Okul tükenmişliği, okula yabancılaşma, bilinçli farkındalık ve öz yeterlik arasındaki ilişkinin incelenmesi

Öz

Okul tükenmişliği, öğrencilerin eğitim süreçlerinde karşılaştıkları akademik temelli bir problem olup, bu durumun ortaya çıkmasına neden olan çeşitli faktörler bulunmaktadır. Bu faktörler, öğrencinin okul ile olan ilişkisini etkileyebilir ve okul tükenmişlik düzeyini artırabilir veya azaltabilir. Bu bağlamda bu araştırmada lise öğrencilerinde okul tükenmişliği ile okula yabancılaşma, bilinçli farkındalık ve öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Hatay ilinin İskenderun ilçesindeki liselerde öğrenim gören 759 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmada “Okul Tükenmişlik Ölçeği”, “Okula Yabancılaşma Ölçeği”, “Ergen ve Yetişkinler İçin Bilinçli Farkındalık Ölçeği” ve “Çocuklar İçin Öz Yeterlik Ölçeği” veri toplamak için kullanılmıştır. Verilerin analizinden önce normallik testi yapılmış ve verilerin normal dağıldığı bulunmuştur. Veri analizinde korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre okul tükenmişliği ile okula yabancılaşma arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki, okul tükenmişliği ile bilinçli farkındalık ve öz yeterlik arasındaysa negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Okula yabancılaşmanın okul tükenmişliğinin duygusal tükenmişlik (B = 6.528, R² = .33, p <.001), duyarsızlaşma (B = 2.559, R² = .43, p <.001) ve düşük başarı hissi (B = 2.241, R² = .33, p <.001) alt boyutlarını anlamlı olarak yordadığı bulunmuştur. Bilinçli farkındalığın duygusal tükenmişlik (B = 16.876, R² = .085, p < .001), duyarsızlaşma (B = 12.942, R² = .079, p < .001) ve düşük başarı hissi (B = 8.713, R² = .074, p < .001) alt boyutlarını anlamlı olarak yordadığı bulunmuştur. Ayrıca öz yeterliğin de duygusal tükenmişlik (B = 15.687, R² = .133, p <.001), duyarsızlaşma (B = 12.499, R² = .145, p <.001) ve düşük başarı hissi (B = 8.426, R² = .121, p <.001) alt boyutlarını anlamlı olarak yordadığı bulunmuştur. Mevcut araştırmanın bulguları alan yazını bağlamında tartışılarak, bundan sonra yapılacak çalışmalara yönelik araştırmacılara ve sahadaki uygulayıcılara yönelik öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• okula yabancılaşma
• okul tükenmişliği
• bilinçli farkındalık
• öz yeterlik

Examination of the relationship between school burnout, school alienation, mindfulness, and self-efficacy

Öz

School burnout is an academic-based problem that students encounter during their education process, and there are various factors that cause this situation. These factors can affect students’ relationship with the school and increase or decrease the level of school burnout. In this context this study aims to examine the relationship between school burnout and school alienation, mindfulness, and self-efficacy levels among high school students. The sample of the study consists of 759 high school students studying in İskenderun, Hatay. Data were collected using “School Burnout Scale”, “School Alienation Scale”, “Mindful Attention Awareness Scale for Adolescents” and “the Self-Efficacy Scale for Children and Adults”. Prior to data analysis, a normality test was conducted, revealing that the data was normally distributed. The analyses involved Pearson correlation and multiple linear regression methods. The results indicated a significant positive relationship between school burnout and school alienation, while significant negative relationships were found between school burnout and both mindfulness and self-efficacy. School alienation was found to significantly predict emotional exhaustion (B = 6.528, R² = .33, p < .001), desensitization (B = 2.559, R² = .43, p < .001), and sense of low achievement (B = 2.241, R² = .33, p < .001) subdimensions of school burnout. Mindfulness was found to significantly predict emotional exhaustion (B = 16.876, R² = .085, p < .001), desensitization (B = 12.942, R² = .079, p < .001), and sense of low achievement (B = 8.713, R² = .074, p < .001) subdimensions. In addition, self-efficacy was found to significantly predict the sub-dimensions of emotional exhaustion (B = 15.687, R² = .133, p <.001), desensitization (B = 12.499, R² = .145, p <.001), and low sense of accomplishment (B = 8.426, R² = .121, p <.001). The findings of this study were discussed within the context of existing literature, and recommendations were provided for future research as well as for practitioners in the field.

