Gedikpaşa Semtinin Kentsel Koruma Bağlamında İncelenmesi

Gedikpaşa, İstanbul’un en eski ve tarihî semtlerinden biridir. Sahip olduğu kültürel miras bakımından oldukça zengin bir semt olan Gedikpaşa, son yıllarda kimliğini ve dokusunu büyük ölçüde yitirmiştir. Gedikpaşa ve benzeri tarihî semtlerin kentsel koruma ilkelerine uygun olarak korunması ve yaşatılması gerekmektedir. Ancak günümüzde Gedikpaşa’nın sivil mimari örneği yapıları, arkeolojik kalıntıları ve tarihî eserleri önemli ölçüde zarar görmüş hâldedir. Semtin kentsel koruma politikalarıyla korunması ve gelecek nesillere aktarılması, İstanbul’un kimliğinin korunması açısından da çok önemlidir.
Bu makale, başta Gedikpaşa olmak üzere İstanbul’un tarihî semtlerinin gördüğü zarara odaklanmıştır. Makalenin amacı, bu semtlerin nitelikli kentsel koruma uygulamaları ile korunması ve yaşatılmasına katkı sağlamaktır. Kentsel koruma uygulamalarının hayata geçirilebilmesi için, öncelikle, korunması gereken bölgenin güncel durumunun tespit edilmesi gerekmektedir. Bu da semtin sahip olduğu tarihî, mimari, kültürel değerlerin tüm hatlarıyla analizinin yapılması ile mümkündür. Bundan hareketle, Gedikpaşa’nın sahip olduğu kültürel miras, hem yerin üstünde hem de yerin altında bizzat gözlemlenmiş, fotoğraflanmış ve kayıt altına alınmıştır.
Kentlerin değerlerinin farkında olunabilmesi, onlara hangi perspektifle bakılması gerektiği ve kentsel koruma uygulamalarıyla yaşatılabilmesi konusunda ise kapsamlı bir literatür taraması yapılmış ve saha araştırmasına bir temel oluşturulması amaçlanmıştır. Kentlerin hem içinde yaşayanlar hem de turistler için ilgi çekici hâle gelebilmesi, yalnızca barınma, ulaşım, alışveriş gibi imkânların sağlanmasıyla mümkün olmamaktadır. Kentlerin kültürel mirasının korunması ve uygun işlevlerle gündelik hayata katılmalarının sağlanması da aynı oranda önemlidir. Sonuç olarak bu makale ile kent üzerinde söz hakkı olan tüm paydaşlarda bir farkındalık yaratılmasına, Gedikpaşa’nın İstanbul için önemine dikkat çekilmesine, tarihe, günümüze ve geleceğe bir not düşülmesine çalışılmıştır.

Gedikpaşa is one of the oldest and most historic districts of Istanbul. Gedikpaşa, which is a very valuable district in terms of its cultural heritage, has largely lost its identity and texture in recent years. Gedikpaşa and similar historical districts have to be protected and kept alive in accordance with the principles of urban conservation. However, today, Gedikpaşa's civil architectural structures, archaeological remains and historical artifacts have been significantly damaged. Protecting the district with urban conservation policies and transferring it to future generations is also very important in terms of protecting the identity of Istanbul.

This article focuses on the damage caused by the historical districts of Istanbul, especially Gedikpaşa. The aim of the article is to contribute to the protection and survival of these districts with qualified urban conservation practices. In order to implement urban conservation practices, firstly, the current situation of the region to be protected must be determined. This is possible by analyzing the historical, architectural and cultural values of the district with all its lines. From this point on, Gedikpaşa's cultural heritage has been personally observed, photographed and recorded both above and below the ground.

In order to be aware of the values of cities, to look at them in what perspective and to be able to live with urban conservation practices, a comprehensive literature survey was conducted and a solid foundation was aimed to be established for field research. It is not possible for cities to become attractive to both residents and tourists only by providing accommodation, transportation and shopping. It is equally important to protect the cultural heritage of cities and to participate in everyday life with appropriate functions. As a result, with this article, it has been tried to create an awareness among all stakeholders who have a say in the city, to draw attention to the importance of Gedikpaşa and its surroundings for Istanbul, and to write a note on history, present and future.