Uluslararası öğrencilerin üniversiteye uyum süreçleri bağlamında okulu bırakma eğilimlerinin incelenmesi

Öz

Yükseköğretimde uluslararasılaşma, birçok alanda etkileşim ve gelişim fırsatları sağlaması nedeniyle dünya genelinde önem kazanmıştır. Bu nedenle üniversiteler de uluslararası öğrenciler tarafından tercih edilmek için çaba göstermekte ve bu yönde kendilerini geliştirmeye çalışmaktadır. Bu durum da yabancı öğrencilerin uyum süreçlerini gündeme getirmiştir. Uluslararası öğrencilerin bulundukları ülkeye, şehre ve üniversiteye uyum sürecinde yaşadıkları sorunlar okul terkinde rol oynayabileceği için üzerinde önemle durulması gereken bir konudur. Bu çalışmada, Türkiye’de bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinde öğrenim görmekte olan uluslararası öğrencilerin uyum süreçleri ve uyum ile öğrencilerin okul terki eğilimi arasındaki ilişki incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen ile yürütülen bu araştırmaya sekiz uluslararası öğrenci katılmıştır. Katılımcılar, Afganistan, Suriye, Türkmenistan, Pakistan ve Uganda’dan gelmiş olan öğrencilerdir. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilmiş olan yarı yapılandırılmış bir görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Çalışmada, katılımcı öğrencilerin yurtdışında öğrenim görme nedenleri, katılımcıların akademik, sosyal, kültürel, iletişimsel, psiko-sosyal, ekonomik, örgütsel uyum süreçleri ve üniversite eğitimini bırakmaya ilişkin düşünceleri incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, uluslararası öğrencilerin çoğu üniversiteyi bırakmayı düşündüğünü belirtmiştir. Katılımcılara okuldan ayrılmayı düşündüren nedenler değerlendirildiğinde, akademik uyum ve kültürel uyum süreçlerinde yaşanan sorunların en önemli boyutlar olduğu görülmüştür. Buradan hareketle uluslararası öğrencilerin yükseköğretimde okulu terk etmelerini önlemek için akademik ve kültürel uyumlarına önem verilmesi gerektiği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• okul terki
• uyum süreçleri
• uluslar arası öğrenci
• yükseköğretim
• Türkiye

Examining international students’ school dropout tendencies in the context of university adaptation processes

Öz

Internationalization in higher education has gained importance across the world because it provides opportunities for interaction and development in many fields. While universities endeavor to be preferred by international students, the adaptation processes of students have become a current issue. The problems experienced by international students in the process of adapting is an issue that should be emphasized because it can play a role in school dropout. In this study, adaptation processes of international students in the education faculty of a public university in Turkey and the relationship between adaptation and the tendency of students to dropout were examined. Eight international students participated to this qualitative research, which was carried out with a phenomenological design. Participants were from Afghanistan, Syria, Turkmenistan, Pakistan, Uganda. The data were collected with a semi-structured interview form developed by researchers and analyzed with descriptive analysis. In the study, the reasons for studying abroad and the adaptation processes of the participants in seven themes, and their opinions on dropping out of university education were examined. According to the results of research, most of the participants of this study stated that they have thought dropping out the university. When the reasons that make them think dropping out are evaluated, academic adaptation and cultural harmony was the most important dimensions. Based on this, it can be said that it is necessary to give importance to the academic and cultural adaptation of international students in order to prevent their school dropout in higher education.

Anahtar Kelimeler

• dropout
• adaptation process
• international student
• higher education
• Turkey

