Orta Öğretim Öğrencilerinin Dijital Okuryazarlık ve Bilgi Güvenliği Farkındalığı Seviyelerinin İncelenmesi
Öz
Dijital teknolojilerin gelişmesiyle, insanların bilişim teknolojilerine erişimlerinin artmasına paralel olarak siber suç ve tehditler de artmıştır. Dijital yerli olarak dünyaya gelen Z kuşağı, dijital teknolojileri öğretmenlerinden ve ebeveynlerinden daha fazla kullanmakta ancak bu konuda karşılaşabileceği riskler ve olumsuzluklar konusunda aynı şansa sahip olmamaktadır. Yapılan çalışmada, TRC1 bölgesindeki Gaziantep ve Kilis illerinde yaşayan lise öğrencilerinin dijital okuryazarlık ve bilgi güvenliği farkındalık seviyeleri araştırılmıştır. Ayrıca öğrencilerin yaşadıkları şehir, cinsiyet ve sınıf düzeyine göre bilgi güvenliği farkındalıkları detaylı olarak incelenmiştir. Araştırma sonucunda, öğrencilerin dijital okuryazarlık seviyeleri ile bilgi güvenliği farkındalıkları arasında pozitif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca erkek öğrencilerin kadın öğrencilerden bilgi güvenliği farkındalığı konusunda daha yüksek seviyede olduğu anlaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akgün, Özcan ve Topal, Murat (2015), "Eğitim Fakültesi Son Sınıf Öğrencilerinin Bilişim Güvenliği Farkındalıkları: Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Örneği." Sakarya University Journal of Education, 5(2), ss. 98-121. Baykara, Muhammet, Daş, Resul ve Karadoğan, İsmail (2013), "Bilgi Güvenliği Sistemlerinde Kullanılan Araçların İncelenmesi." 1st International Symposium on Digital Forensics and Security (ISDFS’13). Beder, Abdulkadir ve Ergün, Ertuğrul (2015), "Ortaokul Öğrencilerinin Güvenli İnternet Kullanım Durumlarının Belirlenmesi." Journal Of Educational Sciences & Practices 14(27), ss. 23-41. Çakır, Semih ve Kesler, Metin (2012),"Bilgisayar Güvenliğini Tehdit Eden Virüsler ve Antivirüs Yazılımları." XIV. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri, ss. 551-558. Çetin, Hakan (2014), "Kişisel Veri Güvenliği ve Kullanıcıların Farkındalık Düzeylerinin İncelenmesi.", Akdeniz Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(29), ss. 86-105. Çetin, Oğuz (2016), "Pedagojik Formasyon Programı İle Lisans Eğitimi Fen Bilimleri Öğretmen Adaylarının Sayısal Okuryazarlık Düzeylerinin İncelenmesi.", Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 18(2), ss. 658-685. Çubukcu, Ahmet ve Bayzan, Şahin (2013), "Türkiye’de Dijital Vatandaşlık Algısı Ve Bu Algıyı İnternetin Bilinçli, Güvenli Ve Etkin Kullanımı İle Artırma Yöntemleri." Middle Eastern & African Journal of Educational Research 5, ss. 148-174. Dönmez, Gülhan (2019), “Lise Öğrencilerinin Bilgi Güvenliği Farkındalığı İle Dijital Okuryazarlığı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi.” Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Elçi, Abdullah Cemil ve Sarı, Mediha (2015), "Bilişim Teknolojileri Ve Yazılım Dersi Öğretim Programına Yönelik Öğrenci Görüşlerinin Dijital Vatandaşlık Bağlamında İncelenmesi.", Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(3), ss. 87-102. Erdoğan, Görkem ve Bahtiyar, Şerif (2014), "Sosyal Ağlarda Güvenlik.", Akademik Bilişim Konferansı, ss. 1-6. Fraenkel, Jack R., Norman E. Wallen ve Hyun, Helen, H. (2012), “How To Design And Evaluate Research in Education.” Mcgraw-Hill Humanities/Social Sciences/Languages, New York. Gökmen, Ömer Faruk ve Akgün, Özcan Erkan (2015), "Bilgisayar Ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Öğretmen Adaylarının Bilişim Güvenliği Bilgilerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi.", Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44(1), ss. 61-84. Güldüren, Can, Çetinkaya, Levent ve Keser, Hafize (2016), "Ortaöğretim Öğrencilerine Yönelik Bilgi Güvenliği Farkındalık Ölçeği (BGFÖ) Geliştirme Çalışması." İlköğretim Online 15(2), ss. 682-695. Hamutoğlu, Nazire Burçin, Güngören, Özlem Canan, Uyanık, Gülden Kaya ve Erdoğan, Duygu Gür (2017), "Dijital Okuryazarlık Ölçeği: Türkçe’ye Uyarlama Çalışması.", Ege Eğitim Dergisi 18(1), ss. 408-429. Karacı, Abdulkadir, Akyüz, Halil İbrahim ve Bilgici, Göksal (2017), "Üniversite Öğrencilerinin Siber Güvenlik Davranışlarının İncelenmesi." Kastamonu Eğitim Dergisi 25(6), ss. 2079-2094. Karasar, Niyazi (2006), "Bilimsel Araştırma Yöntemi (16. Baski).", Nobel Yayın Dağıtım, Ankara. Keser, Hafize ve Güldüren, Can (2015), "Bilgi Güvenliği Farkındalık Ölçeği (Bgfö) Geliştirme.", Kastamonu Eğitim Dergisi, 23(3), ss. 1167-1184. Korkmaz, Özgen ve Mahiroğlu, Ahmet (2009), "Üniversiteyi Yeni Kazanmış Öğrencilerin Bilgisayar Okuryazarlık Düzeyleri.", Kastamonu Eğitim Dergisi, 17(3), ss. 983-1000. Kurt, Adile Aşkım, Günüç, Selim, ve Ersoy, Mehmet (2013), "The Current State Of Digitalization: Digital Native, Digital İmmigrant And Digital Settler.", Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 46(1), ss. 1-22. Ng, Wan (2012), "Can We Teach Digital Natives Digital Literacy?", Computers & Education, 59(3), ss. 1065-1078. Önal, İnci (2010), "Tarihsel Değişim Sürecinde Yaşam Boyu Öğrenme ve Okuryazarlık: Türkiye Deneyimi.", Bilgi Dünyası, 11(1), ss. 101-121. Özerbaş, Mehmet Arif ve Kuralbayeva, Aliya (2018), "Türkiye ve Kazakistan Öğretmen Adaylarının Dijital Okuryazarlık Düzeylerinin Değerlendirilmesi.", Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), ss. 16-25. Öztezcan, Berrin Aslan, Çetinkaya, Ahmet (2017), "Bilgi Güvenliği Farkındalığı Üzerine Bir Araştırma: Marmara Üniversitesi Örneği.", Ulusal Multidisipliner Hakemli Sosyal Bilimler ve Araştırmalar Dergisi, 1(1), ss. 56-71. Öztürk, Lütfü (2002), "Dijital Uçurumun Küresel Boyutları.", Ege Akademik Bakış Dergisi, 2(1), ss. 1-10. Prensky, Marc (2001), "Digital Natives, Digital Immigrants Part 1.", On the horizon, 9(5), ss. 1-6. Şahinaslan, Ender, Kandemir, Rembiye ve Şahinaslan Önder (2009), "Bilgi Güvenliği Farkındalık Eğitimi Örneği.", Akademik Bilişim, ss. 189-194. Tekerek, Mehmet ve Tekerek, Adem (2013), "A Research On Students’ Information Security Awareness." Turkish Journal of Education, 2(3), ss. 61-70. Üstündağ, Mutlu