Üstün Zekâlı ve Yetenekli Çocukların Erken Çocukluk Döneminde Tanılanmasında Öğretmenlerin Düşünceleri

Çağlar Çetinkaya; Gamze İnci

doi:10.24106/kefdergi.2130

EN TR

Üstün Zekâlı ve Yetenekli Çocukların Erken Çocukluk Döneminde Tanılanmasında Öğretmenlerin Düşünceleri

Öz

Bu çalışmanın amacı, erken dönemde üstün zekâlı ve yetenekli çocukların tanılanmasında BİLSEM öğretmenlerinin düşüncelerini belirlemektir. Çalışmaya, Trabzon Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM)’de görev yapmakta olan toplam 14 öğretmen katılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler araştırmacı tarafından oluşturulan “Görüşme Formu” ile toplanmış ve nitel araştırma yöntemlerine uygun olarak analiz edilmiştir. Araştırmada, nitel verilerin kullanıldığı durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışmanın bulguları, Trabzon BİLSEM öğretmenlerinin üstün zekâlı ve yetenekli çocuklar hakkında yeterli bilgiye sahibi olduklarını, bu çocukların farklı özelliklerini bildikleri, üstün zekâlı ve yetenekli çocukların erken tanılanmalarına işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Erken çocukluk eğitimi,Üstün zekâlı ve yetenekli çocuk,BİLSEM,Tanılama

Kaynakça

Alma, S. (2015). Üstün yetenekliliği derecelendirme ölçekleri okulöncesi/ananaokulu formu (Grs-p)’nun Türkçeye uyarlanması (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Selçuk Üniversitesi Sos-yal Bilimler Enstitüsü, Konya
Baykoç, N. (2011). Üstün ve Özel Yetenekli Çocuklar ve Eğitimleri. Baykoç, N.(Ed). Özel Gereksinimli Çocuklar ve Özel Eğitim. Ankara: Eğiten Kitap.
Benito, Y. ve Moro, J. (1999). An emprically-based proposal for screening in the early identifi-cation of intellectually gifted students. Gifted Child International. 14(2), 80-91.
Bogdan, R.C. ve Biklen, S. K.(2007). Qualitative research for education. Boston: Pearson Education Inc.
Cosar, G., Cetinkaya, C., ve Cetinkaya, C. (2015). Investigating the preschool training for gifted and talented students on gifted school teachers’ view. Journal for the Education of Gifted Yo-ung Scientists, 3 (1), 13-21. DOI: http://dx.doi.org/ 10.17478/JEGYS.2015110747
Cutts, N.,E. ve Moseley, N. (2001). Üstün Zekâlı ve Yetenekli Çocukların Eğitimi. İsmail Erse-vim (Çev.). İstanbul: Özgür Yayınları.
Çetinkaya, Ç. (2013a). Sıradışı konular çalışma etkinliklerinin yaratıcılığa etkisi (Yayımlanma-mış Doktora Tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Çanakka-le.
Çetinkaya, Ç. (2013b). Sakarya science and art center nature education programme. Journal of Environmental Protection and Ecology JEPE, 14 (3A), 1317-1324
Çetinkaya, Ç. (2007). Raven’in ilerleyen matisler plus testi’nin 6,5–8 yas çocukları üzerinde geçerlik, güvenirlik, ön norm çalısmaları ve motivasyon stilleri tespiti ile ilişkisinin incelenme-si (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İs-tanbul.
Damasio, A. (1999). Descartes’in yanılgısı. Varlık Yayınları. İstanbul

