ANALYTICAL THINKING SKILLS IN HIGHER EDUCATION

Nur Akkuş-çakır; Nuray Senemoğlu

TR EN

YÜKSEKÖĞRETİMDE ANALİTİK DÜŞÜNME BECERİLERİ

Öz

Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin analitik düşünme beceri düzeylerini ve bu becerilerin akademik başarıya göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Ayrıca araştırma kapsamında öğrencilerin ve öğretim elemanlarının bu becerilerin gelişimine ve bu gelişimi etkileyen etmenlere ilişkin görüşleri alınmıştır. Araştırmada karma araştırma yöntemi işe koşulmuştur. Çalışma grubunu 79 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, araştırmacılar tarafından geliştirilen senaryolarla toplanmıştır. Ayrıca 18 öğrenci ve dört öğretim elemanı ile görüşmeler yapılmıştır. Araştırma sonucunda üniversite öğrencilerinin analitik düşünme becerilerinin düşük seviyede olduğu, üniversite eğitimi ile bu becerilerinin geliştiği ancak istenilen düzeye erişilemediği belirlenmiştir. Ayrıca analitik düşünme becerilerinin gelişim sürecini etkileyen etmenler ve koşullar değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Analitik düşünme becerileri, üst düzey düşünme becerileri, akademik başarı

Kaynakça

karşılaştırıldığında özellikle ders dışı etkinliklere yapılan vurgu dikkat çekmektedir.
Üniversite son sınıf öğrencilerinin analitik düşünme becerilerini geliştirmede ısrarla
çok faydalı olduğunu belirttikleri ders dışı etkinliklere birinci sınıf öğrencileri hiç de
ğinmemişlerdir. Bu durum lise eğitiminde bu tür etkinliklere gerekli önemin verilmediği
yönünde yorumlanabilir. Ders dışı (konferans, sempozyum, müze, tiyatro vb.) etkinlik
lerin öğrencilerin ufkunu açtığına ve analitik düşünme becerilerini geliştirdiğine yönelik
yorumlar hem öğrencilerin hem de öğretim elemanlarının görüşmelerinde ortak ola
rak belirlenmiştir. Alanyazında da sosyal etkinliklerin üst düzey düşünme becerilerini
olumlu etkilediğine ilişkin çalışmalar yer almaktadır. Örneğin Atay ve diğerleri (2009)
eleştirel düşünme düzeylerinin incelenmesi amacı ile yaptıkları çalışmada da sosyal et

