37(3), 343-354.

Bilgin, M. (2017). Ergenlerin beş faktör kişilik özelliği ile bilişsel esneklik ilişkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 16(62), 945-954.
Canas, J. J., Fajardo, I., & Salmeron, L. (2006). Cognitive flexibility. International Encyclopedia of Ergonomics and Human Factors, 297-300.
Cann, A., Norman, M. A., Welbourne, J. L. & Calhoun, L. G. (2008). Attachment styles, conflict styles and humor styles: ınterrelationships and associations with relationship satisfaction. European Journal of Personality, 22(2), 131-146.
Çelikkaleli, Ö. (2014). Ergenlerde bilişsel esneklik ile akademik, sosyal ve duygusal yetkinlik inançları arasındaki ilişki. Eğitim ve Bilim, 39(176), 347-354.
Cengiz, R., Kayhan, M. & Acet, M. (2016). Beden eğitimi öğretmenlerinin mizah tarzları ile algılanan duygusal bezdirme üzerine araştırma. International Journal of Science Culture and Sport, 4(2), 490-501.
Ciarrochi, J., Said, T. & Deana, F. P. (2005). When simplifying life is not so bad: the link between rigidity, stressful life events and mental health in an undergraduate population. British Journal of Guidance & Counselling, 33(2), 185-197.
Chen, G. & Martin, R. A. (2007). A comparison of humor styles, coping humor, and mental health between chinese and canadian university students. International Journal of Humor Research, 20(3), 215-234.
Corey, G. (2008). Psikolojik danışma, psikoterapi kuram ve uygulamaları (T. Ergene, çev.). Ankara: Mentis Yayıncılık.
Çuhadaroğlu, A. (2013). Bilişsel esnekliğin yordayıcıları. Cumhuriyet International Journal of Education, 2(1), 86-101.
Didin, E. (2016). Sanat eğitimi alan ve almayan ergenlerin mizah tarzlarının ve kişilerarası problem çözme becerilerinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
Diril, A. (2011). Lise öğrencilerinin bilişsel esneklik düzeylerinin sosyodemografik değişkenler ve öfke düzeyi ile öfke ifade tarzları arasındaki ilişki açısından incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çukurova Üniversitesi, Adana.
Ereyi, B. (2016). Ergenlerde bilişsel esneklik düzeyi ve problem çözme becerisinin mizahı kavramayla ilişkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
Erkuş, A. (2017). Davranış bilimleri için bilimsel araştırma süreci (5. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Geldard, K. & Geldard, D. (2013). Ergenler ve gençlerle psikolojik danışma-proaktif yaklaşım (M. Pişkin, çev. ed.). Ankara: Nobel.
Kartal, M. (2006). Bilimsel araştırmalarda hipotez testleri. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Kılıçarslan, S. (2009). İlköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin akılcı olmayan inançları ile saldırganlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çukurova Üniversitesi, Adana.
Liu, K. W. Y. (2012). Humor styles, self-esteem and subjective happiness. Discovery – SS Student E-Journal, 1, 21-41.
Martin, M. M. & Rubin, R. B. (1995). A new measure of cognitive flexibility. Psychological Reports, 76, 623-626.
Martin, M. M. & Anderson, C. M. (1998). The cognitive flexibility scale: three validity studies. Communication Reports, 11(1), 1-9.
Martin, M. M., Anderson, C. M. & Thweatt, K. S. (1998). Aggressive communication traits and their relationships with the cognitive flexibility scale and the communication flexibility scale. Journal of Social Behavior and Personality, 13(3), 531-540.
Martin, R. A. (2003). Sense of humor. Positive Psychological Assessment: A Handbook of Models and Measures, 313-326.
Martin, R. A., Puhlik-Doris, P., Larsen, G., Gray, J. & Weir, K. (2003). İndividual differences of uses of humor and their relation to psychological well-being: development of the humor styles questionnaire. Journal of Research in Personality, 37, 48–75.
Otrar, M. & Fındıklı, E. B. (2014). Okul yöneticilerinin mizah tarzları ile yaşam doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Ataşehir örneği). Eğitim Bilimleri Dergisi, 39, 145-157.
Öngen, D. (2002). Ergenlerde sorunlarla başa çıkma davranışları. Eğitim ve Bilim, 27(125), 54-61.
Öz, S. (2012). Ergenlerin cinsiyet, sosyo-ekonomik ve öğrenim kademesi düzeylerine göre bilişsel esneklik, uyum ve kaygı puanları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çukurova Üniversitesi, Adana.
Sapmaz, F. & Doğan, T. (2013). Bilişsel esnekliğin değerlendirilmesi: bilişsel esneklik envanteri Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 46(1), 143-161.
Soyaldın, S. Z. (2007). Ortaöğretim öğrencilerinin öfke ifade tarzları ile mizah tarzları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Mersin Üniversitesi, Mersin.
Uğur, İ. (2007). Televizyon reklamlarında mizahın kullanımı (Yayımlanmamış doktora tezi). Selçuk Üniversitesi, Konya.
Yerlikaya, N. (2007). Lise öğrencilerinin mizah tarzları ile stresle başa çıkma tarzları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çukurova Üniversitesi, Adana.
Yerlikaya, E.E. (2003). Mizah tarzları ölçeğinin (humor styles questionnaire) uyarlama çalışması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çukurova Üniversitesi, Adana.
Yerlikaya, E. E. (2009). Üniversite öğrencilerinin mizah tarzları ile algılanan stres, kaygı ve depresyon düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Çukurova Üniversitesi, Adana.
Zhao, J., Kong, F. & Wang, Y. (2014). Exploring the mediation effect of social support and self-esteem on the relationship between humor style and life satisfaction in chinese college students. Personality and Individual Differences, 64, 126-130.
Zong, J., Cao, X. Y., Cao, Y., Shi, Y. F., Wang, Y. N., Yan, C., et.al. (2010). Coping flexibility in college students with depressive symptoms. Health and Quality of Life Outcomes, 8(66), 1-6.
Wright, F. D., Beck, A. T., Newman, C. F., & Liese, B. S. (1993). Cognitive therapy of substance abuse: Theoretical rationale. NIDA Research Monograph, 137, 123-146.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Rüveyde Aktepe
0000-0002-5635-7602
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Kasım 2019