Anahtar Kelimeler

• school alienation
• school burnout
• mindfulness
• self-efficacy

Kaynakça

1. Abenavoli, R. M., Jennings, P. A., Greenberg, M. T., Harris, A. R., & Katz, D. A. (2013) The protective effects of mindfulness against burnout among educators. Psychology of Education Review, 37(2), 57–69. https://doi.org/10.53841/bpsper.2013.37.2.57
2. Akar, H. (2018). The relationships between quality of work life, school alienation, burnout, affective commitment and organizational citizenship: A study on teachers. European Journal of Educational Research, 7(2), 169-180. https://doi.org/10.12973/eu-jer.7.2.169
3. Arslan, Ü., Uygur, S. S., & Asıcı, E. (2020, 5 Aralık). Ergen ve yetişkin bilinçli farkındalık ölçeğinin sunumunun Türkçe versiyonun geçerlik ve güvenirliği. [Bildiri sunumu]. 2. Uluslararası Eğitim Araştırmaları Kongresi, İzmir.
4. Atalay, Z., Aydın, U., Bugan, G., Taylan, R., & Özgülük, S. (2017). Bilinçli-farkındalık temelli öz-yeterlik ölçeği-yenilenmiş (BFÖÖ-Y): Türkiye uyarlama çalışması. Elementary Education Online, 16(4), 1803-1815. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.342994
5. Atik, S. (2016). Akademik başarının yordayıcıları olarak öğretmene güven, okula karşı tutum, okula yabancılaşma ve okul tükenmişliği [Yayımlanmamış doktora tezi]. İnönü Üniversitesi.
6. Atik, S., & Özer, N. (2020). Lise öğrencilerinin öğretmene güvenleri ile akademik başarıları arasındaki ilişkide okula karşı tutum, okula yabancılaşma ve okul tükenmişliğinin doğrudan ve dolaylı rolü. Eğitim ve Bilim, 45(202), 441-458, https://doi.org/10.15390/EB.2020.8500
7. Atila F. (2019). Üniversite öğrencilerinin psikolojik sermaye, sınıf bağlılığı ve okula yabancılaşma algıları arasındaki ilişkinin analizi [Yayımlanmamış doktora tezi]. İnönü Üniversitesi.
8. Aypay, A., & Eryılmaz, A. (2011). Lise öğrencilerinin derse katılmaya motive olmaları ile okul tükenmişliği arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(21), 26-44. https://dergipark.org.tr/tr/pub/maeuefd/issue/19394/205976

9. Baer, R. A., Lykins, E. L., & Peters, J. R. (2012). Mindfulness and self-compassion as predictors of psychological wellbeing in long-term meditators and matched nonmeditators. The Journal of Positive Psychology, 7(3), 230-238. https://doi.org/10.1080/17439760.2012.674548
10. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. Freeman and Company.
11. Bandura, A. (2006). Adolescent development from an agentic perspective. F. Pajares & T. Urdan (Ed.), Self-efficacy beliefs of adolescents içinde. Information Age Publishing.
12. Blum, S. D. (2024). Schoolishness: Alienated Education and the Quest for Authentic, Joyful Learning. Cornell University Press.
