Şarap İmalathanelerini ve Üzüm Bağlarını Ziyaret Eden Turistlerin Deneyimleri: Urla (İzmir) Örneği

Öz

Türkiye’de bağcılık alanlarının turizm sektöründe kullanımı son yıllarda artış göstermektedir. Özellikle günümüzde gastronomi turizmine artan ilginin ve turistlerin unutulmaz deneyimler yaşama isteklerinin her geçen gün artış göstermesi bu yönde sunulan hizmetlere yönelik talebi artırmaktadır. Öyle ki artan talep ile birlikte Türkiye’de bağcılıkla ilgili turizm arz kaynakları da (turistik üzüm bağları, rotalar, bağ ve şarap evleri, şarap imalathaneleri, bağ ve şarap festivalleri, bağ ve şarap müzeleri vb.) hızla artmaktadır. Artan bu talep ve arz kaynakları sayesinde ise bağcılık faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin yanı sıra katma değeri yüksek turizm gelirleri de elde edilebilmektedir. Nitekim bağcılık turizmi kapsamında talep ve arzın sürdürülebilir olabilmesi için turistlerin talep ve beklentilerinin en iyi şekilde anlaşılması, ne tür deneyimler arzuladıklarının tespit edilmesi önem arz eden bir konudur. Bu kapsamda yapılan bu çalışmada, Urla’da (İzmir) faaliyet gösteren şarap imalathaneleri ve üzüm bağlarını ziyaret eden turistlerin deneyimleri incelenmiştir. Araştırma bulguları, Urla’da faaliyet gösteren şarap imalathaneleri ve üzüm bağlarını ziyaret eden turistlerin Tripadvisor internet sitesinde yapmış oldukları çevrimiçi yorumlardan oluşmaktadır. Elde edilen bulgulara göre, turistlerin şarap imalathaneleri ve üzüm bağlarını ziyaretleri neticesinde zengin deneyimler yaşadıkları tespit edilmiştir. Nitekim yaşanan bu zengin deneyimler ile birlikte bazı turistlerin şarap imalathaneleri ve üzüm bağlarına yönelik aldıkları hizmetlerden memnun olmadıkları belirlenmiştir. Bu sonuçlar ışığında, başta şarap imalathaneleri ve üzüm bağları işletmecileri olmak üzere ilgili kurum ve kuruluşlara yönelik birtakım öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Bağcılık
• turizm
• bağcılık turizmi
• deneyim
• turist deneyimi

Experiences of Tourists Who Visiting Wine Manufacturers and Vineyards: Urla (İzmir) Case

Öz

The use of viticulture fields in the tourism sector in Turkey has been increasing in recent years. Especially today, the increasing interest in gastronomy tourism and the desire of tourists to have memorable experiences increase the demand for the services offered in this direction. So that together with the increasing demand, tourism supply sources related to viticulture (touristic vineyards, routes, vineyard and wine houses, vineyard and wine festivals, vineyard and wine museums, etc.) are increasing rapidly in Türkiye. Thanks to these increasing demand and supply sources, tourism incomes with high added value can also be obtained besides the income from viticulture activities. For the demand and supply to be sustainable within the scope of viticulture tourism, it is essential to understand the demands and expectations of the tourists and determine what kind of experiences they desire. In this context, in related study were examined the experiences of tourists visiting wineries and vineyards operating in Urla (İzmir). Research findings consist of online comments from tourists visiting the wineries and vineyards in Urla on the Tripadvisor website. According to the findings, it has been determined that tourists have rich experiences as a result of visiting wineries and vineyards. With these rich experiences, it is noteworthy that some tourists are not satisfied with the services they receive from wineries and vineyards. In the light of these results, some suggestions are presented for relevant institutions and organizations, especially wineries and vineyard operators.

