Covid-19 Salgını Sürecinde ve Sonrasında Evden ve İşten Çalışma Uygulamalarının İşletme Etiği Açısından Değerlendirilmesi: Bursa Örneği

Öz

Covid-19 salgınıyla birlikte evden çalışma uygulamaları hız kazanmış; bu durum, yürürlüğe giren Uzaktan Çalışma Yönetmeliği ile hukuken de tanınmıştır. Bu araştırmanın amacı, pandemi döneminde aniden ve sonrasında farklı çalışma modellerine tabi olan çalışanların çalışma koşullarını etik açıdan nasıl değerlendirdiklerini incelemek; özellikle evden çalışma imkânına sahip olanlar ile bu imkâna sahip olmayanlar arasında adalet, eşitlik, iş yükü, kurumsal sorumluluk, iş-yaşam dengesi bağlamında ortaya çıkan etik algı farklılıklarını analiz etmektir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde yarı yapılandırılmış mülakatlar aracılığıyla karşılaştırmalı durum çalışması deseniyle yürütülmüştür. Saha çalışması için otomotiv yan sanayi olarak faaliyet gösteren çok uluslu bir firmanın Bursa ilindeki beş farklı lokasyonunda 11 evden çalışmış ve 11 hiç evden çalışmamış, 22 ofis çalışanıyla mülakat gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, Uzaktan Çalışma Yönetmeliği ile kurum içi uzaktan çalışma protokolleri doküman analizi kapsamında incelenmiştir. Elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular, çalışanların uzaktan çalışma uygulamalarını etik açıdan farklı biçimlerde değerlendirdiğini göstermektedir. Evden çalışan katılımcılar, kariyer gelişimi, görünürlük ve örgütsel bağlar açısından dezavantaj algısı taşırken; iş yerinden çalışan katılımcılar, sahadaki rollerini örgütsel gereklilik çerçevesinde değerlendirmiştir. Her iki grup da karar alma süreçlerinde çalışan rızasının önemini vurgulamış ve uzun vadede hibrit çalışma modeline daha olumlu yaklaşmıştır. Araştırma, uzaktan ve yerinde çalışma uygulamalarının etik boyutunu çok yönlü biçimde ele alarak alan yazına ve kurumsal uygulamalara katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Etik
• İş Etiği
• Covid-19
• Evden Çalışma; Yerinde Çalışma

Examining Remote and on-site Work Practices During and After the COVID-19 Pandemic from a Business Ethics Perspective: A Case Study of Bursa

Öz

During the Covid-19 pandemic, remote work practices gained momentum and legally recognized by the with the implementation of the “Remote Work Regulation.” This research aims to examine how employees effected to different working models during and after the Covid-19 pandemic analyze their working conditions from an ethical perspective, with particular emphasis on analyzing diffenrences in ethical perceptions related to justice, equality, workload, orgazinational responsibility and work-life balance between those who had opportunity to access remote work practices and those who did not. The study was pursued within a qualitative research framework using a comparative case study design through semi-structured interviwes. For the field study, interviews were conducted with 22 white collar office employees—11 who had worked remotely and 11 who had never worked remotely— across 5 different locations in Bursa of a multinational company active in the automative suply industry. Inaddition, the Remote Working Regulation and the company’s internal remote working protocols were examined within the scope of document analysis. The derived data were analyzed using thematic analysis. The findings suggest that employees assess remote working practices differently from an ethical persceptive. Participants working remotely identified disadvantages in terms of career devolopment, visibility and organizational ties, whereas on-site employees evaluated their roles within the framework of organizational necessity. Both groups prioritized the importance of employee consent in decion-making processes and experessed a more conducive attitude toward hybrid working models in the long term. By addresing the ethical dimension of remote working and on-site practices from a multidimensional perspective, this study contributes to the literature and to organizational practices.

Anahtar Kelimeler

• Ethics
• Business Ethics
• Covid-19
• Working from Home
• Working on-site

Kaynakça

1. Akbaş, S., & Türkmendağ, Z. (2020). COVID-19 pandemi sürecinde uzaktan çalışma uygulamaları: Bir literatür incelemesi. Türk Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 5(2), 178–191.
2. BDO. (2021). COVID-19 is accelerating the rise of the digital economy. https://www.bdo.com/insights/business-financial-advisory/strategy,-technology-transformation/covid-19-is-accelerating-the-rise-of-the-digital-e
3. Bengtsson, M. (2016). How to plan and perform a qualitative study using content analysis. NursingPlus Open, 2, 8–14. https://doi.org/10.1016/j.npls.2016.01.001
4. Bick, A., Blandin, A., & Mertens, K. (2021). Work from home before and after the COVID-19 outbreak. Federal Reserve Bank of Dallas.
5. Brickley, J. A., Smith, C. W., Jr., & Zimmerman, J. L. (2002). Business ethics and organizational architecture. Journal of Banking & Finance, 26(9), 1821–1835. https://doi.org/10.1016/S0378-4266(02)00144-2
6. CFO. (2020). Is working remotely the future of finance? https://www.cfo.com/workplace-issues/2020/09/virtual-cfos-have-their-day/
7. Çiftçioğlu, B. A. (2011). Örgüt kültürü ve etik. In Z. Sabuncuoğlu (Ed.), İşletme etiği (pp. 95–120). Beta Yayıncılık.
8. Dwivedi, Y. K., et al. (2020). Impact of COVID-19 pandemic on information management research and practice: Transforming education, work and life. International Journal of Information Management, 55, 102211. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2020.102211