13. Bong, M. (1999). Personal factors affecting the generality of academic self-efficacy judgments: Gender, ethnicity, and relative expertise? The Journal of Experimental Education, 67(4), 315–331. https://doi.org/10.1037/e527772014-429
14. Buchanan, T. K. (2017). Mindfulness and meditation in education. Young Children, 72(3), 69-74.
15. Bullock, G., Kraft, L., Amsden, K., Gore, W., Wimsatt, J., Prengle, R., Ledbetter, L., Covington, K., & Goode, A. (2017). The prevalence and effect of burnout on graduate healthcare students. Canadian Medical Education Journal, 8(3), 90-108. https://doi.org/10.36834/cmej.36890
16. Büyüköztürk, Ş. (2020). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (28. Baskı). Pegem Akademi.
17. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. S., & Demirel, F. (2023). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
18. Capel, C. M. (2012). Mindlessness/mindfulness, classroom practices and quality of early childhood education. International Journal of Quality & Reliability Management, 29(6), 666-680. https://doi.org/10.1108/02656711211245656
19. Charkhabi, M., Abarghuei, M. A., & Hayati, D. (2013). The association of academic burnout with self-efficacy and quality of learning experience among Iranian students. Springer Plus, 2, 677. https://doi.org/10.1186/2193-1801-2-677
20. Chen, C., Shen, Y., Zhu, Y., Xiao, F., Zhang, J., & Ni, J. (2023). The effect of academic adaptability on learning burnout among college students: The mediating effect of self-esteem and the moderating effect of self-efficacy. Psychology Research and Behavior Management, 16(5), 1615–1629. https://doi.org/10.2147/PRBM.S408591
21. Chen, K., Liu, F., Mou, L., Zhao, P., & Guo, L. (2022). How physical exercise impacts academic burnout in college students: The mediating effects of self-efficacy and resilience. Frontiers in Psychology, 13, 964169. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.964169
22. Cherniss, C. (1993). Role of professional self-efcacy in the etiology and amelioration of burnout. In W. B. Schaufeli, C. Maslach, & T. Marek (Eds.), Series in applied psychology: Social issues and questions. Professional burnout: Recent developments in theory and research (p. 135–149). Taylor & Francis.
23. Chuang, Y. T., Huang, T. H., Lin, S. Y., & Chen, B. C. (2022). The influence of motivation, self-efficacy, and fear of failure on the career adaptability of vocational school students: Moderated by meaning in life. Frontiers in Psychology, 13, 958334. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.958334
24. Cohen-Katz, J., Wiley, S., Capuano, T., Baker, D. M., Deitrick, L., & Shapiro, S. (2005). The effects of mindfulness-based stress reduction on nurse stress and burnout: A qualitative and quantitative study, part III. Holistic Nursing Practice, 19, 78–86. http://doi.org/10.1097/00004650-200503000-00009
25. Çapri, B., & Yedigöz Sönmez, G. (2013). Lise öğrencilerinin tükenmişlik puanlarının sosyo-demografik değişkenler, psikolojik belirtiler ve bağlanma stilleri açısından incelenmesi. International Journal of Human Sciences, 10(2), 195- 218.
26. Demir, V. (2014). Bilinçli farkındalık temelli hazırlanan eğitim programının bireylerin depresyon ve stres düzeyleri üzerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Arel Üniversitesi.
27. Droutman, V., Golub, I., Oganesyan, A. & Read, S. (2018). Development and initial validation of the adolescent and adult mindfulness scale (AAMS). Personality and Individual Differences, 123, 34–43. https://doi.org/10.1016/j.paid.2017.10.037
28. Efecan, E. (2022), Okul öncesi öğretmenlerinin bilinçli farkındalık (mindfulness), psikolojik dayanıklılık ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
29. El Barusi, A. R., & Kurniawati, F. (2024). Systematic literature review: a study of academic burnout among undergraduate students in universities. International Journal of Science Education and Cultural Studies, 3(1), 1-18. https://doi.org/10.58291/ijsecs.v3i1.198
30. Erdoğdu, M. Y., & Yüzbaş, D. (2018). Lise öğrencilerinin okula bağlılık ile genel öz-yeterlilik düzeyleri arasındaki ilişki. Journal of Suleyman Demirel University Institute of Social Sciences, 32(1), 205-227.
