Okul tükenmişliği, okula yabancılaşma, bilinçli farkındalık ve öz yeterlik arasındaki ilişkinin incelenmesi

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 2, 639 - 660, 30.11.2025

Yusuf İskender Özsarı , Selim Gündoğan

https://doi.org/10.33400/kuje.1623541

https://izlik.org/JA69YC55MT

Öz

Okul tükenmişliği, öğrencilerin eğitim süreçlerinde karşılaştıkları akademik temelli bir problem olup, bu durumun ortaya çıkmasına neden olan çeşitli faktörler bulunmaktadır. Bu faktörler, öğrencinin okul ile olan ilişkisini etkileyebilir ve okul tükenmişlik düzeyini artırabilir veya azaltabilir. Bu bağlamda bu araştırmada lise öğrencilerinde okul tükenmişliği ile okula yabancılaşma, bilinçli farkındalık ve öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Hatay ilinin İskenderun ilçesindeki liselerde öğrenim gören 759 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmada “Okul Tükenmişlik Ölçeği”, “Okula Yabancılaşma Ölçeği”, “Ergen ve Yetişkinler İçin Bilinçli Farkındalık Ölçeği” ve “Çocuklar İçin Öz Yeterlik Ölçeği” veri toplamak için kullanılmıştır. Verilerin analizinden önce normallik testi yapılmış ve verilerin normal dağıldığı bulunmuştur. Veri analizinde korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre okul tükenmişliği ile okula yabancılaşma arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki, okul tükenmişliği ile bilinçli farkındalık ve öz yeterlik arasındaysa negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Okula yabancılaşmanın okul tükenmişliğinin duygusal tükenmişlik (B = 6.528, R² = .33, p <.001), duyarsızlaşma (B = 2.559, R² = .43, p <.001) ve düşük başarı hissi (B = 2.241, R² = .33, p <.001) alt boyutlarını anlamlı olarak yordadığı bulunmuştur. Bilinçli farkındalığın duygusal tükenmişlik (B = 16.876, R² = .085, p < .001), duyarsızlaşma (B = 12.942, R² = .079, p < .001) ve düşük başarı hissi (B = 8.713, R² = .074, p < .001) alt boyutlarını anlamlı olarak yordadığı bulunmuştur. Ayrıca öz yeterliğin de duygusal tükenmişlik (B = 15.687, R² = .133, p <.001), duyarsızlaşma (B = 12.499, R² = .145, p <.001) ve düşük başarı hissi (B = 8.426, R² = .121, p <.001) alt boyutlarını anlamlı olarak yordadığı bulunmuştur. Mevcut araştırmanın bulguları alan yazını bağlamında tartışılarak, bundan sonra yapılacak çalışmalara yönelik araştırmacılara ve sahadaki uygulayıcılara yönelik öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

okula yabancılaşma , okul tükenmişliği , bilinçli farkındalık , öz yeterlik

Etik Beyan

Araştırma Etiği Bu araştırmanın planlanmasından, uygulanmasına, verilerin toplanmasından verilerin analizine kadar olan tüm süreçte “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergenin ikinci bölümü olan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemiştir. Bu çalışmanın yazım sürecinde bilimsel, etik ve alıntı kurallarına uyulmuş; toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmamış ve bu çalışma herhangi başka bir akademik yayın ortamına değerlendirme için gönderilmemiştir. Katılımcılara çalışma hakkında bilgi verilmiş ve bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formu imzalatılmıştır. Hatay İl Millî Eğitim Müdürlüğünden (65416986 sayılı, 08/12/2022 tarihli) veri toplama ve araştırma yapma izni alınmıştır. Etik kurul izin bilgileri Etik değerlendirmeyi yapan kurul adı: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Etik değerlendirme kararının tarihi: 23/11/2022 Etik değerlendirme belgesi sayı numarası: 2022/13-33

Destekleyen Kurum

Finansal Destek Yazarlar olarak, araştırmanın gerçekleştirilmesi sürecine yönelik herhangi bir finansal destek beyanımız bulunmamaktadır.

