Siber Zorbalık Bağlamında Twitter Fenomenleri

Öz

Yakın geçmişte iletişimin temel mecrasının geleneksel medyadan yeni medya denilen sosyal medya alanına yönelmesiyle alışılagelmiş bazı kavramlar farklı anlamlara bürünmüştür. Bu kavramlardan biri de akran zorbalığıdır. Bu noktada teknolojinin “kötüye yorulması ve zarar verme amaçlı kullanılması” ile “siber (sanal) zorbalık” adı verilen yeni bir kavramı ortaya çıkmıştır. Siber zorbalık, sosyal medyada sıkça karşılaşılan bir olgudur. Yüksek takipçili hesaplara sahip olan Twitter fenomenleri de bazı takipçilerinin kendilerine ve diğer takipçilerine yönelttiği siber zorbalıkla mücadele etmek zorunda kalmaktadır. Twitter fenomenlerinin siber zorbalıkla ilgili deneyim ve düşüncelerini ortaya koymayı amaçlayan bu çalışma, fenomenolojik nitel bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Yüksek takipçili beş Twitter fenomeninden konu bağlamında görüş alınarak, siber zorbalık olgusu Twitter fenomenlerinin deneyimleri ve bakış açıları ile ele alınmaya çalışılmıştır. Araştırma bulguları, diğer sosyal medya kullanıcıları gibi Twitter fenomenlerinin de çeşitli siber zorbalık davranışlarına maruz kaldıklarını, farklı boyut ve düzeylerde bu davranışlardan etkilendiklerini ve söz konusu davranışlarla baş etmek için çeşitli stratejiler geliştirdiklerini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Akran zorbalığı
• Siber zorbalık
• Sosyal medya
• Twitter fenomenleri

Twitter Phenomena In The Context Of Cyberbullying

Öz

Within the context of the recent past, the perception and meaning of some conventional concepts have been changing as the new media becoming the main channel of inter-personal communication. Bullying or peer bullying is one of those concepts. A new concept meaning ‘the misuse of the technology or using it as a tool to harm others’ has been emerged from the above concept recently, which is called ‘cyber bullying’. Nowadays, cyber bullying is one of the most common things that one can come across on social media. Twitteratis, who have famous accounts followed by so many users at Twitter, and some of their followers are also exposed to various types of cyber bullying behaviours. Thus, they feel obliged to struggle against this kind of behaviours. Aiming to investigate the experiences and viewpoints of the Twitteratis on cyber bullying, the current study has designed as a qualitative phenomenological research. It employs a semi-structured interview schedule to examine five influential Twitteratis’ experiences of and viewpoints on cyber bullying. The research findings reveal that alike all other social media users, the Twitteratis have been exposed to various types of cyber bullying and psychologically influenced. It has also found out that they have developed varied strategies to overcome the negative effects of the cyber bullying.

Anahtar Kelimeler

• Bullying
• Cyber Bullying
• Social Media
• Twitteratis

Kaynakça

1. Kaynaklar Aksaray, S., (2011). “Siber Zorbalık.” Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20 (2), 405-432.
2. Bulmer, D., & DiMauro, V. (2009). “Executive summary from the society for new communications research study: The new symbiosis of professional networks: Social media’s impact on business and decision-making.” Journal of New Communications Research, 4(2), 93-100.
3. Çelik, T., Tekin, Y. (2015). “Sosyal Medyanın Bireyler Üzerindeki Olumsuz Etkilerine İlişkin Bir Örnek: Siber Zorbalık.”The Journal Of Academic Social Science Studies, Sayı: 36, 343-355.
4. Dijilopedi (2019). “2019 Türkiye İnternet Kullanımı ve Sosyal Medya İstatistikleri.”https://dijilopedi.com/2019-turkiye-internet-kullanim-ve-sosyal-medya-istatistikleri/, Erişim Tarihi: 30.06.2020.
5. Dijilopedi (2020). “2020 Türkiye İnternet Kullanımı ve Sosyal Medya İstatistikleri.” https://dijilopedi.com/2020-turkiye-internet-kullanimi-ve-sosyal-medya-istatistikleri, Erişim Tarihi: 08.06.2020.
6. Dokuz8 Haber, (2019) “Verilerle Dünyada İnternet ve Sosyal Medya Kullanımı.” https://dokuz8haber.net/veri-haberciligi/verilerle-dunyada-internet-ve-sosyal-medya-kullanimi-turkiye-instagram-kullaniminda-birinci-sirada/ , Erişim Tarihi: 31.06.2020.
7. Dumanlı Kürkçü, D. (2017). “Twitter Kullanıcılarının Cinsel İstismar Olaylarına Verdikleri Tepkiler: Kullanıcılarının Profili Ve İçerik Analizi.” Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 30, 53-65.
8. Erbaş E., Şahin Perçin N. (2017). “Ahlaki Çözülme (Moral Dısengagement) Ölçeği Türkçe Geçerlemesi Ve Kişi-Çevre Uyumu İlişkisi.” AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17 (1), 177-190.