Kaynakça

1. Ana, M. Z. (2020). Türkiye’de yaşayan yabancı uyruklu öğrencilerin sosyal uyum sürecine ilişkin görüşlerinin incelenmesi: Nitel bir yaklaşım [Unpublished master’s thesis]. Necmettin Erbakan University.
2. An, R., & Chiang, S. (2015) International students' culture learning and cultural adaptation in China, Journal of Multilingual and Multicultural Development, 36(7), 661-676.
3. Andrade, M.S. (2006). International students in English-speaking universities: Adjustment factors. Journal of Research in International Education, 5(2), 131-154. doi: 10.1177/1475240906065589
4. Arastaman, G., Öztürk-Fidan, İ., & Fidan, T. (2018). Nitel araştırmada geçerlik ve güvenirlik: Kuramsal bir inceleme. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 37-75. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/586937
5. Aslan, H., & Babirzade, K. (2020). Türkiye’de ve Avusturalya’da öğrenim gören yabancı uyruklu yüksek lisans öğrencilerinin sosyo-kültürel ve ekonomik sorunları. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(2), 1-21.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1252095
6. Aydın-Kartal, Y., Işık-Benli, C., & Yazıcı, S. (2018). Bir kamu üniversitesinde öğrenim gören uluslararası öğrencilerin sosyal ve akademik uyumlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Zeynep Kamil Tıp Bülteni, 49(1), 1-5. https://doi.org/http://dx.doi.org/10.16948/zktipb.331345
7. Baker, R. W., & Siryk, B. (1984). Measuring adjustment to college. Journal of Counseling Psychology, 31(2), 179–189.
8. Başaran-Alagöz, S., & Geçkil, T. (2017). Yabancı uyruklu üniversite öğrencilerinin sorunlarının incelenmesi: Konya örneği. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi,20(4), 279-285. https://dergipark.org.tr/tr/article-file/400209