Teşekkür

Destek ve Teşekkür Yazarlar olarak, araştırmanın gerçekleştirilmesi sürecine yönelik herhangi bir destek ya da teşekkür beyanımız bulunmamaktadır.

Examination of the relationship between school burnout, school alienation, mindfulness, and self-efficacy

https://izlik.org/JA69YC55MT

Öz

School burnout is an academic-based problem that students encounter during their education process, and there are various factors that cause this situation. These factors can affect students’ relationship with the school and increase or decrease the level of school burnout. In this context this study aims to examine the relationship between school burnout and school alienation, mindfulness, and self-efficacy levels among high school students. The sample of the study consists of 759 high school students studying in İskenderun, Hatay. Data were collected using “School Burnout Scale”, “School Alienation Scale”, “Mindful Attention Awareness Scale for Adolescents” and “the Self-Efficacy Scale for Children and Adults”. Prior to data analysis, a normality test was conducted, revealing that the data was normally distributed. The analyses involved Pearson correlation and multiple linear regression methods. The results indicated a significant positive relationship between school burnout and school alienation, while significant negative relationships were found between school burnout and both mindfulness and self-efficacy. School alienation was found to significantly predict emotional exhaustion (B = 6.528, R² = .33, p < .001), desensitization (B = 2.559, R² = .43, p < .001), and sense of low achievement (B = 2.241, R² = .33, p < .001) subdimensions of school burnout. Mindfulness was found to significantly predict emotional exhaustion (B = 16.876, R² = .085, p < .001), desensitization (B = 12.942, R² = .079, p < .001), and sense of low achievement (B = 8.713, R² = .074, p < .001) subdimensions. In addition, self-efficacy was found to significantly predict the sub-dimensions of emotional exhaustion (B = 15.687, R² = .133, p <.001), desensitization (B = 12.499, R² = .145, p <.001), and low sense of accomplishment (B = 8.426, R² = .121, p <.001). The findings of this study were discussed within the context of existing literature, and recommendations were provided for future research as well as for practitioners in the field.

