Kısa Süreli Konut Kiralama Düzenlemeleri: İstanbul Üzerinden Bir Okuma
Öz
Airbnb’nin yükselişiyle birlikte dijital platformlar aracılığıyla yaygınlaşan kısa süreli konut kiralamaları (KSKK); konut piyasaları, kentsel yönetişim yapıları ve sosyomekânsal eşitsizlikler bağlamında önemli politika tartışmalarını gündeme getirmiştir. Bu durum son yıllarda farklı yönetsel ölçeklerde yeni düzenlemelerin hayata geçirilmesine yol açmış; ancak, bu düzenlemelerin etkinliği ve gelişimi tartışma konusu olmaya devam etmiştir. Bu bağlamda çalışma; İstanbul örneği üzerinden KSKK’ların bir kentsel ve politika sorunu olarak nasıl ortaya çıktığını, Türkiye’de Ocak 2024’te yürürlüğe giren 7464 sayılı düzenlemenin hangi kurumsal ve yönetişimsel dinamikler çerçevesinde şekillendiğini ve bu düzenlemenin erken uygulama sürecinde ortaya çıkan yapısal sınırlılıkları ve sorunları analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, karma yöntem yaklaşımını benimsemektedir. Nitel veriler; yasa metinleri, parlamento tutanakları, resmî raporlar, belediye yayınları, sektör belgeleri, medya haberleri ve kamuya açık beyanların sistematik içerik ve söylem analizi yoluyla incelenmesiyle elde edilmiştir. Nitel bulgular, AirDNA ve Homesberg platformlarından elde edilen nicel piyasa verileriyle desteklenmiş, Kasım 2023–Kasım 2024 döneminde İstanbul’daki KSKK piyasa dinamikleri Airbnb ilanlarındaki değişimlerle izlenmiştir. Bulgular, İstanbul’daki düzenleyici çerçevenin yasal düzeyde katı ve oldukça merkeziyetçi olmasına karşın, uygulamada eşitsiz ve sınırlı bir düzenleme kapasitesine sahip olduğunu göstermektedir. Yasanın yürürlüğe girmesinin ardından kısa süreli konut ilan sayılarında kısa vadeli bir düşüş gözlemlense de kayıt dışı faaliyetlerin önemli ölçüde varlığını sürdürdüğü anlaşılmaktadır. Bu çalışma, düzenleyici sonuçların yalnızca yasal katılık üzerinden açıklanamayacağını; merkezî–yerel yönetişim ilişkileri, temsil eşitsizlikleri ve uygulama kapasitesi gibi etkenlerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyarak, KSKK düzenlemelerine ilişkin literatüre bağlamsal ve yönetişim odaklı bir katkı sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aalbers, M. (2016). Financialization of housing (pp. 40-63). Oxfordshire, UK: Taylor & Francis.
- Aguilera, T., Artioli, F., & Colomb, C. (2021). “Explaining the diversity of policy responses to platform-mediated short-term rentals in European cities: A comparison of Barcelona, Paris and Milan. Environment and Planning A: Economy and Space, 53(7), 1689-1712.
- Aguilera, T., Artioli, F., & Colomb, C. (2025). Housing under platform capitalism. The contentious regulation of short-term rentals in European cities.
- Airbnb. (2025). https://investors.airbnb.com/press-releases/news-details/2025/Airbnb-to-Announce-Third-Quarter-2025-Results/default.aspx
- Alrawadieh, Z., Guttentag, D., Cifci, M. A., & Cetin, G. (2020). “Budget and midrange hotel managers’ perceptions of and responses to Airbnb: evidence from Istanbul”. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 32(2), 588-604.
- AirDNA (2024), “Market overview Istanbul”, available at: www.airdna.co/vacation-rental-data/app/tr/ default/istanbul/overview (accessed 15 November 2024).
- Altanlar, A., & Enlil, Z. (2016). “A Reseach to Measure Bosphorus Region Resıdents’ Tourism Support//Boğaziçi Bölgesi Sakinlerinin Turizm Desteğini Ölçmeye Yönelik Bir Araştırma”. Megaron, 11(3), 382.
- Aslan, A. S. and Harman Aslan, E. (2025). The Short-Term Rentals and Gentrification: The Case of Beyoğlu, Istanbul, Kent Akademisi Dergisi, 18(3), 1756-1779.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kentsel Politika , Turizm Politikası , Şehir ve Bölge Planlama
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Başak Özen
0009-0002-7751-7633
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
2 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
2 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
2 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 19 Sayı: 2