Tahsin, Güneş, Erhan ve Bahçivan, Eralp (2017), "Dijital Okuryazarlık Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması ve Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Dijital Okuryazarlık Durumları.", Journal Of Education And Future, 12, ss. 19-29. Yıldırım, Nilay ve Varol, Asaf (2013), "Sosyal Ağlarda Güvenlik: Bitlis Eren ve Fırat Üniversitelerinde Gerçekleştirilen Bir Alan Çalışması.", Türkiye Bilişim Vakfı Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi, 6(1), ss. 1-11. Yıldız, Nuran Çakır ve Güneş, Mehmet Şamil (2017), "Örgütsel Stresin, Örgütsel Sessizlik ve Tükenmişlik Ölçeği Üzerine Etkisi: Eczane Çalışanları Üzerinde Bir Uygulama.", Uygulamalı Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), ss. 45-66. Yılmaz, Eray, Şahin, Yusuf Levent ve Akbulut, Yavuz (2016), "Öğretmenlerin Dijital Veri Güvenliği Farkındalığı.", Sakarya University Journal Of Education, 6(2), ss. 26-45.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Nisan 2021
Gönderilme Tarihi
31 Aralık 2019
Kabul Tarihi
7 Nisan 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 18 Sayı: 1
APA
Talan, T., & Aktürk, C. (2021). Orta Öğretim Öğrencilerinin Dijital Okuryazarlık ve Bilgi Güvenliği Farkındalığı Seviyelerinin İncelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(1), 158-180. https://doi.org/10.33437/ksusbd.668255
AMA
1.Talan T, Aktürk C. Orta Öğretim Öğrencilerinin Dijital Okuryazarlık ve Bilgi Güvenliği Farkındalığı Seviyelerinin İncelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;18(1):158-180. doi:10.33437/ksusbd.668255
Chicago
Talan, Tarık, ve Cemal Aktürk. 2021. “Orta Öğretim Öğrencilerinin Dijital Okuryazarlık ve Bilgi Güvenliği Farkındalığı Seviyelerinin İncelenmesi”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 18 (1): 158-80. https://doi.org/10.33437/ksusbd.668255.
EndNote
Talan T, Aktürk C (01 Nisan 2021) Orta Öğretim Öğrencilerinin Dijital Okuryazarlık ve Bilgi Güvenliği Farkındalığı Seviyelerinin İncelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 18 1 158–180.
IEEE
[1]T. Talan ve C. Aktürk, “Orta Öğretim Öğrencilerinin Dijital Okuryazarlık ve Bilgi Güvenliği Farkındalığı Seviyelerinin İncelenmesi”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 18, sy 1, ss. 158–180, Nis. 2021, doi: 10.33437/ksusbd.668255.
ISNAD
Talan, Tarık - Aktürk, Cemal. “Orta Öğretim Öğrencilerinin Dijital Okuryazarlık ve Bilgi Güvenliği Farkındalığı Seviyelerinin İncelenmesi”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 18/1 (01 Nisan 2021): 158-180. https://doi.org/10.33437/ksusbd.668255.
JAMA
1.Talan T, Aktürk C. Orta Öğretim Öğrencilerinin Dijital Okuryazarlık ve Bilgi Güvenliği Farkındalığı Seviyelerinin İncelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;18:158–180.
MLA
Talan, Tarık, ve Cemal Aktürk. “Orta Öğretim Öğrencilerinin Dijital Okuryazarlık ve Bilgi Güvenliği Farkındalığı Seviyelerinin İncelenmesi”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 18, sy 1, Nisan 2021, ss. 158-80, doi:10.33437/ksusbd.668255.