Anahtar Kelimeler

school alienation , school burnout , mindfulness , self-efficacy

Kaynakça

• Abenavoli, R. M., Jennings, P. A., Greenberg, M. T., Harris, A. R., & Katz, D. A. (2013) The protective effects of mindfulness against burnout among educators. Psychology of Education Review, 37(2), 57–69. https://doi.org/10.53841/bpsper.2013.37.2.57
• Akar, H. (2018). The relationships between quality of work life, school alienation, burnout, affective commitment and organizational citizenship: A study on teachers. European Journal of Educational Research, 7(2), 169-180. https://doi.org/10.12973/eu-jer.7.2.169
• Arslan, Ü., Uygur, S. S., & Asıcı, E. (2020, 5 Aralık). Ergen ve yetişkin bilinçli farkındalık ölçeğinin sunumunun Türkçe versiyonun geçerlik ve güvenirliği. [Bildiri sunumu]. 2. Uluslararası Eğitim Araştırmaları Kongresi, İzmir.
• Atalay, Z., Aydın, U., Bugan, G., Taylan, R., & Özgülük, S. (2017). Bilinçli-farkındalık temelli öz-yeterlik ölçeği-yenilenmiş (BFÖÖ-Y): Türkiye uyarlama çalışması. Elementary Education Online, 16(4), 1803-1815. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.342994
• Atik, S. (2016). Akademik başarının yordayıcıları olarak öğretmene güven, okula karşı tutum, okula yabancılaşma ve okul tükenmişliği [Yayımlanmamış doktora tezi]. İnönü Üniversitesi.
• Atik, S., & Özer, N. (2020). Lise öğrencilerinin öğretmene güvenleri ile akademik başarıları arasındaki ilişkide okula karşı tutum, okula yabancılaşma ve okul tükenmişliğinin doğrudan ve dolaylı rolü. Eğitim ve Bilim, 45(202), 441-458, https://doi.org/10.15390/EB.2020.8500
• Atila F. (2019). Üniversite öğrencilerinin psikolojik sermaye, sınıf bağlılığı ve okula yabancılaşma algıları arasındaki ilişkinin analizi [Yayımlanmamış doktora tezi]. İnönü Üniversitesi.
• Aypay, A., & Eryılmaz, A. (2011). Lise öğrencilerinin derse katılmaya motive olmaları ile okul tükenmişliği arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(21), 26-44. https://dergipark.org.tr/tr/pub/maeuefd/issue/19394/205976
• Baer, R. A., Lykins, E. L., & Peters, J. R. (2012). Mindfulness and self-compassion as predictors of psychological wellbeing in long-term meditators and matched nonmeditators. The Journal of Positive Psychology, 7(3), 230-238. https://doi.org/10.1080/17439760.2012.674548
• Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. Freeman and Company.
• Bandura, A. (2006). Adolescent development from an agentic perspective. F. Pajares & T. Urdan (Ed.), Self-efficacy beliefs of adolescents içinde. Information Age Publishing.
• Blum, S. D. (2024). Schoolishness: Alienated Education and the Quest for Authentic, Joyful Learning. Cornell University Press.
• Bong, M. (1999). Personal factors affecting the generality of academic self-efficacy judgments: Gender, ethnicity, and relative expertise? The Journal of Experimental Education, 67(4), 315–331. https://doi.org/10.1037/e527772014-429
• Buchanan, T. K. (2017). Mindfulness and meditation in education. Young Children, 72(3), 69-74.
• Bullock, G., Kraft, L., Amsden, K., Gore, W., Wimsatt, J., Prengle, R., Ledbetter, L., Covington, K., & Goode, A. (2017). The prevalence and effect of burnout on graduate healthcare students. Canadian Medical Education Journal, 8(3), 90-108. https://doi.org/10.36834/cmej.36890
• Büyüköztürk, Ş. (2020). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (28. Baskı). Pegem Akademi.
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. S., & Demirel, F. (2023). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
• Capel, C. M. (2012). Mindlessness/mindfulness, classroom practices and quality of early childhood education. International Journal of Quality & Reliability Management, 29(6), 666-680. https://doi.org/10.1108/02656711211245656
• Charkhabi, M., Abarghuei, M. A., & Hayati, D. (2013). The association of academic burnout with self-efficacy and quality of learning experience among Iranian students. Springer Plus, 2, 677. https://doi.org/10.1186/2193-1801-2-677
• Chen, C., Shen, Y., Zhu, Y., Xiao, F., Zhang, J., & Ni, J. (2023). The effect of academic adaptability on learning burnout among college students: The mediating effect of self-esteem and the moderating effect of self-efficacy. Psychology Research and Behavior Management, 16(5), 1615–1629. https://doi.org/10.2147/PRBM.S408591
• Chen, K., Liu, F., Mou, L., Zhao, P., & Guo, L. (2022). How physical exercise impacts academic burnout in college students: The mediating effects of self-efficacy and resilience. Frontiers in Psychology, 13, 964169. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.964169
• Cherniss, C. (1993). Role of professional self-efcacy in the etiology and amelioration of burnout. In W. B. Schaufeli, C. Maslach, & T. Marek (Eds.), Series in applied psychology: Social issues and questions. Professional burnout: Recent developments in theory and research (p. 135–149). Taylor & Francis.