31. Ertürk, C., & Şentürk, Ş. (2024). Lise son sınıf öğrencilerinin öz-düzenleme becerileri ile kariyer kaygısı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Turkish Journal of Primary Education, 9(2), 46-59. https://doi.org/10.52797/tujped.1519981
32. Field, A. P., Miles, J., & Field, Z. (2009). Discovering statistics using. R. Sage Publication.
33. Freudenberger, H. J., & Richelson, G. (1980). Burn out: the high cost of high achievement. New York: Bantam Books.
34. Gönüldaş, H., & Gümüşkaya, Ö. (2022). Özel eğitim öğretmen adaylarının ve öğretmenlerinin öz-yeterlik algıları ile kaygı ve tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 19-43. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2022
35. Gül, N. (2022). Teknostresin tükenmişlik üzerindeki etkisinde bilinçli farkındalığın aracılık rolü: banka çalışanları üzerine bir araştırma. Alanya Akademik Bakış Dergisi, 6(3), 2747-2762. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.1091595
36. Gündogan, S., & Özgen, H. (2020). The Relationship between the Quality of School Life and the School Burnout. International Journal of Evaluation and Research in Education, 9(3), 531-538. https://doi.org/10.11591/ijere.v9i3.20686
37. Gündoğan, S. (2022). The mediator role of school burnout in the relationship between self-regulation and subjective well-being. Journal of Innovative Research in Teacher Education, 3(2), 62-75. https://doi.org/10.29329/jirte.2022.464.1
38. Hallsten, L. (2017). Burning out: a framework. W. B Schaufeli, C. Maslach, and T. Marek (Ed.) Professional Burnout içinde (s. 95-113). NY: Routledge
39. Hartigan, B. F. (2017). Mindfulness in teacher education: A constructivist approach to stress reduction for teacher candidates and their students. Childhood Education, 93(2),153-158. https://doi.org/10.1080/00094056.2017.1300494
40. Hastunç, Y. (2018). Motivasyonel görüşme ilkelerine göre hazırlanmış psikoeğitim programının ortaokul öğrencilerinin okul tükenmişliği ve okula yabancılaşma düzeylerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
41. Hastunç, Y., & Tanhan, F. (2023). Psycho-educational effect of motivational interviewing on school burnout. Psycho-Educational Research Reviews, 12(1), 237-248. https://doi.org/10.52963/PERR_Biruni_V12.N1.15
42. Hathaisaard, C., Wannarit, K., & Pattanaseri, K. (2022). Mindfulness-based interventions reducing and preventing stress and burnout in medical students: A systematic review and meta-analysis. Asian Journal of Psychiatry, 69, 102997. https://doi.org/10.1016/j.ajp.2021.102997
43. Herrmann, J., Koeppen, K., & Kessels, U. (2019). Do girls take school too seriously? Investigating gender differences in school burnout from a self-worth perspective. Learning and Individual Differences, 69, 150–161. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2018.11.011
44. Hobfoll, S.E., & Freedy, J. (2017). Conservation of resources: A general stress theory applied to burnout. W. B Schaufeli, C. Maslach, and T. Marek (Ed.) Professional Burnout içinde (s. 115-133). NY: Routledge
45. Huang, J., Zhou, L., Zhu, D., Liu, W., & Lei, J. (2023). Changes in Academic Self-efficacy and Value and Crossover of Burnout Among Adolescent Students: A Two-wave Longitudinal Study. Journal of youth and adolescence, 52(7), 1405-1416. https://doi.org/10.1007/s10964-023-01778-7
46. Huang, Y. C., & Lin, S. H. (2010). Canonical Correlation Analysis on Life Stress and Learning Burnout of College Students in Taiwan. International Electronic Journal of Health Education, 13, 145-155. https://eric.ed.gov/?id=EJ912645
47. Ibrahim, A., & El Zaatari, W. (2020). The teacher–student relationship and adolescents’ sense of school belonging. International Journal of Adolescence and Youth, 25(1), 382-395. ttps://doi.org/10.1080/02673843.2019.1660998
48. Iliffe, S., & Manthorpe, J. (2019). Job dissatisfaction, ‘burnout’ and alienation of labour: Undercurrents in England’s NHS. Journal of the Royal Society of Medicine, 112(9), 370–377. https://doi.org/10.1177/0141076819855956
49. Kalaycı, Ş. (2014). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri. Asil Yayın
50. Karahan, Ş., & Uyanık-Balat, G. (2011). Özel eğitim okullarında çalışan eğitimcilerin öz-yeterlikalgılarının ve tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(29), 1-14.