9. Erdur-Baker, Ö. (2013). “Görünümleri Ve İlgili Değişkenleriyle Siber Zorba Ve Siber Kurbanlar.” 1. Türkiye Çocuk Ve Medya Kongresi Bildiriler Kitabı, 277-295.
10. Gil de Zúñiga, H., Barnidge, M., & Diehl, T. (2018). “Political persuasion on social media: A moderated moderation model of political discussion disagreement and civil reasoning.” The Information Society, 34(5), 302–315
11. Hinduja, S., & Patchin, J. W. (2010). “Bullying, cyberbullying, and suicide.” Archives of suicide research, 14(3), 206-221.
12. İsmayılzada, L. (2017). “Sanal Dünyada Sanal Dönüşüm.” Electronic Journal Of New Media. 1 (3), Eylül 2017.
13. Kılıçer K., Özeke V. Ve Çoklar A. N. (2018). “Sosyal Medya Kullanıcılarına Ait Siber Davranışların İnsani Değerler Bağlamında İncelenmesi.” Dumlupınar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Dergisi. Sayı 56, 19-39.
14. Kırık, A. M., Çetinkaya, A., Şahin & Ö. E. (2014). “A research on social and political use of social media in Turkey.” International Journal of Science Culture and Sport (IntJSCS), 2(4), 49-60.
15. Köseoğlu, Ö. (2006). “Bilgi İletişim Teknolojilerinin Pazarlamaya Etkisi.” Bilgi İletişim Teknolojileri ve Yansımaları (ed. Beril Akıncı Vural), 1.Baskı, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
16. Kuşay, Y. (2010). “Sosyal Medyanın Gücü ve Uygulama Örnekleri - İkinci Medya Çağında İnternet.” (drl. Filiz Aydoğan, Ayşen Akyüz), 1.Baskı, İstanbul: Alfa Yayınları.
17. Medya Akademi. (2020). “2020 Sosyal Medya Kullanıcı Sayıları.”https://medyaakademi.com.tr/2020/02/03/2020-sosyal-medya-kullanici-sayilari/, Erişim Tarihi: 30.06.2020.
18. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (t.y.). “Siber Zorbalık, Bilişim Suçları Ve Bunlarla Mücadele Etme.” http://bulancakmehmetakifersoy.meb.k12.tr/meb_iys_dosyalar/28/03/975183/dosyalar/2017_11/14192117_syberzorbalık.pdf,Erişim Tarihi: 09.07.2018.
19. Özdemir, M., Akar, F. (2011). “Lise Öğrencilerinin Siber Zorbalığa İlişkin Görüşlerinin Bazı Değişkenler Bakımından İncelenmesi.” Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 17 (4), 605-626.
20. Özer Baltacı, H. (2016), “İletişim Becerileri Ve Empatik Eğilim Arasındaki İlişkinin X Ve Y Kuşaklarına Göre Farklılıklarının İncelenmesi Ve Bir Uygulama.”Bahçeşehir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. (Yüksek Lisans Tezi).
21. Patton, M. Q. (2014). “Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri.” (Çev. Ed. M. Bütün ve S. B. Demir). Ankara: Pegem Akademi Yay.
22. Peker, A., Eroğlu, Y. Ve Ada, Ş. (2012). “Ergenlerde Siber Zorbalığın Ve Mağduriyetin Yordayıcılarının İncelenmesi.” Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 12(2), 185-206.
23. Sabuncuoğlu, A., Gülay, G. (2014). “Sosyal Medyadaki Yeni Kanaat Önderlerinin Birer Reklam Aracı Olarak Kullanımı: Twitter Fenomenleri Üzerine Bir Araştırma.” Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi, Süreli Elektronik Dergi, İletişim Kuram Ve Araştırma Dergisi. Sayı 38, 1-24.
24. Sart, G. (2015). “Fenomenoloji ve yorumlayıcı fenomenolojik analiz. F. N. Seggie ve Y. Bayyurt (Ed.) Nitel araştırma: yöntem, teknik, analiz ve yaklaşımlar.” Ankara: Anı yayıncılık.
25. Serin, H. (2012). “Ergenlerde Siber Zorbalık / Siber Mağduriyet Yaşantıları Ve Bu Davranışlara İlişkin Öğretmen Ve Eğitim Yöneticilerinin Görüşleri.” İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı. (Doktora tezi).
26. Taştekin, E., Bayhan, P. (2018). “Ergenler Arasındaki Siber Zorbalığın ve Mağduriyetin İncelenmesi.” Online Journal of Technology Addiction&Cyberbullying, 2018, 5(2), 21-45.
27. Tuncer, M., Dikmen, M. (2016). “Sosyal Ağlarda Bekleyen Yeni Tehlike: Siber Zorbalık” Fırat Üniversitesi, 4. International Instructional Technologies&Teacher Education Symposium, 94-104.
28. Türkiye İstatistik Kurumu. (2019). “Hane Halkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması.” http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=30574, Erişim Tarihi: 04.06.2018.
29. Vandebosch, H., & Van Cleemput, K. (2009). Cyberbullying among youngsters: Profiles of bullies and victims. New media & society, 11(8), 1349
30. Willard, N. E. (2007). Cyberbullying and cyberthreats: Responding to the challenge of online social aggression, threats, and distress. Research press, Research press.
31. Yaylagül Ş. (2017). “Sosyal Medya Fenomenlerine Bağlanmışlığın Belirlenmesi: Yükseköğretim Öğrencileri Üzerine Bir Uygulama.” Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 4 (3), 219-235.
32. Yiğit M. F., Seferoğlu, S. S. (2017). “Siber Zorbalıkla İlişkili Faktörler Ve Olası Çözüm Önerileri Üzerine Bir İnceleme.” Online Journal Of Technology Addiction&Cyberbullying, 4(2), 13-49.