Yapay Zekânın Reklamdaki Rolü: Amazon Örneğinde Bir Odak Grup Çalışması

Öz

Tarih boyunca yaşanan pek çok teknolojik değişim beraberinde yeni teknik cihazları ortaya çıkarmıştır. Bu cihazlar ile toplumsal, kültürel ve sosyo-ekonomik yapı önemli ölçüde etkilenmiştir. İletişim ve bilişim teknolojilerindeki yaşan bu baş döndürücü değişim sadece bireyleri, toplumları ve hatta devletleri değil aynı zamanda işletmeleri ve onların iş yapışlarını da etkilemiştir. Dolayısıyla teknoloji toplumsal çevreyi etkilediği gibi toplumsal yapıyı da değiştirerek “Algoritmik Toplum” olan yapay zekâ kavramını literatüre kazandırmıştır. Yapay zekâ, insan beyni ile bilgisayarın birbiriyle benzetilmesiyle ortaya çıkmıştır. Yapay zekâ ile perakendeden hastalıkların teşhisine, üretim sistemlerinden satışa, yabancı dil çevirisinden askeri uygulamalara kadar pek çok alanda kullanılmakta ve birçok endüstriyi dönüştürmektedir. Böylece yapay zekâ ile gerçekleştirilen çalışmalar dünyanın ilgi odağı haline gelmiştir. Bu çalışmanın konusu, yapay zekâ destekli reklamların tüketicilerin algısı üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında Amazon markasına ait yapay zekâ destekli kişiselleştirilmiş reklam seçilerek odak grup yöntemi ile veri toplanmış; katılımcılara likert ölçekli sorular yöneltilmiştir. Araştırmaya her meslek grubundan toplam 30 kişi katılmıştır. Bulgular, yapay zekâ destekli reklamların kişisel ilgi uyandırma ve kullanıcıya uygun ürün önerme konusunda daha başarılı olduğunu gösterirken, geleneksel reklamların duygusal bağ kurma ve hikâye anlatımı açsından daha etkili bulunduğunu ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

• Teknoloji
• Yapay Zekâ
• İletişim
• Reklamcılık
• Geleneksel Reklam

The Role of Artificial Intelligence in Advertising: A Focus Group Study on the Example of Amazon

Öz

Many technological developments throughout history and the resulting technical devices have seriously affected society, culture and socioeconomic structure. This dizzying change in communication and information technologies has affected not only individuals, societies and even states, but also businesses and their way of doing business. Therefore, new technologies have changed the social environment and the culture of society, and have introduced the concept of artificial intelligence, which is the "Algorithmic Society", to the literature. Artificial Intelligence emerged by simulating the human brain with a computer. AI is being used in a wide range of fields, from retail and disease diagnosis to production systems and sales, from foreign language translation to service delivery, and even military applications, transforming numerous industries. Thus, studies carried out with artificial intelligence have become the focus of the world's attention. The subject of this study is to examine the effects of artificial intelligence-supported advertisements on consumers' perception. Within the scope of the research, an artificial intelligence-supported personalized advertisement belonging to the Amazon brand was selected and data was collected using the focus group method; Likert-scale questions were asked to the participants. A total of 30 people from each professional group participated in the research. The findings showed that while AI-powered ads were more successful in generating personal interest and recommending suitable products to the user, traditional ads were found to be more effective in terms of establishing an emotional connection and storytelling.