Anahtar Kelimeler

• Viticulture
• tourism
• viticulture tourism
• experience
• tourist experience

Kaynakça

1. Akdağ, G. (2015). Trakya bağ rotasını takip eden yerli turistlerin şarap turizmi deneyimleri. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 3(4), 3-11.
2. Akyürek, S. & Kutukız, D. (2020). Gastro turistlerin deneyimleri: Gastronomi turları kapsamında nitel bir araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 8(4), 3319-3346.
3. Akyürek, S. (2021). Cooking Courses and Tourism: Entertainment, Education, Escapism, or Esthetics?. Journal of Gastronomy and Tourism, 5(3), 145-161.
4. Andersson, T. D. (2007). The tourist in the experience economy. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 7(1), 46-58.
5. Anonim, 2024a. Urla Şarapçılık. http://www.urlasarapcilik.com.tr/ (Erişim Tarihi: 15.04.2024)
6. Anonim, 2024b. Usca Winery. https://www.usca.com.tr/ (Erişim Tarihi: 15.04.2024)
7. Anonim, 2024c. MMG Şarapçılık. http://www.mmgsarapcilik.com/ (Erişim Tarihi: 15.04.2024)
8. Anonim, 2024d. Çakır Şarapçılık. https://urla.org.tr/place/cakir-sarapcilik/ (Erişim Tarihi: 15.04.2024)