9. Battin-Pearson, S., Newcomb, M. D., Abbott, R. D., Hill, K.G., Catalano, R., & Hawkins, J. D. (2000). Predictors of early high school dropout: A test of five theories. Journal of Educational Psychology,92(3), 568-582. doi: 10.1037//0022-0663.92.3.568
10. Bülbül, T., & Acar-Güvendir, M. (2014). Üniversite birinci sınıf öğrencilerinin yükseköğretim yaşamına uyum düzeylerinin incelenmesi. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(1), 397- 418. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/697087
11. Bülbül, T. (2012). Yükseköğretimde okul terki: Nedenler ve çözümler. Eğitim ve Bilim, 37(166), 219-235. http://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/download/1490/453
12. Bulut, E., Yücetürk, H., Yılmaz, G., Gündoğdu, İ., Koç, N., & Demiryürek, B. (2020). Uluslararası öğrencilerin psikososyal sorun ve ihtiyaçları: Nitel bir çalışma. Nitel Sosyal Bilimler, 2(1), 60-73. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/917727
13. Church, A. T. (1982). Sojourner adjustment. Psychological Bulletin, 91(3), 540-572. doi: 10.1037/0033-2909.91.3.540
14. Çöllü, E. F., & Öztürk, Y. E. (2009). Türk cumhuriyetleri, Türk ve akraba topluluklarından Türkiye’ye yüksek öğrenim görmek amacıyla gelen öğrencilerin uyum ve iletişim sorunları. Journal of Azerbaijani Studies, 11(1-4), 223-239. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0033-2909.91.3.540
15. Cubillo, J. M., Sánchez, J., & Cerviño, J. (2006). International students' decision making process. International Journal of Educational Management, 20(2), 101-115. doi: 10.1108/09513540610646091.
16. Dorsett, J. (2017). Exploring international student adaptation through a first-year experience course at Iowa State University [Unpublished doctoral dissertation]. Iowa State University.
17. Eccles, J. S., Lord, S. E., & Roeser, W. R. (1996). Round holes, square pegs, rocky roads, and sore feet: The impact of stage-environment fit on young adolescents' experiences in schools and families. In D. Cicchetti, & S. L. Toth (Eds.), Adolescence: Opportunities and challenge (pp. 47-92). University of Rochester Press.
18. Ercan, M. S. (2012). Uluslararası öğrencilerin uyum sorunlarının incelenmesi ve bu sorunların çözümüne yönelik beklentilerin araştırılması [Unpublished Dissertation]. Turkish Republic Presidency for Turks Abroad and Related Communities.
19. Fraenkel, J. R. & Wallen, N. E. (2006). How to design and evaluate research in education (6th ed.). New York, NY: McGraw Hill Publishing.
20. Gautam, C., Lowery, C. L., Mays, C., & Durant, D. (2016). Challenges for global learners: A qualitative study of the concerns and difficulties of international students. Journal of International Students, 6(2), 501-526. Fraenkel, J. R. & Wallen, N. E. (2006). How to design and evaluate research in education (6th ed.). New York, NY: McGraw Hill Publishing.
21. Gebhard, J. G. (2012). International students’ adjustment problems and behaviors. Journal of International Students, 2(2), 158-164. https://scholar.google.com.tr/scholar_url?url=https://www.ojed.org/index.php/jis/article/download/529/440&hl=tr&sa=X&ei=yQl4Yf3iPK3asQLs648w&scisig=AAGBfm0I-tji600BbnKC4-GLqwqn89Lvfw&oi=scholarr
22. Hannigan, T. P. (1990). Traits, attitudes, and skills that are related to intercultural effectiveness and their implications for cross-cultural training: A review of the literature. International Journal of Intercultural Relations,14(1), 89-111. https://doi.org/10.1016/0147-1767(90)90049-3
23. Huisman, J., Vlegels, J., Daenekindt, S., Seeber, M., & Laufer, M. (2021). How satisfied are international students? The role of town, gown and motivations. Compare: A Journal of Comparative and International Education, https://doi.org/10.1080/03057925.2020.1867826
24. Hussain, M., & Shen, H. (2019). A study on academic adaptation of international students in China. Higher Education Studies, 9(4), 80-91. doi: 10.5539/hes.v9n4p80
25. Ibragimova, E. R., & Tarasova, A. N. (2018). Language-related problems of international students of Elabuga Institute of Kazan Federal University. Revista ESPACIOS,39(2).
26. Kıroğlu, K., Kesten, A., & Elma, C. (2010). Türkiye’de öğrenim gören yabancı uyruklu lisans öğrencilerinin sosyo-kültürel ve ekonomik sorunları. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 26-39. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/160784
27. Lewthwaite, M. (1996). A study of international students' perspectives on cross-cultural adaptation. International Journal for the Advancement of Counseling, 19(2), 167-185. doi: 10.1007/BF00114787
28. Malekisanimaleki, R., & Altay, B. (2017). Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nde öğrenim gören yabancı uyruklu öğrencilerin sosyal destek ve yalnızlık düzeyleri ile kaygı durumlarının belirlenmesi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi,6(1), 71-96. https://doi.org/10.1501/Asbd_0000000063
29. Merriam, S. B. (2018). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber. (S. Turan, Trans.). Nobel. (Original work published 2009).
30. Mesidor, J. K., & Sly, K. F. (2016). Factors that contribute to the adjustment of international students. Journal of International Students, 6(1), 262-282. doi: 10.32674/jis.v6i1.569
31. Naeeni, N. V., Mahmud, Z. Salleh, A. B. M., Amat, S., Maros, M., & Morgan, M. M. (2015). Psycho-educational support groups and international university student adjustment in Malaysia: A qualitative inquiry. Australasian Journal of Social Science, 1(1), 20-38. doi: 10.3923/aujss.2015.20.33
32. Onat- Kocabıyık, O., Donat-Bacıoğlu, S., & Acar-Güvendir, M. (2019). Yükseköğretimde öğrenim gören uluslararası öğrencilerin sorunları.International Journal of Human Science, 16(2), 561-581. doi: 10.14687/jhs.v16i2.5455
