SÜRDÜRÜLEBİLİR LİDERLİK VE YEŞİL PSİKOLOJİK İKLİMİN YEŞİL ÖRGÜTSEL DAVRANIŞA ETKİSİ

Öz

Küresel çevresel sorunların artışı, örgütlerin sürdürülebilirlik odaklı yönetim stratejileri benimsemelerini zorunlu hale getirmiştir. Bu bağlamda, sürdürülebilir liderlik ve yeşil psikolojik iklim, çalışanların çevre dostu tutum ve davranışlarını yönlendiren önemli unsurlar olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışma, sürdürülebilir liderlik ile yeşil örgütsel davranış arasındaki ilişkiyi incelemekte ve yeşil psikolojik iklimin bu süreçteki etkisini analiz etmektedir. Araştırma, Çankırı ilinde kamu ve özel sektörde çalışan bireylerden oluşan 438 kişilik bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları, sürdürülebilir liderlik algısının çalışanların yeşil örgütsel davranış düzeyini artırdığını ve yeşil psikolojik iklimin yeşil örgütsel davranışla pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermektedir. Öte yandan, gruplar arası karşılaştırmalar, çalışma süresi (kıdem) ve sektör temelinde gruplandırılan katılımcıların yeşil örgütsel davranış puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşma olmadığını göstermiştir. Çalışma, sürdürülebilir liderliğin çevresel sürdürülebilirlik politikalarına katkı sağlayan bir yönetim yaklaşımı olduğunu ve çalışanların çevre dostu davranışlarını teşvik ettiğini ortaya koymaktadır. Gelecekte yapılacak araştırmaların, örgütsel kültür, bireysel değerler ve motivasyon gibi ek değişkenleri içerecek şekilde genişletilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilir liderlik
• yeşil psikolojik iklim
• yeşil örgütsel davranış
• çevresel sürdürülebilirlik
• örgütsel davranış

THE IMPACT OF SUSTAINABLE LEADERSHIP AND GREEN PSYCHOLOGICAL CLIMATE ON GREEN ORGANIZATIONAL BEHAVIOR

Öz

The increase in global environmental problems has necessitated organizations to adopt sustainability-oriented management strategies. In this context, sustainable leadership and green psychological climate are considered crucial factors guiding employees’ environmentally friendly attitudes and behaviors. This study examines the relationship between sustainable leadership and green organizational behavior and analyses the role of green psychological climate in this process. The research was conducted on a sample of 438 individuals working in both the public and private sectors in Çankırı province. The findings indicate that the perception of sustainable leadership enhances employees’ levels of green organizational behavior, and that green psychological climate is positively associated with green organizational behavior. Furthermore, group comparisons revealed no statistically significant differences in green organizational behavior scores among participants grouped by tenure or sector. The study demonstrates that sustainable leadership constitutes a management approach that contributes to environmental sustainability policies and promotes employees’ environmentally friendly behaviors. It is recommended that future research expand the scope by incorporating additional variables such as organizational culture, individual values, and motivation.

Anahtar Kelimeler

• Sustainable leadership
• green psychological climate
• green organizational behavior
• environmental sustainability
• organizational behavior

Kaynakça

1. Afridi, S. A., Shahjehan, A., Zaheer, S., Khan, W., ve Gohar, A. (2023). Bridging Generative Leadership and Green Creativity: Unpacking the Role of Psychological Green Climate and Green Commitment in the Hospitality Industry. Sage Open, 13(3), 1-17.
2. Bagozzi, R. P. ve Yi, Y. (1988). On the Evaluation of Structural Equation Models. Journal of the Academy of Marketing Science, 16(1), 74–94.
3. Bissing-Olson, M. J., Iyer, A., Fielding, K. S., ve Zacher, H. (2013). Relationships Between Daily affect and pro- environmental behavior at work: The moderating role of pro-environmental attitude. Journal of Organizational Behavior, 34(2), 156-175.
4. Bohlmann, C., van den Bosch, J., ve Zacher, H. (2018). The relative importance of employee green behavior for overall job performance ratings: A policy-capturing study. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 25(5), 1002–1008.
5. Dalati, S., Raudeliuniene, J., ve Davidavičienė, V. (2017). Sustainable Leadership, Organizational Trust on Job Satisfaction: Empirical Evidence from Higher Education Institutions in Syria. Business, Management and Education, 18(1), 14-27.
6. Dumont, J., Shen, J., ve Deng, X. (2017). Effects of Green HRM Practices on Employee Workplace Green Behavior: The Role of Psychological Green Climate and Employee Green Values. Human Resource Management, 56(4), 613-627.
7. Erbaşı, A. (2019). Yeşil Örgütsel Davranış Ölçeği: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. Istanbul Management Journal (86), 1-23.
8. Erbaşı, A. (2021). Yeşil Psikolojik İklim Ölçeği: Türkçe’ye Uyarlama Çalışması. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 39(4), 619-632.