kinliklere katılan öğrencilerin eleştirel düşünme puan ortalamalarının diğer öğrencilere
göre daha yüksek olduğunu saptamıştır. Terenzini ve diğerleri (1995) yılında yaptıkları
çalışmada üniversite öğrencilerinin eleştirel düşünme becerilerinin eğitim programları,
sınıf içi yaşantılar ve sınıf dışı aktiviteler ile aralarındaki ilişkiyi incelemiş ve hem sınıf
içi hem de sınıf dışı aktivitelerin eleştirel düşünme becerilerini geliştirdiğine işaret et
miştir. Terenzini Theophilides ve Lorang (1984) ve Terenzini ve diğerleri (1995) öğren
cilerin öğretim elemanları ve akranlarıyla ders dışı etkinliklerde bir araya gelmelerinin
öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerini geliştirmede belirgin bir etkisi olduğunu
gösteren bulgular elde etmiştir. Yapılan görüşmelerde analitik düşünme becerilerinin gelişmesinde etkili olan et
menlerden biri olarak katılımcılar yaratıcı drama derslerine dikkat çekmiştir. Drama
dersinin öğrencileri çok değiştirdiği ve üst düzey düşünme becerilerinin gelişmesine
katkı sağladığı öğretim elemanlarının ve dördüncü sınıf öğrencilerinin ortak görüşüdür.
Yaratıcı dramanın öğrencilerin çeşitli becerilerine olumlu etkiler sağladığına ilişkin bul
gular alanyazında yer almaktadır. Örneğin Kılıç ve Tunçel de (2009) yaratıcı dramanın
İngilizce konuşma becerisi ve İngilizce konuşmaya karşı tutumlara etkisini incelemiş ve
yaratıcı dramanın öğrenci başarısını olumlu etkilediğini belirlemiştir. Benzer bir şekilde
Erdoğan (2013) da sınıf öğretmenliği öğrencileri ile yaptığı çalışmada yaratıcı dramanın
öğrencilerin yazma becerilerine ve yazmaya karşı tutumlarına olan etkisini incelemiş ve
yaratıcı dramanın öğrencilerin hem yazma becerilerini hem de yazmaya karşı tutum
larını geliştirdiğini gözlemiştir. McGregor’a (1976) göre drama öğrencilere iş birliği
içinde ortak olarak paylaşılan bir yaşantı üzerinde çalışma şansı ve böylelikle günlük
hayatta karşılarına çıkan durumlarda kendilerini daha etkili bir şekilde ifade etme şansı
verir (Akt. Üstündağ, 1997). Anarella (2000) da eğitim programları içinde yaratıcı dra
manın yaratıcılığı, meraklılığı, soru sorma becerilerini ve öz algıyı geliştirmek üzere
kullanılabileceğine değinmiştir. Bu çalışma bu anlamda alanyazındaki çalışmaları des- teklemektedir. Öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeyi, aldıkları eğitimin etkililiği ve üniversitede ka
zandıkları öğrenme yaşantılarının zenginliği analitik düşünme becerilerinin gelişimini
etkilemektedir. Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgular analitik düşünme becerile
rine ilişkin planlama, uygulama ve değerlendirmeye yönelik sınırlılıklara işaret etmek
tedir. Bu kapsamda eğitim programları tüm aşamalarda üst düzey düşünme becerilerini
geliştirmeyi hedefleyen davranışlar bakımından değerlendirilmelidir.
Amer, A. (2005). Pathways to higher education http://www.pathways.cu.edu.eg/ subpages/training_ courses/C10-1%20Analytical%20Thinking.pdf sayfasından 16.06.2011 tarihinde erişilmiştir.
Anderson, L., Krathwohl, D. R., Airasian, P. W., Cruikshank, K. A., Mayer, R. E., & Pintrich, P. R. (Eds.). (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives. (Çev). Özçelik, D. A. (2010). Öğrenme öğretim ve değer- lendirme ile ilgili bir sınıflama. Ankara: Pegem Akademi.
Annarella, L. A. (2000). Using Creative Drama in the Writing and Reading Process. http://files.eric. ed.gov/fulltext/ED445358.pdf
Arum, R. & Roksa, J. (2011). Academically adrift: Limited learning on college campuses. Chicago, IL: University of Chicago Press.
Atay, S., Ekim, E., Gökkaya, S., & Sağım, E. (2009). Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin eleştirel düşünme düzeyleri. Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Dergisi. 39–46.
Beyaztaş, D. İ., Senemoğlu, N. (2015). Factors affecting successful student learning; approaches and learning approaches (Başarılı öğrencilerin öğrenme yaklaşımları ve öğrenme yaklaşımları- nı etkileyen faktörler). Eğitim ve Bilim, 40(179), 193-216.
Bloom, B. S., Engelhart, M. D., Furst, E. J., Hill, W. H., & Krathwohl, D. R. (1956). Taxonomy of educational objectives: Cognitive domain. New York, NY: David McKay.
Brookhart, S. M. (2010). How to assess higher-order thinking skills in your classroom. Alexandria, VA: ASCD.
Brown, T. (2004). Higher order thinking skills. In Kincheloe, J. L. & Danny, K. W. (Ed.). (2004). Critical thinking and learning: An encyclopedia for parents and teachers. (s. 458-463). West- port, CT: Greenwood Publishing Group.
Chaffee, J. (1990). Thinking critically. Boston, MA: Houghton Mifflin Company.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences Hillsdale, NJ: LEA.
Creswell, J. W. (2003). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (2. Baskı). Thousand Oaks, CA: Sage.
Depinet, A. (2012). Becoming critical thinkers: The impact of treatments on student reflective prac- tice in the college classroom. (Yayımlanmamış doktora tezi). Bowling Green State University.