33. Özçetin, S. (2013). Yükseköğrenim gören yabancı uyruklu öğrencilerin sosyal uyumlarını etkileyen etmenler [Unpublished master’s thesis]. Hacettepe University.
34. Paksoy, H. M., Paksoy, S., & Özçalıcı, M. (2012). Türkiye’de yüksek öğrenim gören yabancı uyruklu öğrencilerin sosyal sorunları: GAP bölgesi üniversiteleri örneği. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi,2(2), 85-94. http://iibfdergisi.ksu.edu.tr/tr/download/article-file/107658
35. Pirliyev, N. (2010). Yapısal eşitlik modelleri ile yabancı uyruklu öğrencilerin uyumu üzerine bir analiz [Unpublished master’s thesis]. Uludağ University.
36. Radmard, S. (2017). Türk üniversitelerindeki uluslararası öğrencilerin yükseköğretim taleplerini etkileyen etkenlerin incelenmesi. Yüksekögretim ve Bilim Dergisi, 7(1), 67-77. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1711624
37. Ramsay, S., Jones, E., & Michelle Barker. (2007). Relationship between adjustment and support types: Young and mature-aged local and international first year university students. Higher education, 54(2), 247-265. https://link.springer.com/article/10.1007/s10734-006-9001-0
38. Şahin, M., & Demirtaş, H. (2014). Üniversitelerde yabancı uyruklu öğrencilerin akademik başarı düzeyleri, yaşadıkları sorunlar ve çözüm önerileri. Milli Eğitim Dergisi, 44(204), 88-113. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/441921
39. Savaşan, F., Yardımcıoğlu, F., & Beşel, F. (2015, November 6-8). Yabancı uyruklu lisans ve lisansüstü öğrencilerin sosyo-ekonomik problemleri: Sakarya Üniversitesi örneği[Paper presentation].International Student Syposium, İstanbul, Turkey.
40. Sawir, E. (2005). Language difficulties of international students in Australia: The effects of prior learning experience. International Education Journal, 6(5), 567-580. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ855010.pdf
41. Silverman, D. (2014). Interpreting qualitative data. Sage.
42. Smith-Castro, V. (2003). Acculturation and psychological adaptation. Greenwood Press.
43. Sungur, M. A., Şahin, M., Can, G., Şahin, M.F., Duman, K., Pektaş, B, Doğan, S., Alkan, A. Ö., & Onuk, H.. (2016). Düzce Üniversitesinde yükseköğrenim gören yabancı uyruklu öğrencilerin yaşam doyumları ve sosyal uyumlarını etkileyen faktörler. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi,6(2), 101-109. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/224968
44. Tamtekin-Aydin, O. (2021). Why do international students choose Turkish universities and what are the challenges they encounter? Issues in Educational Research,31(1), 274-290. https://www.iier.org.au/iier31/tamtekin-aydin.pdf
45. Tekindal, M. & Uğuz Arsu, Ş. (2020). Nitel araştırma yöntemi olarak fenomenolojik yaklaşımın kapsamı ve sürecine yönelik bir derleme. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 20(1), 153- 182.
46. Usta, S., Sayın,Y., & Güzelipek, Y. A. (2017). Yabancı uyruklu öğrencilerin kente ve üniversiteye uyumu: Karaman İli örneği. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 7(3), 565-577. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1711752
47. Uysal, F. (2020). Veri toplama süreçleri ve analiz süreçleri. In N. Cemaloğlu (Eds.), Bilimsel Araştırma Teknikleri ve Etik (pp. 135-175). Pegem.
48. Woosley, S. A., & Milleri A. L. (2009). Integration and institutional commitment as predictors of college student transition: Are third week indicators significant? College Student Journal, 43(4), 1260-1271.
49. Wilczewski, M., & Alon, I. (2022). Language and communication in internationalstudents’ adaptation: a bibliometric and content analysis review. Higher Education, 1-22.
50. Van Rooij, E., Jansen, E. P., & van de Grift, W. J. (2018). First-year university students’ academic success: The importance of academic adjustment. European Journal of Psychology of Education, 33(4), 749-767.
51. Yardımcıoğlu, F., Beşel, F., & Savaşan, F. (2017). Uluslararası öğrencilerin sosyo-ekonomik problemleri ve çözüm önerileri (Sakarya Üniversitesi örneği). Akademik İncelemeler Dergisi, 12(1), 203-254. https://doi.org/10.17550/akademikincelemeler.308940
52. Yavcan, B., & El-Ghali, H. A. (2017, March). Higher education and Syrian refugee students: the case of Turkey: policies, practices and perspectives. https://www.researchgate.net/publication/318471091_Higher_Education_and_Syrian_Refugee_Students_The_Case_of_Turkey?channel=doi&linkId=596d1df0a6fdcc03edb6c527&showFulltext=true
53. Yeh, C. J., & Inose, M. (2003). International students’ reported English fluency, social support satisfaction and social connectedness as predictors of acculturative stress. Counseling Psychology Quarterly, 16(1), 15-28. https://doi.org/10.1080/0951507031000114058
54. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.
55. YÖK (2019a). Türkiye yükseköğretim sistemi. https://www.yok.gov.tr/Documents/Yayinlar/Yayinlarimiz/2019/Higher_Education _in_Turkey_2019_tr.pdf
56. YÖK (2019b). Yükseköğretim Kurulu 2019-2023 stratejik planı. https://www.yok.gov.tr/Documents/Kurumsal/strateji_dairesi/stratejik-plan/2019_2023_Stratejik_Plan.pdf
57. Zavalsız, Y.S., & Gündağ, E. (2017). Yabancı uyruklu öğrencilerin sosyo-kültürel entegrasyonu (Karabük Üniversitesi Örneği). İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(5), 3168-3192. http://itobiad.com/tr/download/article-file/394471
58. Zhang, J., & Goodson, P. (2011). Predictors of international students’ psychosocial adjustment to life in the United States: A systematic review. International Journal of Intercultural Relations,35(2), 139-162. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2010.11011
59. Zimmermann, S. (1995). Perceptions of intercultural communication competence and international student adaptation to an American campus. Communication Education, 44(4), 321-335. http://www.tandfonline.com/action/showCitFormats?doi=10.1080/03634529509379022