9. Feng, X., Li, E., Li, J., ve Wei, C. (2024). Critical Influencing Factors of Employees’ Green Behavior: three-stage hybrid fuzzy DEMATEL–ISM–MICMAC approach. Environment, Development and Sustainability (26), 17783– 17811.
10. Fornell, C., ve Larcker, D. F. (1981). Evaluating Structural Equation Models with Unobservable Variables and Measurement Error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39–50.
11. Gürbüz, S. ve Şahin, F. (2015). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri (2 b.). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
12. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., ve Anderson, R. E. (2005). Multivariate data analysis (6th ed.). Pearson Prentice Hall.
13. Henseler, J., Ringle, C. M., ve Sarstedt, M. (2015). A New Criterion for Assessing Discriminant Validity in Variance-based Structural Equation Modeling. Journal of the Academy of Marketing Science, 43(1), 115–135.
14. Hu, L. ve Bentler, P. M. (1999). Cutoff Criteria for Fit Indexes in Covariance Structure Analysis: Conventional Criteria Versus New Alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1–55.
15. Iqbal, Q. ve Katarzyna, P. S. (2023). Sustainable Leadership and Heterogeneous Knowledge Sharing: The model for frugal innovation. European Journal of Innovation Management, 26(7), 655-673.
16. iskur.gov.tr. (2025, Ocak 21). https://media.iskur.gov.tr/88100/cankiri.pdf: https://media.iskur.gov.tr/88100/cankiri.pdf
17. Jusoh, A., Abbas, A. F., ve Latif, H. A. (2024). Exploring Sustainable Leadership: Trends and Insights from a Bibliometric Analysis in Business and Management. International Journal of Business and Society, 25(Special Issue), 113-126.
18. Kim, A., Kim, Y., Han, K., Jackson, S. E., ve Ployhart, R. E. (2017). Multilevel influences on voluntary workplace green behavior: Individual differences, leader behavior, and coworker advocacy. Journal of Management, 43(5), 1335–1358.
19. Kline, R. B. (2015). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). Guilford Publications.
20. Lewandowska, A., Ullah, Z., AlDhaen, F. S., AlDhaen, E., ve Yakymchuk, A. (2023). Enhancing Organizational Social Sustainability: Exploring the Effect of Sustainable Leadership and the Moderating Role of Micro-Level CSR. Sustainability, 15(15), 1-16.
21. Li, M., Abidin, R. Z., Qammar, R., Qadri, S. U., Khan, M. K., Ma, Z., . . . Mahmood, S. (2023). Pro-Environmental Behavior, Green HRM Practices, and Green Psychological Climate: Examining the Underlying Mechanism in Pakistan. Frontiers in Environmental Science (11), 1-10.
22. Mısırdalı Yangil, F. (2016). Bilgi Toplumunda Liderlik: Sürdürülebilir Liderlik. Sosyal Bilimler Dergisi (48), 128-143.
23. Mirahsani, N., Azizan, O., Shahriari, M., Rexhepi, G., ve Najmi, A. (2024). Green Culture Toward Employee Green Behavior; The Mediation Roles of Perceived Support and Green Identity. Environment, Development and Sustainability (26), 16149–16172.
24. Naz, S., Jamshed, S., Nisar, Q. A., ve Nasir, N. (2023). Green HRM, Psychological Green Climate and Pro- Environmental Behaviors: An Efficacious Drive Towards Environmental Performance in China. Current Psychology, 42, 1346-1361.
25. Norton, T. A., Parker, S. L., Zacher, H., ve Ashkanasy, N. M. (2015). Employee Green Behavior: A Theoretical Framework, Multilevel Review, and Future Research Agenda. Organization and Environment, 28(1), 103-125.
26. Norton, T. A., Zacher, H., ve Ashkanasy, N. M. (2014). Organizational Sustainability Policies And Employee Green Behavior: The Mediating Role Of Work Climate Perceptions. Journal of Environmental Psychology (38), 49-54.
27. Robertson, J. L., ve Carleton, E. (2018). Uncovering How and When Environmental Leadership Affects Employees’ Voluntary Pro-environmental Behavior. Journal of Leadership and Organizational Studies, 25(2), 197–210.
28. Şişman, S. (2024). Eğitimde Değişim Sürecinde Sürdürülebilir Liderlik. Journal of Sustainable Educational Studies (JSES), 5(4), 178-189.
29. Zacher, H., Rudolph, C. W., ve Katz, I. M. (2023). Employee Green Behavior as the Core of Environmentally Sustainable Organizations. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 10, 465–494.
30. Zhang, Y., Du, J., ve Boamah, K. B. (2023). Green Climate and Pro-Environmental Behavior: Addressing Attitude-Behavior Gaps Towards Promoting Sustainable Development. Sustainable Development, 31(4), 2428-2445.
31. Zorlu, K., ve Korkmaz, F. (2020). Sürdürülebilir Liderlik Ölçeğinin Türkçe’ye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Gazi Akademik Bakış, 13(26), 199-213.