Davaslıgil, Ü. (2004). Üstün çocuklar. Şirin, M.R., Kulaksızoğlu, A. ve Bilgili, A. E. (Ed.), I Türkiye Üstün Yetenekli Çocuklar Kongresi Makaleler Kitabı (211-220). İstanbul: Çocuk Vakfı Yayınları: 63.
Davaslıgil, Ü ve Leana, M. (2004). Üstün Zekâlıların Eğitimi Projesi. Şirin, M.R., Kulaksızoğlu, A. ve Bilgili, A. E. (Ed.), I Türkiye Üstün Yetenekli Çocuklar Kongresi Bildiriler Kitabı (85-100). İstanbul: Çocuk Vakfı Yayınları: 64.
Dağlıoğlu, E. (2004). Okul öncesi eğitim kurumuna devam eden beş-altı yaş grubunda ve matematik alanında üstün yetenekli olan çocukların sosyodemogrofik özellikler bakımından incelenmesi. Şirin, M.R., Kulaksızoğlu, A. ve Bilgili, A. E. (Ed.), I Türkiye Üstün Yetenekli Çocuklar Kongresi Bildiriler Kitabı (247-262). İstanbul: Çocuk Vakfı Yayınları: 64.
Dağlıoğlu, E. ve Suveren, S. (2013). Okul öncesi dönem üstün yetenekli çocukların belirlenme-sinde öğretmen ve aile görüsleri ile çocukların performanslarının tutarlılığının incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri - EducationalSciences: Theory & Practice, 13 (1), 431-453.
Doğan, M., Tekcan, N. ve Cürebal, F. (2004). Üstün ve özel yetenekli öğrencilere yönelik bir okul modeli: Tevitöl. Şirin, M.R., Kulaksızoğlu, A. ve Bilgili, A. E. (Ed.), I Türkiye Üstün Yetenekli Çocuklar Kongresi Bildiriler Kitabı (101-106). İstanbul: Çocuk Vakfı Yayınları: 64.
Dönmez Baykoç, N. ve Kurt, Ş. (2004). Bebeklik ve okul öncesi dönemde üstün yetenekli çocukların ve ailelerinin yönlendirilmesi. Şirin, M.R., Kulaksızoğlu, A. ve Bilgili, A. E. (Ed.), I Türkiye Üstün Yetenekli Çocuklar Kongresi Bildiriler Kitabı (393-400). İstanbul: Çocuk Vakfı Yayınları: 64.
Ercan, F. (2013). Fen alanında üstün yetenekli öğrencilerin tanılanmasına yönelik bir model geliştirme önerisi. (Yayınlanmamış doktora tezi), Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu.
Freeman, J. (1985). The psychology of gifted children, perspectives on development and educa-tion. Suffolk: John Wileyand Sons Ltd.
Feldhussen, J. ve Kolloff, P. B. (1986). The purdue three-stage enrichment model for gifted education at the elementary level In J.S. Renzulli (Ed.) System and Models for Developing Programs for The Gifted and Talented. Mansfield Center, CT: Creative Learning Press.
Galloway, B. ve Porath, M. (1997). Parent and teacher views of gifted children’s social abilities. Roeper Review, 20 (2), 118-121
Gagné, F. (1995). From giftedness to talent a developmental model and its impact on language of the field. Roper Review, 18, 103-111.
Gür, Ç. (2006). Sanat Eğitim Programının Üst Sosyo-Ekonomik Düzeyden Gelen Altı Yaş Üstün Yetenekli Çocukların Çizim Becerilerine Etkisi (Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi Eği-tim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Hafenstein N. L. ve Tucker, B. (1995). Case studies in diversity: Individual differences in abili-ties and traits of young gifted children. Paper presented at the annual meeting of the American Educational Research Association, San Francisco, CA. (ERIC Document Reproduction Servi-ce No. ED385047)
Harrison, C. (2004). Giftedness in early childhood: Search for complexity and connection. Roeper Review, 26 (2), 78-84.
Heller, K.A. (2001). Hochbegabung im Kindes- und Jugendalter. High ability in childhood and youth (2.Baskı). Göttingen: Hogrefe.
Heller, K.A.,Perleth, C. ve Lim, T.K. (2005). The Munich model of giftedness designed to identify and promote gifted students. In R.J. Sternberg ve J.E. Davidson (Ed.), Conceptions of giftedness (2. Baskı, syf. 147–170). New York: Cambridge UniversityPress.