51. Kennedy, D. P., Haley, A., & Evans, R. (2022). Design of a mindfulness-based intervention to support teachers’ emotional regulation behaviors. Current Psychology: A Journal for Diverse Perspectives on Diverse Psychological Issues. Advance online publication. https://doi.org/10.1007/s12144-022-02696-w
52. Kılıççı, Y. (2000). Okulda ruh sağlığı. Anı Yayıncılık.
53. Kim, S., Crooks, C. V., Bax, K., & Shokoohi, M. (2021). Impact of trauma-informed training and mindfulness-based social–emotional learning program on teacher attitudes and burnout: A mixed-methods study. School mental health, 13(1), 55-68. https://doi.org/10.1007/s12310-020-09406-6
54. Klassen R. M., (2006). Adolescent development from an agentic perspective. F. Pajares & T. Urdan (Ed.), Too much confidence? The self-efficacy of adolescents with learning disabilities içinde (5. Baskı). Information Age Publishing.
55. Koç, A., & Dilmaç, B. (2020). Ergenlerin sahip oldukları değerler ile okula karşı tutumları ve okul tükenmişliği arasındaki yordayıcı ilişkiler, Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 175-185. https://doi.org/10.51119/ereegf.2020.4
56. Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. https://doi.org/10.1177/0013164470030003
57. Kutsal, D., & Bilge, F. (2012). Lise öğrencilerinin tükenmişlik ve sosyal destek düzeyleri. Eğitim ve Bilim, 37(164). 283-297.
58. Külekçi-Akyavuz, E. (2020). Ortaöğretim öğrencilerinin okul tükenmişliği ve okula yabancılaşma algıları arasındaki ilişkisinin incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 28(2), 847-857. https://doi.org/10.24106/kefdergi.697235
59. Linnenbrink, E. A., & Pintrich, P. R. (2003). The role of self-efficacy beliefs in student engagement and learning in the classroom. Reading & Writing Quarterly, 19(2), 119–137. https://doi.org/10.1080/10573560308223
60. Marlatt, G. A., & Kristeller, J. L. (1999). Mindfulness and meditation. W. R. Miller (Ed.), Integrating spirituality into treatment: Resources for practitioners içinde (s. 67–84). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/10327-004
61. Martos Martínez, Á., Molero Jurado, M. D. M., Pérez-Fuentes, M. D. C., Barragán Martín, A. B., Simón Márquez, M. D. M., Tortosa Martínez, B. M., ... & Gázquez Linares, J. J. (2021). Self-efficacy, positive future outlook and school burnout in Spanish adolescents. Sustainability, 13(8), 4575. https://doi.org/10.3390/su13084575
62. Mau, R. Y. (1989). Student alienation in a school context. Research in Education, 42(1), 17–28. https://doi.org/10.1177/003452378904200102
63. Morinaj, J., Scharf J., Grecu, A., Hadjar, A., Hascher, T., & Marcin, K. (2017). School alienation. A construct validation study. Frontline Learning Research, 5(2), 36–59. https://doi.org/10.14786/flr.v5i2. 298
64. Murdock, T. B. (1999). The social context of risk: Status and motivational predictors of alienation in middle school. Journal of Educational Psychology, 91, 62–75. https://doi.org/10.1037/0022-0663.91.1.62
65. Muris, P. (2001). A brief questionnaire for measuring self-efficacy in youths. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 23, 145–149. https://doi.org/10.1023/A:1010961119608
66. O’Donohue, W., & Nelson, L. (2012). "Work Engagement, Burnout and Alienation: Linking New and Old Concepts of Positive and Negative Work Experiences". BAM (British Academy of Management) Annual Conference, Track: Organizational Psychology, 11th-13th September 2012, s. 1-16.