Gönderilme Tarihi

21 Aralık 2018

Kabul Tarihi

20 Şubat 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 27 Sayı: 6

DOI

https://doi.org/10.24106/kefdergi.3489

IZ

https://izlik.org/JA43MT36ZD

APA

Aktepe, R. (2019). Lise Öğrencilerinin Bilişsel Esnekliklerinin Cinsiyetlerine ve Mizah Tarzlarına Göre İncelenmesi. Kastamonu Education Journal, 27(6), 2631-2640. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3489

AMA

1.Aktepe R. Lise Öğrencilerinin Bilişsel Esnekliklerinin Cinsiyetlerine ve Mizah Tarzlarına Göre İncelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi. 2019;27(6):2631-2640. doi:10.24106/kefdergi.3489

Chicago

Aktepe, Rüveyde. 2019. “Lise Öğrencilerinin Bilişsel Esnekliklerinin Cinsiyetlerine ve Mizah Tarzlarına Göre İncelenmesi”. Kastamonu Education Journal 27 (6): 2631-40. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3489.

EndNote

Aktepe R (01 Kasım 2019) Lise Öğrencilerinin Bilişsel Esnekliklerinin Cinsiyetlerine ve Mizah Tarzlarına Göre İncelenmesi. Kastamonu Education Journal 27 6 2631–2640.

IEEE

[1]R. Aktepe, “Lise Öğrencilerinin Bilişsel Esnekliklerinin Cinsiyetlerine ve Mizah Tarzlarına Göre İncelenmesi”, Kastamonu Eğitim Dergisi, c. 27, sy 6, ss. 2631–2640, Kas. 2019, doi: 10.24106/kefdergi.3489.

ISNAD

Aktepe, Rüveyde. “Lise Öğrencilerinin Bilişsel Esnekliklerinin Cinsiyetlerine ve Mizah Tarzlarına Göre İncelenmesi”. Kastamonu Education Journal 27/6 (01 Kasım 2019): 2631-2640. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3489.

JAMA

1.Aktepe R. Lise Öğrencilerinin Bilişsel Esnekliklerinin Cinsiyetlerine ve Mizah Tarzlarına Göre İncelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi. 2019;27:2631–2640.

MLA

Aktepe, Rüveyde. “Lise Öğrencilerinin Bilişsel Esnekliklerinin Cinsiyetlerine ve Mizah Tarzlarına Göre İncelenmesi”. Kastamonu Education Journal, c. 27, sy 6, Kasım 2019, ss. 2631-40, doi:10.24106/kefdergi.3489.

Vancouver

1.Rüveyde Aktepe. Lise Öğrencilerinin Bilişsel Esnekliklerinin Cinsiyetlerine ve Mizah Tarzlarına Göre İncelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi. 01 Kasım 2019;27(6):2631-40. doi:10.24106/kefdergi.3489

The Serial Multiple Mediator Role of Emotion Regulation and School Resilience Between Cognitive Flexibility and School Engagement

Psychology in the Schools

https://doi.org/10.1002/pits.23526

Öğretmenlerin Empatik ve Sosyal Özyeterlikleri ile Eğitimde Mizahın Kullanımına Yönelik Tutumlarını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi

Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.17556/erziefd.1576538

ERGENLERDE BİLİŞSEL ESNEKLİK, SİBER ZORBALIK VE PROBLEMLİ İNTERNET KULLANIMI ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN İNCELENMESİ

Sosyal Sağlık Dergisi

https://doi.org/10.69514/sosyalsaglik.1644293

Mediating Effects of Humor Styles on the Relationship Between Cognitive Flexibility and Interpersonal Problem-Solving Skills

Anales de Psicología

https://doi.org/10.6018/analesps.650541

Kastamonu Eğitim Dergisi, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY) ile lisanslanmıştır.

Lise Öğrencilerinin Bilişsel Esnekliklerinin Cinsiyetlerine ve Mizah Tarzlarına Göre İncelenmesi

Investigation of High School Students' Level of Cognitive Flexibility in Terms of Gender and Humor Styles

Öz

Anahtar Kelimeler

Lise Öğrencilerinin Bilişsel Esnekliklerinin Cinsiyetlerine ve Mizah Tarzlarına Göre İncelenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Ergenlerde Reaktif-Proaktif Saldırganlık ve Bilişsel Esneklik: Öfkenin Aracı Rolü

Öğretmenlerin Derslerde Mizah Kullanımına Yönelik Öğrenci Tutum Ölçeğinin Geliştirilmesi

Examination of Cognitive Flexibility and Positive Humor Styles in Teachers in Terms of Various Variables

The Serial Multiple Mediator Role of Emotion Regulation and School Resilience Between Cognitive Flexibility and School Engagement

Öğretmenlerin Empatik ve Sosyal Özyeterlikleri ile Eğitimde Mizahın Kullanımına Yönelik Tutumlarını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi

ERGENLERDE BİLİŞSEL ESNEKLİK, SİBER ZORBALIK VE PROBLEMLİ İNTERNET KULLANIMI ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN İNCELENMESİ

Mediating Effects of Humor Styles on the Relationship Between Cognitive Flexibility and Interpersonal Problem-Solving Skills