9. Euronews. (2020). COVID-19: World economy in 2020 to suffer worst year since 1930s Great Depression. https://www.euronews.com/2020/04/14/watch-live-international-monetary-fund-gives-world-economic-outlook-briefing-on-covid-19
10. Euronews. (2025). Five years after COVID appeared, mysteries remain: Here's what we know. https://www.euronews.com/health/2025/01/03/five-years-after-covid-appeared-mysteries-remain-heres-what-we-know
11. Guthrie, R. A. (1997). The ethics of telework. Information Systems Management, 14(4), 29–32. https://doi.org/10.1080/10580539708907071
12. Harrison, A. (2001). Accommodation strategies for the 21st century. Facilities, 19(1/2). https://doi.org/10.1108/eb022341
13. Hrdergi. (2025). Şirketlere göre 2025 “dengeleme yılı” olacak. https://hrdergi.com/sirketlere-gore-2025-%E2%80%9Cdengeleme-yili%E2%80%9D-olacak
14. ILO. (1996a). Home Work Convention, 1996 (No. 177).
15. ILO. (1996b). Home Work Recommendation, 1996 (No. 184).
16. Keser, A. (2021). Covid-19 sürecinde uzaktan çalışma: Sorunlar ve beklentiler. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, (80), 183–214. https://doi.org/10.26650/jspc.2021.80.897858
17. Koçak, O., & Kavi, E. (2010). Bilgi toplumunda evden çalışmanın etik boyutu. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, (59), 69–88.
18. Marshall, M. N. (1996). Sampling for qualitative research. Family Practice, 13(6), 522–526. https://doi.org/10.1093/fampra/13.6.522
19. McKinsey & Company. (2021). From surviving to thriving: Reimagining the post-COVID-19 return. https://www.mckinsey.com/featured-insights/future-of-work/from-surviving-to-thriving-reimagining-the-post-covid-19-return
20. Özgener, Ş. (2000). İş ahlakı ve sosyal sorumluluk: İmalat sanayiinde bir uygulama. Selçuk Üniversitesi Yayınları.
21. Özgener, Ş. (2020). İş ahlakının temelleri: Yönetsel bir yaklaşım (5th ed.). Nobel Akademik Yayıncılık.
22. PwC. (2025a). A remarkable thing could happen as we return to work. https://www.pwc.com/gx/en/issues/reinventing-the-future/take-on-tomorrow/post-covid-workforce-transformation.html
23. PwC. (2025b). Humanity, innovation and radical progress in the post-COVID world. https://www.pwc.com/gx/en/issues/reinventing-the-future/take-on-tomorrow/covid-disparity-evaluation.html
24. PwC. (2025c). PwC’s COVID-19 CFO pulse. https://www.pwc.com/gx/en/issues/crisis-solutions/covid-19/global-cfo-pulse.html
25. PwC. (2025d). Sustaining COVID-era urgency for the long run. https://www.pwc.com/gx/en/issues/reinventing-the-future/take-on-tomorrow/sustaining-covid-era-urgency.html
26. PwC. (2025e). Workers want more digital skills, more inclusivity, and more flexibility. https://www.pwc.com/gx/en/issues/upskilling/hopes-and-fears.html
27. Rocchi, M., & Bernacchio, C. (2022). The virtues of COVID-19 pandemic: How working from home can make us the best (or the worst) version of ourselves. Business and Society Review, 127(3), 685–700. https://doi.org/10.1111/basr.12264
28. Seidman, I. (2006). Interviewing as qualitative research: A guide for researchers in education and the social sciences (3rd ed.). Teachers College Press.
29. Shamir, B., & Salomon, I. (1985). Work-at-home and the quality of working life: Some theoretical considerations. Academy of Management Review, 10(3), 455–464. https://doi.org/10.5465/amr.1985.4278948
30. Silk, M. (2020). COVID-19 and the environment: The impact of remote work on carbon emissions and climate change.
31. Türk Dil Kurumu. (2025). Güncel Türkçe sözlük. https://sozluk.gov.tr/
32. Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı. (2021). Kısmi kapanma genelgesi. https://www.icisleri.gov.tr/81-il-valiligine-kismi-kapanma-genelgesi-gonderildi
33. Ülgen, H., & Mirze, K. S. (2004). İşletmelerde stratejik yönetim (2nd ed.). Literatür Yayıncılık.
34. Vyas, L., & Butakhieo, N. (2020). The impact of working from home during COVID-19 on work and life domains. Policy Design and Practice, 4(1), 59–76. https://doi.org/10.1080/25741292.2020.1863560
35. World Health Organization. (2025a). COVID-19 dashboard. https://covid19.who.int/
36. World Health Organization. (2025b). Coronavirus disease (COVID-19): Overview. https://www.who.int/health-topics/coronavirus
37. World Health Organization. (2025c). Advice for the public on COVID-19. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public