Descartes, R. (1701/2010). Aklın yönetimi için kurallar. M. Ökmen (Çev.). İstanbul: Sosyal Yayınlar.
Eckman, M., & Frey, D. K. (2005). Using the WebCT NAFTA program to promote analytical thin- king and global awareness competencies through a team approach. Clothing and Textiles Rese- arch Journal, 23(4), 278-289.
Elder, L. & Paul, R. (2007). The thinker’s guide to analytic thining: how to take thinking apart and what to look for when you do, the elements of thinking and standards they must meet. Foundation for critical thinking. http://www.criticalthinking.org/ sayfasından 27. 11. 2012 tarihinde ulaşılmıştır.
Erdoğan, T. (2013). The effect of creative drama method on pre-service classroom teachers’ writing skills and attitudes towards writing. Australian J. of Teacher Education,38(1),44-61.
Freed, C., & Pena, R. (2001). Minority education and analytical thinking skills: Traditionalizing disempowerment. High School Journal, 85(2), 25.
Glaser, B. G. & Strauss, A. L. (1967). The discovery of grounded theory: strategies for qualitative research. Chicago, IL: Aldine.
Hayes, A. F., & Krippendorff, K. (2007). Answering the call for a standard reliability measure for coding data. Communication Methods and Measures, 1, 77-89.
HayGroup. (2010). Raising achievement in our schools: Models of excellence for headteachers in dif- ferent settings. http://www3.nccu.edu.tw/~mujinc/teaching/9-101principal/refer9-1%28kpool- hay-models-of-excellence-parts-1-2%29.pdf sayfasından 17.06.2011 tarihinde erişilmiştir.
Hobbes, T. (1651/1909). Leviathan. London: Oxford University Press.
İpşiroğlu, Z. (1989). Düşünmeyi öğrenme ve öğretme. Afa Yayınları.
Järvelä, S. (2006). Personalised learning? New insights into fostering learning capacity. In OECD/ CERI (Ed.) Personalising Education, (pp. 31–46). Paris: OECD/CERI.
Kılıç, Ş., & Tuncel, M. (2009). Yaratıcı dramanın İngilizce konuşmaya ve tutuma etkisi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 55-81.
Krippendorff, K. (2004). Content analysis: An introduction to its methodology. Thousand Oaks, CA: Sage.
Kutlu, Ö., Doğan, C. D., & Karakaya, İ (2010). Öğrenci başarısının belirlenmesi. Ankara: Pegem Akademi.
Logan, C. H. (1976). Do sociologists teach students to think more critically? Teaching Sociology, 29-48.
Lemons, P. P. & Lemons, J. D. (2012). Questions for assessing higher-order cognitive skills: It’s not just Bloom’s. Life Sciences Education, 12, 47–58.
Montaku, S. (2011). Results of analytical thinking skills training through students in system analysis and design course. IETEC’11 Konferansı Bildiri Kitabı, Kuala Lumpur, Malezya.
Montaku, S., Kaittikomol, P. & Tiranathanakul, P. (2012). The Model of Analytical Thinking Skill Training Process. Research Journal of Applied Sciences, 7, 17-20.
Saldaña, J. (2009). The Coding Manual for Qualitative Researchers. London: Sage.
Senemoğlu, N. (2009). Closing Speech. 1st International Conference of Living Theorists-Howard Gardner (Kapanış konuşması. 1. Uluslararası Yaşayan Kuramcılar Konferansı), Mehmet Akif Ersoy University, Burdur.
Senemoglu, N. (2011). College of education students’ spproaches to learning and study skills. Eği- tim ve Bilim (Education & Science), 36 (160), 65-80.
Senemoğlu, N. (2015). Gelişim öğrenme ve öğretim: Kuramdan uygulamaya. (24. Baskı) Ankara: Yargı Yayınevi.
Shields, C. (2012). Aristotle. Edward N. Zalta (ed.). The Stanford Encyclopedia of Philosophy http:// plato.stanford.edu/archives/sum2012/entries/aristotle/
Smith, R. (2012). Aristotle’s Logic. Edward N. Zalta (ed.) The Stanford Encyclopedia of Philo- sophy. http://plato.stanford.edu/archives/spr2012/entries/aristotle-logic/
Tsalapatas, H., Heidmann, O., Alimisi, R., Tsalapatas, S., Florou, C., & Houstis, E. (2011). Visual programming towards the development of early analytical and critical thinking. Int. Conference on Future of Education Konferansında Sunulan Bildiri. Floransa, İtalya.
Terenzini, P. T., Theophilides, C., & Lorang, W. G. (1984). Influences on students’ perceptions of their academic skill development during college. J. of Higher Educ.,621-636.
Terenzini, P. & Wright, T. (1987). Influences on students’ academic growth during four years of college. Research in Higher Education, 26(2), 161-179.
Terenzini, P., Springer, L., Pascarella, E. & Nora, A. (1995). Influences affecting the development of students’ critical thinking skills. Research in Higher Education,36(1), 23-39.
Umay, A. & Arıol, Ş. (2011). Baskın olarak bütüncül stilde düşünenlerle baskın olarak analitik stilde düşünenlerin problem çözme davranışlarının karşılaştırılması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 27-37.
Üstündağ, T. (1997). The advantages of using drama as a method of education in elementary scho- ols. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,13, 89-94.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (6. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Nur Akkuş-çakır Bu kişi benim