9. Bakırcı, G. T., Bucak, T., & Turhan, K. N. (2017). Bölge gastronomi turizmi üzerine yöresel ürün festivallerinin etkisi: Urla örneği. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 5(Special Issue 2), 230-240.
10. Berbel-Pineda, J. M., Palacios-Florencio, B., Ramirez-Hurtado, J. M., & Santos-Roldán, L. (2019). Gastronomic Experience As A Factor Of Motivation In The Tourist Movements. International Journal of Gastronomy and Food Science, 18, 1-10.
11. Bibicioiu, S. & Cretu, R. C. (2013). Enotourism: A niche tendency within the tourism market. Scientific Papers Series Management, Economic Engineering in Agriculture and Rural Development, 13(2), 31-40.
12. Brochado, A., Stoleriu, O., & Lupu, C. (2021). Wine tourism: a multisensory experience. Current Issues in Tourism, 24(5), 597-615.
13. Candar, S., Uysal, T., Ayaz, A., Akdemir, U., Korkutal, I., & Bahar, E. (2021). Viticulture tradition in Turkey. Viticulture Studies (VIS), 1(1), 39-54.
14. Carlsen, J. & Charters, S. (2006). Global wine tourism: research, Management and Marketing, CAB International Publishing, Wallingford, England.
15. Cunha, C. R., Peres, E., Morais, R., & Reis, M. C. (2010). Enhancing tourism through viticulture enterprises in Douro Region: The Inov@ Douro model. Communications of the IBIMA, 1-14.
16. Çelik, H., Ağaoğlu, Y. S., Fidan, Y., Marasali, B., & Söylemezoğlu, C. (1998). Genel Bağcılık SUNFİDAN AŞ Mesleki Kitaplar Serisi No: 1 253s.
17. Çelik, H., Kunter, B., Söylemezoğlu, G., Ergül A., Çelik H., Karataş, H., Özdemir, G., & Atak, A. (2010). Bağcılığın Geliştirilmesi Yöntemleri ve Üretim Hedefleri, Türkiye Ziraat Mühendisliği VII. Teknik Kongresi, Bildiriler Kitabı 1, 493-513, Ankara.
18. Çelik, S. (2007). Bağcılık (Ampeloloji). Avcı Ofset, İstanbul.
19. Deliorman, O. D., Ergun, F., & Orhan, N. (2011). Anadolu Medeniyetlerinde Asma (Vitis vinifera L.). Tarih Araştırmaları Dergisi, 30(50), 69-80.
20. Duarte Alonso, A., Martens, W., & Ong, J. L. T. (2022). Food tourism development in wine regions: perspectives from the supply side. Current Issues in Tourism, 25(12), 1968-1986.
21. Durán Sánchez, A., Del Río R., María de la C., & García, A. J. (2017). Bibliometric analysis of publications on wine tourism in the databases Scopus and WoS. European Research on Management and Business Economics (ERMBE), 23(1), 8-15.
22. Ergüven, M. H. (2015). Bir özel ilgi turizm çeşidi olarak gastronomi ve şarap turizmi: Trakya Bağ Rotası. Journal of Turkish Studies, 10(10), 449-464.
23. Foret, M., Konečný, O., & Klusáček, P. (2014). Viticulture–challenge for tourism development (Znojmo case study area). Acta Universitatis Agriculturae et Silviculturae Mendelianae Brunensis, 62(2), 339-346.
24. Getz, D. (2000). Explore wine tourism: management, development, destinations, Cognizant Communication Corporation, New York, NY.
25. Gu, Q., Qiu, H., King, B. E., & Huang, S. (2020). Understanding the wine tourism experience: The roles of facilitators, constraints, and involvement. Journal of Vacation Marketing, 26(2), 211-229.
26. Hall C. M. & Mitchell, R. (2000). Wine tourism in the Mediterranean: A tool for restructuring and development. Thunderbird International Business Review, 42(4): 445-465.
27. Hall, C. M. & Macionis, N. (1998). Wine tourism in australia and new zealand. In: R. W. Butler, J. C. M.Hall ve M. Jenkins (Eds.). Tourism and recreation in rural areas. England: John Wiley & Sons, 197–221.
28. Hall, C. M., Eongo, A. M., Mitchell, R. & Johnson, C. (2011). Wine Tourism and regional development. In: Hall, C. M., Sharpıes, E., Cambourne, B. and Macıonıs, N. (eds). Wine tourism around the world: development, management and markets. Oxon: Routledge, pp. 196– 225.
29. Hall, M., Sharples, L., Combourne, B., & Macionis, N. (2000). Wine tourism around the world: development, management and markets. Butterworth Heinemann: Oxford, UK.
30. Karabulut, B. & Akyürek, S. (2022). Bağcılık ve turizm kapsamında yapılan çalışmaların bibliyometrik analizi. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 5(2), 490-504.
31. Kasaroğlu, K., Akdeniz, A., Toktaş, Y., Eris, T., & Kömürcü Sarıbaş, S. (2021). Ulusal alanyazında şarap turizminin değerlendirilmesi ve Türkiye şarap turizminde yeni bir ürün olarak bağ rotaları: urla bağ yolu örnek olay incelemesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(12), 172-194.
32. Köse, B., & Çelik, S. A. (2017). Dünyada ve Türkiye’de bağcılık turizmi. Uluslararası Kırsal Turizm ve Kalkınma Dergisi (IRTAD), 1(2), 29-34.
