The Influence of Perceived Risk and Fatalism on Job Security Perception in Underground Mining

Öz

Occupational health and safety issues, which have very important consequences from economic, psychological and sociological aspects, are as old as working life. Occupational health and safety perceptions of employees operating in hazardous and risky industries are among the most powerful elements affecting the sustainability of organizations within the context of safety performance. The aim of this study is to reveal the effects of the risk perception that result from accidents and injuries and fatalism on the perception of occupational health and safety in underground mining. As a result of the factor analyzes, the risk perception is divided into two dimensions as internal and external risk. Internal risk perception and fatalism have a statistically significant positive effect on the job security perception and the external risk perception does not have a statistically significant effect on the job security perception. Relations were performed by correlations and regression analyzes with SPSS 19 packet program.

 

Anahtar Kelimeler

• Accident,Risk,Fatalism,Occupational Health and Safety

Yeraltı Madenciliğinde Risk ve Kadercilik Algılarının İş Güvenliği Algısı Üzerindeki Etkisi

Öz

Ekonomik, psikolojik ve sosyolojik açılardan oldukça önemli sonuçlar doğuran iş sağlığı ve güvenliği konusu çalışma hayatı kadar eskidir. Tehlikeli ve riskli endüstrilerde faaliyet gösteren çalışanların iş sağlığı ve güvenliği algıları güvenlik performansı kapsamında örgütlerin sürdürülebilirliğini etkileyen en güçlü unsurlardan biri olmaktadır. Bu çalışmanın amacı yeraltı madenciliğinde yaşanan kaza ve yaralanmalar sonucu oluşan risk algısı ve kadercilik boyutunun iş sağlığı ve güvenliği algısı üzerinde yarattığı etkileri ortaya koymaktır. Faktör analizleri sonucu risk algısı içsel ve dışsal risk olarak iki boyuta ayrılmıştır. İçsel risk algısı ile kadercilik inancının iş güvenliği algısı üzerinde istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlı etkisi olduğu, dışsal risk algısının iş güvenliği algısı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. İlişkiler SPSS 19 paket programı ile korelasyon ve regresyon analizleri yapılarak gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kaza,Risk,Kadercilik,İş Sağlığı ve Güvenliği

Kaynakça

1. Ayan, Burak, Ekrem Çakmak, Esra Karaman ve Derya Koçak, 2013; Mahalli İdarelerde İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi (ÇASGEM) Yayını.
2. Aytaç, Serpil, Ahmet Fahri Özok, Nurettin Yamankaradeniz, Gizem Akalp, Oğuzhan Çankaya, Ahmet Gökçe, Ulviye Tüfekçi, 2017; İSG Kültürü Oluşmasında Metal Sanayide Çalışan Kadınların Risk Algısı Üzerine Bir Araştırma, Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 5(ÖS: Ergonomi2016), Özel Sayı: 22. Ulusal Ergonomi Kongresi e-ISSN: 1308-6693, ss. 59-67.
3. Chapman, Judith Ann, 2007; Safe Workplaces: A Key Issue for Quality of Working Life, Employment Relations Record, Vol. 7, No. 1, pp. 25-35.
4. Demirbilek, T. (2005), İş Güvenliği Kültürü, Legal Yayıncılık, İstanbul.
5. Eastman, Crystal (1969); Work Accidents and The Law, Arno & The New York Times, New York.
6. Esparza, Oscar A. (2005); “Factors Derived from Fatalism Scales and Their Relationship to Health-Related Variaibles,” Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, The University of Texas At Al Paso - Department of Psychology, UMI Number: 1430930.
7. Gruenspecht, Howard K. ve Lester B. Lave (1988); “The Economics of Health, Safety and Environmental Regulation,” Handbook of Industrial Organization Volume II, Edt.: Richard Schmalensee ve Robert D. Willing, Elsevier Science Publishers, North Holland. s.1507-1550.
8. Gyekye, Seth Ayim (2003); “Causal Attributions of Ghanaian Industrial Workers for Accident Occurrence: Miners and Non-miners Perspective,” Journal of Safety Research, Cilt 34, Sayı 5, s. 533–538.

9. Lingard, Helen, 2002; The Effect of First Aid Training on Australian Construction Workers' Occupational Health and Safety Knowledge and Motivation Avoid Work-Related Injury or Illness, Construction Management and Economics (2002) 20, 263-273
10. Neville, Haig (1998); “Workplace Accidents: They Cost More Than You Might Think,” Industrial Management, Jan/Feb 1998; 40, 1, s. 7-9.
11. Özden, Ali Tolga, 2012; Türkiye’de Yaşanan İş Kazaları ve İşçi Ölümleri: Kader mi Yoksa Kadercilik mi?, Bülten, Mimarlar Odası Ankara Şubesi Yayını, No: 98, ss. 42-51, Ankara.
12. Rundmo, Torbjorn ve Andrew R. Hale (2003); “Managers’ Attitudes Towards Safety and Accident Prevention,” Safety Science 41 (2003), s.557–574.
13. Tarhan, Şebnem, Ergin Kahraman, H.Hakan Erdem, Cemalettin Sığırcı, Fatih Bülent Taşkın, (2012); “Tam Mekanize Çayırhan Yeraltı Linyit İşletmesinde 2008-2011 Yılları Arasında Meydana Gelen İş Kazalarının Değerlendirilmesi,” Türkiye 18. Kömür Kongresi Bildiriler Kitabı, 06-08 Haziran 2012, Zonguldak, s. 369-382.
14. Uslu, M. (2002). Kazaların Oluş Sebepleri, Bıçaklar Kitabevi, Ankara.
15. Yavan, Öznur, 2013; Gizli Maliyetlerin Yapısal Eşitlik Modeli ile Analizi Üzerine Bir Araştırma, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Bülent Ecevit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Zonguldak.