Heller, K. A. ve Schofield, N. J. (2008). Identification and nurturing the gifted from an interna-tional perspective. Pfeiffer, S. (Ed). Handbook of giftednessin children, (pp. 93-114). Springer US.
Hodge, K. ve Kemp,C. (2002). The role of invitational curriculum in the identification of gifted-ness in young children. Australian Journal of Early Childhood, 27 (1), 33-38.
Hökelekli, H. ve Gündüz, T. (2004). Üstün yetenekli çocukların karakter özellikleri ve değerler eğitimi. Şirin, M.R., Kulaksızoğlu, A. ve Bilgili, A. E. (Ed.), I Türkiye Üstün Yetenekli Çocuk-lar Kongresi Bildiriler Kitabı (131-144). İstanbul: Çocuk Vakfı Yayınları: 64.
Jarosewich, T., Pfeiffer, S. I. ve Morris, J. (2002). Identifying gifted students using teacher rating scales: A review of existing instruments. Journal of Psychoeducational Assessment, 20 (4), 322-336
Johnson, B., ve Cristensen, L. (2014). Educational research: Quantitative, qualitative, and mixed approaches. Thousand Oaks, Calif: Sage.
Karadağ, F. (2015). Okul öncesi dönemde potansiyel üstün zekâlı çocukların belirlenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ege Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
Karasar, N. (2011). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Evi.
Kelemen, G. (2012). Identification of highly gifted children. Exedra Journal, (6), 43-55.
Kerem, E.A. ve Kınık, E. (2004). Erken Çocukluk Eğitiminde Üstün Yetenekli Çocuklara “Kimlikli Bebekler” Çalışmasıyla Farklı Bir Bakış: Bir Uygulama Örneği “Deha Bebek”. Şirin, M.R., Kulaksızoğlu, A. ve Bilgili, A. E. (Ed.), I Türkiye Üstün Yetenekli Çocuklar Kongresi Bildiriler Kitabı (161-168). İstanbul: Çocuk Vakfı Yayınları: 64.
Kıldan, O. (2011). Okul öncesi öğretmenlerinin üstün yetenekli çocuklar hakkındaki görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 19 (3), 805-818
Koshy, V. (2001). Teaching mathematics to able children. London: David Fulton Publishers.
Kurt, E. (2008). Raven Spm Plus Testi 5.5–6.5 Yaş Geçerlik, Güvenirlik, Ön Norm Çalışmala-rına Göre Üstün Zekalı Olan ve Olmayan Öğrencilerin Erken Matematik Yeteneklerinin Kar-şılaştırılması (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Maker, C. J. (2003). New directions in enrichment and acceleration, In. N. Colengelo ve G. Davis (Ed.), Handbook of Gifted Education, (pp 163–173), Boston: Allynand Bacon.
Marland, S. P. (1972). Education of Gifted and Talented. W D.C.: US Office of Education.
MEB, (2016). Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi.
MEB, (2009). Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi. Yönerge, Mart 2009/2618 sayılı Tebliğler Dergisi’nde yayımlanan 5’inci maddesiyle değiştirilmiştir.
MEGEP (2007). Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü, Mesleki Eğitim ve Öğretim Sistemi-nin Güçlendirilmesi Projesi. http://hbogm.meb.gov.tr/modulerprogramlar/kursprogramlari/cocukgelisim/moduller/ustunzekaveozelyetene kliler.pdf
Merriam, S.B. (2009) Qualitative research: A guide to design and implemantation. San Fran-cisco, CA: Jossey- Bass.
Miklewska, A.,Kaczmarek, M. Ve Strelau, J. (2006). The relationship between temperament and intelligence: Cross-sectionalstudy in successive age groups. Personality and Individual Diffrences. 40, 643–654.
Moore, A. D. (1992). Gifted and talented children and youth (Ed. L. M. Bullock). Exceptionali-ties in Children and Youth. USA: Allynand Bacon Inc. s. 420-448
Oğurlu, U. ve Çetinkaya, C. (2012). Identification of preschool gifted children characteristics based on parents’. The Online Journal of Counseling and Education. 1(3), 41-56.