67. Oerlemans, K., & Jenkins, H. (1998). Their voice: student perceptions of the sources of alienation in secondary school. Proceedings Western Australian Institute for Educational Research Forum 1998. http://www.waier.org.au/forums/1998/oerlemans.html
68. Ören, N., & Türkoğlu, H. (2006). Öğretmen adaylarında tükenmişlik, Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16, 1-10.
69. Özçınar, M. (2011). Örgütlerde yabancılaşma ile tükenmişlik sendromu arasındaki ilişkiyi belirlemeye yönelik bir araştırma. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi.
70. Özgen, K., & Bindak, R. (2011). Lise öğrencilerinin matematik okuryazarlığına yönelik öz-yeterlik inançlarının belirlenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(2), 1073-1089.
71. Özhan, M. B. (2021). Academic self-efficacy and school burnout in university students: Assessment of the mediating role of grit. Current Psychology, 40(9), 4235-4246. https://doi.org/10.1007/s12144-021-02023-9
72. Özyürek, R. (1995). Fen bilimleri alanım seçen öğrencilerin kariyer yetkinlik beklentisi ve kariyer seçenekleri zenginliği ve üniversiteye giriş sınavlarındaki performansları arasındaki ilişkiler [Yayınlanmamış doktora tezi]. Çukurova Üniversitesi, Adana.
73. Pehlevan, A. (2023). Kurum bakımı altındaki çocukların okul başarı durumlarının akademik öz-yeterlik, okul tükenmişliği ve çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ordu Üniversitesi.
74. Polat, M., Dilekmen, M., & Yasul, A.F. (2015). Öğretmen adaylarında okula yabancılaşma ve akademik öz-yeterlik: bir Chaid Analizi incelemesi. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(4), 214-232.
75. Polat, Ş. (2018). Ortaokul öğrencilerinde okula yabancılaşma ve okul tükenmişliği ilişkisinin incelenmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi, 31(1), 257-277. http://hdl.handle.net/11452/13077
76. Polat, Ş., & Özdemir, M. (2018). Ortaokul öğrencilerindeki eğitim stresi, okul tükenmişliği ve okula yabancılaşma arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(5), 1395-1406. https://doi.org/10.24106/kefdergi.1848
77. Poulin, P. A. (2009). Mindfulness-based wellness education: A longitudinal evaluation with students in initial teacher education [Yayımlanmamış doktora tezi]. Toronto Üniversitesi.
78. Salanova, M., Peiró, J. M., & Schaufeli, W. B. (2002). Self-efficacy specificity and burnout among information technology workers: An extension of the job demand-control model. European Journal of Work and Organizational Psychology, 11(1), 1–25. https://doi.org/10.1080/13594320143000735
79. Salmela-Aro, K., Kiuru, N., Leskinen, E. & Nurmi, J. E. (2009). School burnout inventory (SBI): reliability and validity. European Journal of Psychological Assessment, 25, 48–57.
80. Schroevers, M. J., & Brandsma, R. (2010). Is learning mindfulness associated with improved afect after mindfulness-based cognitive therapy? British Journal of Psychology, 101(1), 95–107. https:// doi.org/10.1348/000712609X424195
81. Schunk, D. H., & Pajares, F. (2002). The development of academic self-efficacy. A. Wigfield & J. S. Eccles (Ed.), Development of achievement motivation içinde (pp. 15–31). Academic Press.