33. Laflı, E. (2017). Antik Helen ve Roma Dönemlerinde Anadolu’da Bağcılık ve Şarapçılık. Üzümün Akdeniz’deki Yolculuğu Konferans Bildirileri (Edit.: Ertekin Akpınar Ekrem Tükenmez). İzmir: Dinç Ofset Matbaa, 19-56.
34. Leri, I., & Theodoridis, P. (2021). How do personality traits affect visitor’s experience, emotional stimulation and behaviour? The case of wine tourism. Tourism Review, 76(5), 1013-1049.
35. Mahdzar, M., Shuib, A., Ramachandran, S. & Afand, S. H. M. (2015). The Role Of Destination Attributes and Memorable Tourism Experience In Understanding Tourist Revisit Intentions. American-Eurasian Journal of Agricultural & Environmental Sciences, 15, 32-39.
36. Muntean, M. C. & Nistor, R. (2017) The appearance and development of wine tourism in romania. In: Hugues S and Cristache N. (eds). Risk in Contemporary Economy. Iasi, Romania: LUMEN Proceedings, 627–644.
37. Oğan, Y. & Çekiç İ. (2023). A systematic review of studies on gastronomic experience in Web of Science database. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 554-563.
38. Ooi, C.-S. (2022). Tourist experiences as attention products. (Edit: Richard, Sharpley). In: Routledge handbook of the tourist experience. Routledge, New York.
39. Pawaskar, P. & Goel, M. (2016). The tourist experience: modelling the relationship between customer satisfaction and destination loyalty. Indian Journal of Science and Technology, 9(1), 1-13.
40. Pujiastuti, E. E., Soeprapto, A., Susanta, Utomo, H. S., & Maharaniputri. (2022). The role of perceived value ın understanding tourist experience and post experience at heritage destinations. Jurnal Siasat Bisnis, 26(1), 36-56.
41. Ramesh, V. & Jaunky, V. C. (2021). The tourist experience: modelling the relationship between tourist satisfaction and destination loyalty. Materials Today: Proceedings, 37(2), 2284-2289.
42. Roberts, L. & Sparks, B. (2006). Enhancing the wine tourism experience: the customers’ viewpoint. in Carlsen, J. and Charters, S. (Eds). Global Wine Tourism: Research, Management and Marketing, CAB International Publishing, Wallingford, England, 47-66.
43. Sağlam, H., & Sağlam, Ö. Ç. (2018). Türkiye bağcılığına tarihsel bir bakış; asma genetik kaynaklarının önemi. Selcuk Journal of Agriculture and Food Sciences, 32(3), 601-606.
44. Santos, V. R., Ramos, P., Almeida, N., & Santos-Pavón, E. (2019). Wine and wine tourism experience: A theoretical and conceptual review. Worldwide Hospitality and Tourism Themes, 11(6), 718-730.
45. Sekulić, D., Mandarić, M., & Milovanović, V. (2016). Motivation of travelers for participation in wine tourism in Serbia. Economics of Agriculture, 63(4), 1237-1252.
46. Semerci, A., Kızıltuğ, T., Çelik, A., & Kiracı, M. (2015). Türkiye bağcılığının genel durumu. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 20(2), 42-51.
47. Soydaş, M. E. & Gürler, M. (2019). Şarap turizmi’ne yerel halkın bakış açısı: Hatay örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7(3), 2274-2293.
48. Soylu, Y. (2022). Şarap turizmi destinasyonlarındaki yiyecek içecek işletmelerine yönelik Tripadvisor yorumlarının içerik analizi. Boyabat İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi E-Dergisi, 2(1), 81-101.
49. Sparks, B. (2007). Planning a wine tourism vacation? Factors that help to predict tourist behavioral intentions. Tourism Management, 28(5), 1180–1192.
50. TUIK, 2023. Türkiye İstatistik Kurumu. https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=tarim-111&dil=1(10.09.2023 (Erişim Tarihi: 08/11/2023).
51. Vukojević, D., Tomić, N., Marković, N., Mašić, B., Banjanin, T., Bodiroga, R., ... & Marjanović, M. (2022). Exploring wineries and wine tourism potential in the Republic of Srpska, an emerging wine region of Bosnia and Herzegovina. Sustainability, 14(5), 2485.
52. Vukovic, D. B., Maiti, M., Vujko, A., & Shams, R. (2020). Residents’ perceptions of wine tourism on the rural destinations development. British Food Journal, 122(8), 2739-2753.
53. Williams, H., Williams, R. L., & Omar, M. (2014). Gastro-tourism as destination branding in emerging markets. International Journal of Leisure and Tourism Marketing, 4(1), 1–17.
54. Xu, S., Barbieri, C., Anderson, D., Leung, Y. F., & Rozier-Rich, S. (2016). Residents' perceptions of wine tourism development. Tourism Management, 55, 276-286.
55. Yılmaz, G., & Yılmaz, A. Ş. (2023). Şarap turizmi araştırmalarına bütüncül bir bakış: ağ analizi ile haritalandırma. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 11(2), 1621-1640.
56. Yılmaz, İ., & Akay, E. (2020). Özel ilgi turizminde şarap turizmi. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi, 13(2), 83-94.