Özbay, Y. (2013). Üstün yetenekli çocuklar ve aileleri. Ankara: Aile ve sosyal Politikalar Ba-kanlığı
Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. Mesut Bütün ve Selçuk Beşir Demir (Çev. Edt.). Ankara: Pegem Akademi.
Passow, H. (2004). The nature of giftedness and talent. Definitions and conceptions of gifted-ness. Ed. R.T. Stenberg, California: Corwin Press.
Pegnato, C. W. ve Birch, J. W. (1959). Locating gifted children in junior high school. Excepti-onal Children, 25, 300-304
Pfeiffer, S. I. (2008). Handbook of giftedness in children: Psycho educational theory, research and best practices. FL, USA; Springer
Porter, L. (1999).Gifted young children. Open University Press, Buckhingham
Renzulli, J. S. (1978). What makes giftedness? Reexamining a definition. Phi Delta Kap-pan, 60(3).
Rohrer, J. C. (1995). Primary teacher conceptions of giftedness: Image, evidence, and nonevi-dence. Journal for the Education of the Gifted, 18, 269-283.
Sak, U. (2010). Üstün zekâlılar özellikleri, tanılanmaları, eğitimleri. Ankara: Maya Akademi Yayınevi.
Scott, M. S. ve Delgado, C. F. (2005). Identifying cognitively gifted minority students in presc-hool. Gifted Child Quarterly, 49 (3), 199-210.
Schofield, N.J. ve Hotulainen, R. (2004). Does all cream rise? The plight of unsupported gifted children. Psychology Science, 46, 379–386.
Shaklee, B. D. (1992). Identification of young gifted students. Journal for the Education of the Gifted, 15(2), 134-144.
Sisk, D. (1987). Creative teaching of the gifted. USA: McGraw-HillInc.
Sousa, D. A. (2003). How the gifted brain learners. California: Corwin Press.
Stapf, A. (2003). Hochbegabte Kinder (Highly gifted children). München: C.H. Beck.
Sternberg, R. J.,Jarvin, L. ve Grigorenko, E. L. (2010). Explorations in giftedness. Cambridge UniversityPress
Sternberg, R. J. (2003). Giftedness according to the theory of successful intelligence. N. Colan-gelo ve G. Davis (Eds.), Handbook of gifted education. Boston: Allyn & Bacon.
Sternberg, R. J. (1999). A triarchic approach to the understanding and assessment of intelligen-ce in multicultural populations. Journal of School Psychology, 37.
Suveren, S. (2006). Anasınıfına devam eden çocuklar arasından üstün yetenekli olanların belirlenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.
Şahin, F. ve Çetinkaya, Ç. (2015). An investigation of the effectiveness and efficiency of class-room teachers in the identification of gifted students. Turkish Journal of Giftedness and Edu-cation, 5 (2), 133-146.
Tezcan, F. (2012). Perception of Early Childhood Teachers Towards Young Gifted Children and Their Education. (Unpublished Master Thesis). Middle East Technical University, The Graduate School of Social Science, Ankara.
Topses, G. (1992). Eğitim sürecinde insan ve psikoloji. Ankara: Gazi Büro Evi.
Tuttle, F. B. ve Becker, L. (1980). Characteristics and identification of gifted and talented students. National Education Association Washington. D.C
Uzun, M. (2004). Üstün yetenekli çocuklar el kitabı. İstanbul: Çocuk Vakfı Yayınları.
Webb, J. T., Meckstroth, E. A. ve Tolan, S. S. (2003). Guiding the gifted child. Gifted Psycho-logy Press, Arizona, USA: Scottsdale.
Weiten, W. (1995). Themen & variation. CA: Brooks/Cole Publising Company.
Winner, E. (1996) Gifted children myths and realities. Basic Books, New York.
Yıldırım, A ve Şimşek, H. (2013). Sosyal Bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Çağlar Çetinkaya Bu kişi benim
0000-0002-1943-7873

