Delaware Okul İklimi Ölçeği Öğrenci Versiyonunun Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Öz
Bu çalışmanın amacı, Bear, Gaskins, Blank ve Chen (2011) tarafından ilk, orta ve lise öğrencileri için geliştirilen ve Yang, Bear, Chen, Zhang, Blank ve Huang (2013) tarafından güncel-lenen Delaware Okul İklimi Ölçeği (DOİ-Ö)’ni Türk Kültürüne uyarlamaktır. Ölçek maddelerinin Türkçe sürümünün dilsel eşdeğerliğinin sağlanması İngilizce ve Türkçe dillerinde uzman bir grubun fikir birliği ile gerçekleştirilmiştir. DOİ-Ö’nün yapı geçerliliği, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edilmiştir. DFA için ölçek, gönüllük esasına dayalı olarak 2017-2018 öğretim yılı bahar döneminde, amaçlı uygun örnekleme yönte-mine göre gönüllük esasına dayalı olarak, Bursa’nın X ilçesi-nin farklı okul türlerinde öğrenim gören toplam 333 lise öğren-cisine uygulanmıştır. DFA analizi sonucunda modelin faktör yapılarının ve uyum iyiliği değerlerinin en az “kabul edilebilir” düzeylerde olduğu doğrulanmıştır. DOİ-Ö maddelerinin yeterli düzeyde ayırt edicilik özelliğine sahip olduğu tespit edilmiştir. Cronbach Alpha katsayısı; öğretmen-öğrenci ilişkileri boyutu için .80; öğrenci-öğrenci ilişkileri boyutu için .67; okul ilgisi boyutu için .73; okul kurallarının adilliği boyutu için .73 ve ölçek bütünü için .84 bulunmuştur. Ölçek bütünü ve alt boyutla-rının ilişki katsayısı değerleri, ölçek bütünü ve alt boyutları arasında pozitif yönlü anlamlı doğrusal bir ilişki olduğunu göstermiştir. Dolayısıyla DFA orijinal yapıyı doğrulamıştır. Alt boyutlar, Türkçe’ye “öğretmen-öğrenci ilişkileri”, “öğrenci-öğrenci ilişkileri”, “okul ilgisi” ve “okul kurallarının adilliği” şeklinde çevrilmiştir. Uyarlanan ölçekte orijinali gibi 17 madde mevcuttur. Sonuç olarak, Türk Kültürüne uyarlanan DOİ-Ö’nün geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu tespit edil-miştir. Özellikle, bu ölçek, okulların yönetim süreçlerine ilişkin çeşitli çıkarımlara ulaşma noktasında faydalı olabilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Anderson, C. S. (1982). The search for school climate: A review of the research. Review of Educational Research, 52, 368–420. doi:10.1037/0003-066X.63.9.852
- Atik, G., & Güneri, O. Y. (2016). Ortaokul öğrencileri için okul iklimi ölçeği: Türkçe formu’nun geçerlik ve güvenirlik çalışması. İlköğretim Online, 15(1), 92-103.
- Baumrind, D. (1996). The discipline controversy revisited. Family Relations, 45, 405-414. https://pdfs.semanticscholar.org/e2ce/f4fbc5c5d750bbdcf5a0dae3889d79308c5f.pdf
- Bayar, Y., & Uçanok, Z. (2012). Ergenlerin dâhil oldukları zorbalık statülerine göre okul sosyal iklimi ve genellenmiş akran algıları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(4), 2337-2358.
- Bear, G. G. (2010). School discipline and self-discipline: A practical guide to promoting prosocial student behavior. NY:Guilford Press.
- Bear, G. G., Cavalier, A. R., & Manning, M. A. (2005). Developing self-discipline and preventing and correcting mis-behavior. Allyn & Bacon.
- Bear, G.G., Gaskins, C., Blank, J., & Chen, F.F. (2011). Delaware School Climate – Student: Its Factor Structure, Con-current Validity, and Reliability. Journal of School Psychology, 49, 157-174
- Brownlow, C. (2004). SPSS Explained. London: Routledge
- Bryman, A., & Cramer, D. (1999). Quantitative data analysis with SPSS release 8 for Windows. London & New York: Taylor and Francis.
- Bucak, E. B. (201102). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesinde örgüt iklimi: Yönetimde ast-üst ilişki-si. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi, 1(7), 3-17.