82. Seçer, İ., Halmatov, S., Veyis, F., & Ateş, B. (2013). Okul tükenmişlik ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanması: güvenirlik ve geçerlik çalışması. Turkish Journal of Education, 2(2), 16-27.
83. Seeman, M. (1959). On the Meaning of Alienation. American Sociological Review, 24(6), 783-790.
84. Seeman, M. (1975). Alienation studies. Annual Review of Sociology, 1(1), 91–123. https://doi.org/10.1146/annurev.so.01.080175.000515
85. Siegel, R. D., Germer, C. K., & Olendzki, A. (2009). Mindfulness: What is it? Where did it come from. F. Didonna (Ed.), Clinical Handbook of Mindfulness içinde (ss. 17-35). Springer.
86. Smist, M. J., (1993). “General Chemistry and Self Efficacy”. Paper presented at the National Meeting of the American Chemical Society. https://eric.ed.gov/?id=ed368558
87. Şahan, B., & Duy, B. (2017). Okul tükenmişliği: Öz-yeterlik, Okula Bağlanma ve Sosyal Desteğin Yordayıcı Rolü. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(3), 1249-1270. http://dx.doi.org/10.17860/mersinefd.304070
88. Şimşek, H., Abuzar, C., Yeğin, İ. H., Şimşek, S., & Demir, A. (2015). Okula yabancılaşma ölçeği. Kırşehir Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(4), 309-322.
89. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Pearson.
90. Taboli, H. (2015). Burnout, work engagement, work alienation as predictors of turnover intentions among universities employees in Kerman. Life Science Journal, 12(9), 67-74.
91. Telef, B. B., & Karaca R. (2012). Çocuklar için öz-yeterlik ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 32, 169-187.
92. Tomaszek, K. (2020). Why it is important to engage students in school activities? Examining the mediation effect of student school engagement on the relationships between student alienation and school burnout. Polish Psychological Bulletin, 51(2), 89–97. https://doi.org/10.24425/PPB.2020.133767
93. Tonga, F. E., & Tantekin-Erden, F. (2021). Okul öncesi öğretmenlerinin bilinçli farkındalık ve tükenmişlik puanları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 60; 132-153. https://doi.org/10.21764/maeuefd.886235
94. Uygur, S. S. (2019). Ergenlerin bilinçli farkındalığının yordanmasında başa çıkma stilleri, empati ve duygusal düzenlemenin rolü. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 9(55). https://dergipark.org.tr/en/pub/tpdrd/issue/51223/666935
95. Waddington, J. (2023). Self-efficacy. ELT Journal, 77(2), 237-240. https://doi.org/10.1093/elt/ccac046
96. Wang, Z., Wu, P., Hou, Y., Guo, J., & Lin, C. (2024). The effects of mindfulness-based interventions on alleviating academic burnout in medical students: a systematic review and meta-analysis. BMC Public Health, 24(1), 1414. https://doi.org/10.1186/s12889-024-18938-4
97. Warner, B. S., Weist, M. D., & Krulak, A. (1999). Risk factors for school violence. Urban Education, 34(1), 52–68. https://doi.org/10.1177/0042085999341004
98. Weiner, M. F. (2018). Curricular alienation: multiculturalism, tolerance, and ımmigrants in dutch primary school history textbooks. Humanity & Society, 42(2), 147–170. https://doi.org/10.1177/0160597617716965
99. Wen, X., Zhang, Q., Wang, S., Liu, X., & Xu, W. (2023). Mindfulness and academic burnout among chinese elementary school students: The mediating role of perceived teacher support. Teaching and Teacher Education, 123, 103991. https://doi.org/10.1016/j.tate.2022.103991
100. Wentzel, K. R. (1998). Social relationships and motivation in middle school: The role of parents, teachers, and peers. Journal of Educational Psychology, 90(2), 202–209. https://doi.org/10.1037/0022-0663.90.2.202
101. Yıldız Akyol, E. (2015). Burnout As A Predictor of Senior Students’ Mindfulness. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Orta Doğu Teknik Üniversitesi.