Metot, Araç ve Teknoloji Algısının İş Başarısı Üzerindeki Etkisi: Çevre ve Güvenlik Faktörlerinin Aracılık Rolü Üzerine Bir PLS-SEM Analizi
Öz
Bu çalışmanın amacı, teknolojik ve yöntemsel uygulamaların bir işletmenin başarısı üzerindeki etkisini incelemek, çevresel ve güvenlik faktörlerinin bu ilişkide oynadığı aracılık rolünü analiz etmektir. Alan yazının büyük çoğunluğu Kanban, Toplam Verimli Bakım (TVB), Kaizen ve yalın üretimin etkinliğini doğrudan modeller aracılığıyla değerlendirirken, çevresel ve örgütsel bağlam değişkenleri yalnızca sınırlı miktarda incelenmiştir. Bu çalışma, nicel yöntemler kullanarak bu değişkenler arasındaki ilişkiyi sistematik bir çerçeve içinde incelemektedir. Veriler, Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLS-SEM) kullanılarak analiz edilmiştir. Yapısal model, SRMR değeri ve doğrudan ve dolaylı etkiler için ön yükleme kullanılarak ölçüm modelinin geçerliliği ve güvenilirliği doğrulandıktan sonra test edilmiştir. Bulgular, Metotlar, Araçlar ve Teknoloji (MAT) algısının İş Başarısı (İB) üzerindeki doğrudan etkisinin anlamlı olmadığını; ancak bu etkinin Çevre ve Güvenlik Faktörleri (ÇGF) algısı aracılığıyla güçlü ve anlamlı bir şekilde aracılık ettiğini göstermektedir. ÇGF'nin İB üzerindeki etkisinin yüksek olduğu bulunmuş olup, bu bulgu tam aracılık yapısını desteklemektedir. Sonuç olarak, teknolojik ve yöntemsel yatırımların iş başarısına dönüşebilmesi için güvenli, sağlıklı ve sürdürülebilir çalışma koşullarıyla bütünleştirilmesi gerektiği ortaya konmuştur. Çalışma, yalın dönüşüm ve dijitalleşme alan yazısına bağlamsal bir katkı sağlamakta ve yöneticilere çevre ve güvenliğin stratejik olarak değerlendirilmesi konusunda önemli çıkarımlar sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abbasi Kamardi, A., Amoozad Mahdiraji, H., Masoumi, S., & Jafari-Sadeghi, V. (2025). Developing sustainable competitive advantages from the lens of resource-based view: evidence from IT sector of an emerging economy. Journal of Strategic Marketing, 33(6), 775-797. https://doi.org/10.1080/0965254X.2022.2160485
- Ahuja, I. P. S., & Khamba, J. S. (2008). Total productive maintenance implementation in a manufacturing organisation. International Journal of Productivity and Quality Management, 3(3), 360. https://doi.org/10.1504/IJPQM.2008.017504
- Bazaluk, O., Tsopa, V., Cheberiachko, S., Deryugin, O., Radchuk, D., Borovytskyi, O., & Lozynskyi, V. (2023). Ergonomic risk management process for safety and health at work. Frontiers in Public Health, 11. https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1253141
- Bititci, U., Cocca, P., & Ates, A. (2016). Impact of visual performance management systems on the performance management practices of organisations. International Journal of Production Research, 54(6), 1571-1593. https://doi.org/10.1080/00207543.2015.1005770
- Bortolotti, T., Danese, P., & Romano, P. (2013). Assessing the impact of just-in-time on operational performance at varying degrees of repetitiveness. International Journal of Production Research, 51(4), 1117-1130. https://doi.org/10.1080/00207543.2012.678403
- Clarke, S. (2006). The relationship between safety climate and safety performance: A meta-analytic review. Journal of Occupational Health Psychology, 11(4), 315-327. https://doi.org/10.1037/1076-8998.11.4.315
- Clarke, S. (2013). Safety leadership: A meta‐analytic review of transformational and transactional leadership styles as antecedents of safety behaviours. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 86(1), 22-49. https://doi.org/10.1111/j.2044-8325.2012.02064.x
- Cooper Ph.D., M. D. (2000). Towards a model of safety culture. Safety Science, 36(2), 111-136. https://doi.org/10.1016/S0925-7535(00)00035-7
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ulaşım, Lojistik ve Tedarik Zincirleri (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Ahmet Erkasap
*
0000-0002-6239-1700
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
29 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
12 Aralık 2025
Kabul Tarihi
25 Şubat 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 19 Sayı: 3