Anahtar Kelimeler

• Technology
• Artificial Intelligence
• Communication
• Advertising
• Traditional Advertising

Kaynakça

1. Aguirre, E., Roggeveen, A. L., Grewal, D., & Wetzels, M. (2016). The personalization-privacy paradox: Implications for new media. Journal of Consumer Marketing, 33(2), 98-110. ttps://doi.org/10.1108/JCM-06-2015-1458
2. Arat, T., & Kazan, İ. (2019). Geleneksel reklamcılıktan dijital reklamcılığa geçiş. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(18), 448–464.
3. Atabek, O. (2021). Teknolojinin anlamının gelişimi ve insan teknoloji ilişkisi. In ResearchGate (Yayınlanmamış kitap bölümü). https://www.researchgate.net/publication/354922367
4. Bakan, İ. ve Büyükbeşe, T. (2004). Örgütsel İletişim ile İş Tatmini Unsurları Arasındaki
5. İlişkiler, Antalya: Akdeniz Üni. İ.İ.B.F. Dergisi, (7): 1-30.
6. Bleier. A., & Eisenbeiss, M. (2015). Personalized online advertising effectiveness: The interplay of what, when, and where. Marketing Science, 34(5), 669-688. https://doi.org/10.1287/mksc.2015.0930
7. Brown, A., Smith, J., & Lee, K. (2019). Yapay zekâ destekli içerik üretiminin reklamcılıktaki rolü. Journal of Advertising Research, 10(2), 45-60.
8. Bulut, B., &Yarar, A. (2024). Reklamcılıkta yapay zekâ: Hedefleme ve kişiselleştirmeye yönelik bibliyometrik analiz. Beykoz Akademi Dergisi, 12(2), 366-394. ttps://doi.org/10.14514/beykozad.151121

9. Chen, B. (2019). Dijital reklamcılıkta yeni teknolojiler: Yapay zekâ uygulamaları. International Journal of Digital Marketing, 15(1), 23-35.
10. Creswell, J. W. (2014). Research desing: Qualitative, Quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.
11. Ekelund Jr, R., & Saurman, D. S., (1999). Reklam ve piyasa süreci (Çeviren: Vural Savaş). Liberte Yayınları.
12. Erdoğan, İ. (2005). İletişimi Anlamak, Ankara: Erk Yayınları
13. Fiske, J. (2003). İletişim Çalışmalarına Giriş, Çev. Süleyman İrvan, Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları
14. Gökalp, N. (1995) Çağdaş Üretim Teknikleri ve Türkiye Gerçeği. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Doktora Tezi
15. Jones, J. P. (2006). Masallar ve Gerçeklerle Reklamcılık, İstanbul: Yalacık Matbaa.
16. Kotler, P. (2000). Marketing Management: Analysis, Planning and Control. Englewood Cliffs: Prentice
17. Maigret, E. (2014). Medya ve İletişim Sosyolojisi, Çev. Halime Yücel, İstanbul: İletişim Yayınları
18. McMahan, H. B., Nie, L., Philips, T., Sculley, D., & Wattenberg, M. (2021). Atıf analizi ve yapayzekâ temelli reklamcılık. Journal of Mchine Learning Research, 12(4), 32-45.
19. Rodgers, D. (2021). Veri gizliliği ve etik sorunlar: Yapay zekâ uygulamalarının reklamcılıkta etkileri. Ethics in Advertising, 5(4), 75-88.
20. Simons-Morton, B.G., (1983). Introduction to health education and health promotion (2nd ed.). Prospect Heights, IL: Waveland Press, Inc.
21. Smith, J., & Jones, M. (2020). Programatik reklamcılık ve yapay zekâ: Hedef kitle optimizasyonunda yeni yaklaşımlar. Journal of Marketing, 12(3), 112-130.
22. Sucu, İ., & Ataman, E. (2020). Dijital evrenin yeni dünyası olarak yapay zeka ve Her filmi üzerine bir çalışma. Yeni Medya Elektronik Dergi (e-JNM), 4(1), 40–52. https://doi.org/10.17932/IAU.EJNM.25480200.2020.4/1.40-5
23. Suhjata, P., & diğerleri. (2020). Yapay zekâ destekli dijital reklamcılığın büyüme dinamikleri. International Journal of Advertising Studies, 7(2), 89-105.
24. Şahin, D. (2021). Yapay zekâ ve reklamcılığın geleceği (Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü). İstanbul, Türkiye.