TR
EN
Bilgi paylaşımı liderliği ölçeğinin (BPLÖ) Türk kültürüne uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Öz
Bilgi paylaşımı liderliği, örgüt içinde bilgi alışverişini teşvik eden ve çalışanların kolektif öğrenme süreçlerine katılımını artıran bir liderlik anlayışıdır. Bilgi paylaşımı liderliği, özellikle eğitim kurumlarında öğretmenler arasındaki iş birliğini ve mesleki gelişimi destekleyerek okul kültürünü güçlendirmektedir. Bu araştırma, Hassanreza Zeinabadi ve Hossein Abbasian tarafından İran kültüründe geliştirilen 24 madde ve 5 boyuttan oluşan “Bilgi Paylaşımı Liderliği Ölçeği”nin Türk kültürüne uyarlanmasını amaçlamaktadır. Araştırma nicel yaklaşımla tarama modelinde betimsel bir araştırma olarak yürütülmüştür. Mevcut araştırmada, ölçeğin İngilizce formu esas alınmıştır. Ölçek maddeleri alınan dönütlere göre düzenlenerek dil ve anlatım açısından uygun bir düzeye getirilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliği ise 2024-2025 eğitim-öğretim yılında uygun örnekleme yöntemiyle ulaşılan ve Türkiye’nin 47 ilinde farklı okul kademelerinde görev yapan 377 öğretmenden elde edilen verilerle incelenmiştir. 24 madde ve 5 boyuttan oluşan ölçeğin geçerlik çalışması kapsamında orijinal ölçekten elde edilen faktör yapısı birinci ve ikinci düzey doğrulayıcı faktör analiziyle (DFA) test edilmiştir. DFA sonucunda madde yük değerleri oldukça düşük olan 3 madde silinmiştir. Böylece ölçeğin Türk kültüründe 21 madde ve 5 boyutta (rol model olma, güven inşa etme, beklentileri belirleme, bilgi paylaşımına dayalı ortam oluşturma ve öğretmenleri teşvik etme) uygun uyum iyiliği değerlerine sahip olduğu saptanmıştır. Ayrıca ölçeğin Cronbach’ın Alpha (α) ve McDonald’s Omega (𝜔) güvenirlik katsayıları da hesaplanmış olup tüm güvenirlik değerlerinin 0.70’in üzerinde olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak bu araştırmada, ölçeğin Türk kültürüne uyarlamasının gerekli geçerlik ve güvenirlik kanıtlarını sağlamış olduğu ve okul müdürlerinin bilgi paylaşımı liderlik düzeylerini değerlendirmek için güvenilir ve geçerli bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceği anlaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Araştırma Etiği
Bu araştırmanın planlanmasından, uygulanmasına, verilerin toplanmasından verilerin analizine kadar olan tüm süreçte “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergenin ikinci bölümü olan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemiştir.
Bu çalışmanın yazım sürecinde bilimsel, etik ve alıntı kurallarına uyulmuş; toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmamış ve bu çalışma herhangi başka bir akademik yayın ortamına değerlendirme için gönderilmemiştir. Uyarlaması yapılan Bilgi Paylaşımı Liderliği Ölçeğini geliştiren yazarlardan izin alınmıştır.
Katılımcılara çalışma hakkında bilgi verilmiş ve bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formu imzalatılmıştır.
Etik kurul izin bilgileri
Etik değerlendirmeyi yapan kurul adı: Siirt Üniversitesi Etik Kurulu
Etik değerlendirme karar tarihi: 05.11.2024
Etik değerlendirme belgesi sayı numarası: 954
Kaynakça
- Abu Nasra, M., & Arar, K. (2020). Leadership style and teacher performance: mediating role of occupational perception. International Journal of Educational Management, 34(1), 186-202. https://doi.org/10.1108/IJEM-04-2019-0146
- Aguinis, H., Gottfredson, R. K., & Joo, H. (2013). Best-practice recommendations for defining, identifying, and handling outliers. Organizational Research Methods, 16(2), 270-301. https://doi.org/10.1177/1094428112470848
- Aksay, B. (2021). Kamu ve özel sektör çalışanlarında bilgi paylaşma korkusu. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 17(37), 4400-4428. https://doi.org/10.26466/opus.868237
- Alakurt, T., & Keser, H. (2016). Bilgi paylaşma davranışları ölçeği: Ölçek geliştirme çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(3), 1033-1054.