Nuray Senemoğlu Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

15 Temmuz 2016

Gönderilme Tarihi

15 Temmuz 2016

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Cilt: 24 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA32JH76MN

APA

Akkuş-çakır, N., & Senemoğlu, N. (2016). ANALYTICAL THINKING SKILLS IN HIGHER EDUCATION. Kastamonu Education Journal, 24(3), 1487-1502. https://izlik.org/JA32JH76MN

AMA

1.Akkuş-çakır N, Senemoğlu N. ANALYTICAL THINKING SKILLS IN HIGHER EDUCATION. Kastamonu Eğitim Dergisi. 2016;24(3):1487-1502. https://izlik.org/JA32JH76MN

Chicago

Akkuş-çakır, Nur, ve Nuray Senemoğlu. 2016. “ANALYTICAL THINKING SKILLS IN HIGHER EDUCATION”. Kastamonu Education Journal 24 (3): 1487-1502. https://izlik.org/JA32JH76MN.

EndNote

Akkuş-çakır N, Senemoğlu N (01 Temmuz 2016) ANALYTICAL THINKING SKILLS IN HIGHER EDUCATION. Kastamonu Education Journal 24 3 1487–1502.

IEEE

[1]N. Akkuş-çakır ve N. Senemoğlu, “ANALYTICAL THINKING SKILLS IN HIGHER EDUCATION”, Kastamonu Eğitim Dergisi, c. 24, sy 3, ss. 1487–1502, Tem. 2016, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA32JH76MN

ISNAD

Akkuş-çakır, Nur - Senemoğlu, Nuray. “ANALYTICAL THINKING SKILLS IN HIGHER EDUCATION”. Kastamonu Education Journal 24/3 (01 Temmuz 2016): 1487-1502. https://izlik.org/JA32JH76MN.

JAMA

1.Akkuş-çakır N, Senemoğlu N. ANALYTICAL THINKING SKILLS IN HIGHER EDUCATION. Kastamonu Eğitim Dergisi. 2016;24:1487–1502.

MLA

Akkuş-çakır, Nur, ve Nuray Senemoğlu. “ANALYTICAL THINKING SKILLS IN HIGHER EDUCATION”. Kastamonu Education Journal, c. 24, sy 3, Temmuz 2016, ss. 1487-02, https://izlik.org/JA32JH76MN.

Vancouver

1.Nur Akkuş-çakır, Nuray Senemoğlu. ANALYTICAL THINKING SKILLS IN HIGHER EDUCATION. Kastamonu Eğitim Dergisi [Internet]. 01 Temmuz 2016;24(3):1487-502. Erişim adresi: https://izlik.org/JA32JH76MN

Kastamonu Eğitim Dergisi, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY) ile lisanslanmıştır.

YÜKSEKÖĞRETİMDE ANALİTİK DÜŞÜNME BECERİLERİ

Öz

Anahtar Kelimeler