Vancouver
1.Tarık Talan, Cemal Aktürk. Orta Öğretim Öğrencilerinin Dijital Okuryazarlık ve Bilgi Güvenliği Farkındalığı Seviyelerinin İncelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Nisan 2021;18(1):158-80. doi:10.33437/ksusbd.668255
Cited By
İlkokul Öğrencilerine Yönelik Dijital Okuryazarlık Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Ana Dili Eğitimi Dergisi
https://doi.org/10.16916/aded.1109283İşgörenlerin Dijital Okuryazarlık Algısı Ve Dijital Teknolojilere Erişim Motivasyonu İlişkisi Üzerinde Dijital Liderliğin Düzenleyicilik Rolü
İzmir Yönetim Dergisi
https://doi.org/10.56203/iyd.1095042Dijital Okuryazarlık, Çevrim İçi Öğrenme ve Akademik İsteklilik Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.37217/tebd.982846Ortaöğretim Düzeyindeki Öğrencilerin Dijital Okuryazarlık Düzeyleri Dijital Bağımlılık ve Sanal Ortam Yalnızlık Düzeyleri
Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.35675/befdergi.1210839An examination of high school students’ key competences skills
Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.53444/deubefd.1229754Lise Öğrencilerinin Bilgi Güvenliği Farkındalıkları Ne Düzeyde? Öğretmenler Bu Farkındalıkların Neresinde?
Bilgi Yönetimi
https://doi.org/10.33721/by.1237672KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN SİBER GÜVENLİK ALGISI ÜZERİNE ETKİSİ: Z KUŞAĞI ÖRNEĞİ
Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.30561/sinopusd.1256325Dijital Tayfa Çizgi Dizisinin “Dijital Okuryazarlığının Bileşenleri” Üzerinden İncelenmesi
Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.56676/kiad.1265786Üniversitesi Öğrencilerinin Bilgi Güvenliği Farkındalığı: Ankara Üniversitesi Örneği
Bilgi Yönetimi
https://doi.org/10.33721/by.1366855The role of digital literacy and digital data security awareness in online privacy concerns: a multi-group analysis with gender
Online Information Review
https://doi.org/10.1108/OIR-03-2023-0122Dijital Okuryazarlık Becerileriyle İlgili Eğitim Araştırmalarının Bibliyometrik Analizi
İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17679/inuefd.1446849Examination of Middle School Students' Digital Literacy Levels
Journal of Interdisciplinary Education: Theory and Practice
https://doi.org/10.47157/jietp.1482171Are Digital teachers anxious? An investigation of the relationship between teachers’ Digital Citizenship behaviors and online privacy concerns
Education and Information Technologies
https://doi.org/10.1007/s10639-024-13133-9Öğretmen Adaylarının Güvenli İnternet Kullanımına Yönelik Öz-Yeterlilik Algıları
Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.55605/ejedus.1436570Ortaokul Öğrencilerinin Dijital Okuryazarlıkları, Dijital Ortamda Ahlaki Değerlere Dönük Algıları ve Siber Zorbalık Düzeyleri
Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17860/mersinefd.1464688DİJİTAL OKURYAZARLIK İLE YAPAY ZEKÂ OKURYAZARLIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİDE BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİNE YÖNELİK TUTUMUN ARACI ROLÜ
International Journal Of Turkish Literature Culture Education
https://doi.org/10.7884/teke.1628023Sınıf Öğretmeni Adaylarının Dijital Yeterlikleri ile Yapay Zekâ Okuryazarlık Düzeyleri Arasındaki İlişki
Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.31592/aeusbed.1663406Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Bilgi Güvenliği ve Etik Farkındalığı Ölçeği’nin Geliştirilmesi ve Uygulaması
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.37217/tebd.1604704Üniversite Personelinin Siber-Bilgi Güvenliğine Yönelik Hizmet İçi Eğitim İhtiyacının Belirlenmesi
SDU International Journal of Educational Studies
https://doi.org/10.33710/sduijes.1700814Sınıf Öğretmenlerinin Mesleki Öz-Yeterlik Algıları, Dijital Yeterlik Algıları ve 21. Yüzyıl Becerilerinin İncelenmesi
Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.57135/jier.1860845Öğrencilerin Siber Güvenlik Farkındalığına İlişkin Meta-Sentez Çalışması
MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.33206/mjss.1711819