- Aljuwaiber, A. (2019). Technology-based vs face-to-face interaction for knowledge sharing in the project teams. International Journal of Project Organisation and Management, 11(3), 227-242. https://doi.org/10.1504/IJPOM.2019.102943
- Arslan, A., & Yener, S. (2016). Okul yöneticilerinin güdüleyici dili ve öğretmen örtük bilgi paylaşımı ilişkisinde işgören sesliliğinin aracı rolü ve psikolojik rahatlık algısının düzenleyici rolü. 16. İstanbul Üniversitesi İşletme Kongresi. 26-29 Mayıs. İstanbul.
- Bavik, Y. L., Tang, P. M., Shao, R., & Lam, L. W. (2018). Ethical leadership and employee knowledge sharing: exploring dual–mediation paths. The Leadership Quarterly, 29(2), 322–332. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2017.05.006
- Bellibaş, M. Ş., Kılınç, A. Ç., & Polatcan, M. (2021). The moderation role of transformational leadership in the effect of instructional leadership on teacher professional learning and ınstructional practice: An integrated leadership perspective. Educational Administration Quarterly, 57(5), 776-814. https://doi.org/10.1177/0013161X211035079
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ölçek Geliştirme, Eğitim Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Mayıs 2025
Gönderilme Tarihi
14 Aralık 2024
Kabul Tarihi
13 Nisan 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 1
APA
Doğuş, Y., Çevik, M. S., & Doğan, E. (2025). Bilgi paylaşımı liderliği ölçeğinin (BPLÖ) Türk kültürüne uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 8(1), 302-328. https://doi.org/10.33400/kuje.1601498
AMA
1.Doğuş Y, Çevik MS, Doğan E. Bilgi paylaşımı liderliği ölçeğinin (BPLÖ) Türk kültürüne uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. KUJE. 2025;8(1):302-328. doi:10.33400/kuje.1601498
Chicago
Doğuş, Yurdagül, Mehmet Sabir Çevik, ve Emine Doğan. 2025. “Bilgi paylaşımı liderliği ölçeğinin (BPLÖ) Türk kültürüne uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması”. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi 8 (1): 302-28. https://doi.org/10.33400/kuje.1601498.
EndNote
Doğuş Y, Çevik MS, Doğan E (01 Mayıs 2025) Bilgi paylaşımı liderliği ölçeğinin (BPLÖ) Türk kültürüne uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi 8 1 302–328.
IEEE
[1]Y. Doğuş, M. S. Çevik, ve E. Doğan, “Bilgi paylaşımı liderliği ölçeğinin (BPLÖ) Türk kültürüne uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması”, KUJE, c. 8, sy 1, ss. 302–328, May. 2025, doi: 10.33400/kuje.1601498.
ISNAD
Doğuş, Yurdagül - Çevik, Mehmet Sabir - Doğan, Emine. “Bilgi paylaşımı liderliği ölçeğinin (BPLÖ) Türk kültürüne uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması”. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi 8/1 (01 Mayıs 2025): 302-328. https://doi.org/10.33400/kuje.1601498.
JAMA
1.Doğuş Y, Çevik MS, Doğan E. Bilgi paylaşımı liderliği ölçeğinin (BPLÖ) Türk kültürüne uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. KUJE. 2025;8:302–328.
MLA
Doğuş, Yurdagül, vd. “Bilgi paylaşımı liderliği ölçeğinin (BPLÖ) Türk kültürüne uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması”. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, c. 8, sy 1, Mayıs 2025, ss. 302-28, doi:10.33400/kuje.1601498.
Vancouver
1.Yurdagül Doğuş, Mehmet Sabir Çevik, Emine Doğan. Bilgi paylaşımı liderliği ölçeğinin (BPLÖ) Türk kültürüne uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. KUJE. 01 Mayıs 2025;8(1):302-28. doi:10.33400/kuje.1601498