Gamze İnci
0000-0001-9647-2536

Yayımlanma Tarihi

15 Mayıs 2019

Gönderilme Tarihi

7 Temmuz 2017

Kabul Tarihi

18 Nisan 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 27 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.24106/kefdergi.2130

IZ

https://izlik.org/JA93MF42PB

APA

Çetinkaya, Ç., & İnci, G. (2019). Üstün Zekâlı ve Yetenekli Çocukların Erken Çocukluk Döneminde Tanılanmasında Öğretmenlerin Düşünceleri. Kastamonu Education Journal, 27(3), 959-968. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2130

AMA

1.Çetinkaya Ç, İnci G. Üstün Zekâlı ve Yetenekli Çocukların Erken Çocukluk Döneminde Tanılanmasında Öğretmenlerin Düşünceleri. Kastamonu Eğitim Dergisi. 2019;27(3):959-968. doi:10.24106/kefdergi.2130

Chicago

Çetinkaya, Çağlar, ve Gamze İnci. 2019. “Üstün Zekâlı ve Yetenekli Çocukların Erken Çocukluk Döneminde Tanılanmasında Öğretmenlerin Düşünceleri”. Kastamonu Education Journal 27 (3): 959-68. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2130.

EndNote

Çetinkaya Ç, İnci G (01 Mayıs 2019) Üstün Zekâlı ve Yetenekli Çocukların Erken Çocukluk Döneminde Tanılanmasında Öğretmenlerin Düşünceleri. Kastamonu Education Journal 27 3 959–968.

IEEE

[1]Ç. Çetinkaya ve G. İnci, “Üstün Zekâlı ve Yetenekli Çocukların Erken Çocukluk Döneminde Tanılanmasında Öğretmenlerin Düşünceleri”, Kastamonu Eğitim Dergisi, c. 27, sy 3, ss. 959–968, May. 2019, doi: 10.24106/kefdergi.2130.

ISNAD

Çetinkaya, Çağlar - İnci, Gamze. “Üstün Zekâlı ve Yetenekli Çocukların Erken Çocukluk Döneminde Tanılanmasında Öğretmenlerin Düşünceleri”. Kastamonu Education Journal 27/3 (01 Mayıs 2019): 959-968. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2130.

JAMA

1.Çetinkaya Ç, İnci G. Üstün Zekâlı ve Yetenekli Çocukların Erken Çocukluk Döneminde Tanılanmasında Öğretmenlerin Düşünceleri. Kastamonu Eğitim Dergisi. 2019;27:959–968.

MLA

Çetinkaya, Çağlar, ve Gamze İnci. “Üstün Zekâlı ve Yetenekli Çocukların Erken Çocukluk Döneminde Tanılanmasında Öğretmenlerin Düşünceleri”. Kastamonu Education Journal, c. 27, sy 3, Mayıs 2019, ss. 959-68, doi:10.24106/kefdergi.2130.

Vancouver

1.Çağlar Çetinkaya, Gamze İnci. Üstün Zekâlı ve Yetenekli Çocukların Erken Çocukluk Döneminde Tanılanmasında Öğretmenlerin Düşünceleri. Kastamonu Eğitim Dergisi. 01 Mayıs 2019;27(3):959-68. doi:10.24106/kefdergi.2130

Cited By

Özel Yetenekli Öğrencilerin Ters Yüz Öğrenme Modeline Yönelik Hazırbulunuşluklarının Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.31592/aeusbed.661838

Kastamonu Eğitim Dergisi, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY) ile lisanslanmıştır.

Üstün Zekâlı ve Yetenekli Çocukların Erken Çocukluk Döneminde Tanılanmasında Öğretmenlerin Düşünceleri

Teachers’ Opinions on Identifiying Gifted and Talented Children at Early Childhood Period

Öz

Anahtar Kelimeler

Üstün Zekâlı ve Yetenekli Çocukların Erken Çocukluk Döneminde Tanılanmasında Öğretmenlerin Düşünceleri

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Özel Yetenekli Öğrencilerin Ters Yüz Öğrenme Modeline Yönelik Hazırbulunuşluklarının Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Özel Yetenekli Öğrencilerin Mühendislik Algılarının Çiz-Yaz-Anlat Tekniği Kullanılarak İncelenmesi

Bilim ve Sanat Merkezlerinde Eğitim Gören Özel Yetenekli Öğrencilerin Okuma Motivasyonlarının İncelenmesi

Okul Öncesi Öğretmenlerinin Üstün Yetenek Potansiyeline İlişkin Algıları

Opinions of Experts Working on Identification of Gifted Children in Early Childhood