• Chuang, Y. T., Huang, T. H., Lin, S. Y., & Chen, B. C. (2022). The influence of motivation, self-efficacy, and fear of failure on the career adaptability of vocational school students: Moderated by meaning in life. Frontiers in Psychology, 13, 958334. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.958334
• Cohen-Katz, J., Wiley, S., Capuano, T., Baker, D. M., Deitrick, L., & Shapiro, S. (2005). The effects of mindfulness-based stress reduction on nurse stress and burnout: A qualitative and quantitative study, part III. Holistic Nursing Practice, 19, 78–86. http://doi.org/10.1097/00004650-200503000-00009
• Çapri, B., & Yedigöz Sönmez, G. (2013). Lise öğrencilerinin tükenmişlik puanlarının sosyo-demografik değişkenler, psikolojik belirtiler ve bağlanma stilleri açısından incelenmesi. International Journal of Human Sciences, 10(2), 195- 218.
• Demir, V. (2014). Bilinçli farkındalık temelli hazırlanan eğitim programının bireylerin depresyon ve stres düzeyleri üzerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Arel Üniversitesi.
• Droutman, V., Golub, I., Oganesyan, A. & Read, S. (2018). Development and initial validation of the adolescent and adult mindfulness scale (AAMS). Personality and Individual Differences, 123, 34–43. https://doi.org/10.1016/j.paid.2017.10.037
• Efecan, E. (2022), Okul öncesi öğretmenlerinin bilinçli farkındalık (mindfulness), psikolojik dayanıklılık ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
• El Barusi, A. R., & Kurniawati, F. (2024). Systematic literature review: a study of academic burnout among undergraduate students in universities. International Journal of Science Education and Cultural Studies, 3(1), 1-18. https://doi.org/10.58291/ijsecs.v3i1.198
• Erdoğdu, M. Y., & Yüzbaş, D. (2018). Lise öğrencilerinin okula bağlılık ile genel öz-yeterlilik düzeyleri arasındaki ilişki. Journal of Suleyman Demirel University Institute of Social Sciences, 32(1), 205-227.
• Ertürk, C., & Şentürk, Ş. (2024). Lise son sınıf öğrencilerinin öz-düzenleme becerileri ile kariyer kaygısı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Turkish Journal of Primary Education, 9(2), 46-59. https://doi.org/10.52797/tujped.1519981
• Field, A. P., Miles, J., & Field, Z. (2009). Discovering statistics using. R. Sage Publication.
• Freudenberger, H. J., & Richelson, G. (1980). Burn out: the high cost of high achievement. New York: Bantam Books.
• Gönüldaş, H., & Gümüşkaya, Ö. (2022). Özel eğitim öğretmen adaylarının ve öğretmenlerinin öz-yeterlik algıları ile kaygı ve tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 19-43. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2022
• Gül, N. (2022). Teknostresin tükenmişlik üzerindeki etkisinde bilinçli farkındalığın aracılık rolü: banka çalışanları üzerine bir araştırma. Alanya Akademik Bakış Dergisi, 6(3), 2747-2762. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.1091595
• Gündogan, S., & Özgen, H. (2020). The Relationship between the Quality of School Life and the School Burnout. International Journal of Evaluation and Research in Education, 9(3), 531-538. https://doi.org/10.11591/ijere.v9i3.20686
• Gündoğan, S. (2022). The mediator role of school burnout in the relationship between self-regulation and subjective well-being. Journal of Innovative Research in Teacher Education, 3(2), 62-75. https://doi.org/10.29329/jirte.2022.464.1
• Hallsten, L. (2017). Burning out: a framework. W. B Schaufeli, C. Maslach, and T. Marek (Ed.) Professional Burnout içinde (s. 95-113). NY: Routledge
• Hartigan, B. F. (2017). Mindfulness in teacher education: A constructivist approach to stress reduction for teacher candidates and their students. Childhood Education, 93(2),153-158. https://doi.org/10.1080/00094056.2017.1300494
• Hastunç, Y. (2018). Motivasyonel görüşme ilkelerine göre hazırlanmış psikoeğitim programının ortaokul öğrencilerinin okul tükenmişliği ve okula yabancılaşma düzeylerine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
• Hastunç, Y., & Tanhan, F. (2023). Psycho-educational effect of motivational interviewing on school burnout. Psycho-Educational Research Reviews, 12(1), 237-248. https://doi.org/10.52963/PERR_Biruni_V12.N1.15
• Hathaisaard, C., Wannarit, K., & Pattanaseri, K. (2022). Mindfulness-based interventions reducing and preventing stress and burnout in medical students: A systematic review and meta-analysis. Asian Journal of Psychiatry, 69, 102997. https://doi.org/10.1016/j.ajp.2021.102997
• Herrmann, J., Koeppen, K., & Kessels, U. (2019). Do girls take school too seriously? Investigating gender differences in school burnout from a self-worth perspective. Learning and Individual Differences, 69, 150–161. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2018.11.011
• Hobfoll, S.E., & Freedy, J. (2017). Conservation of resources: A general stress theory applied to burnout. W. B Schaufeli, C. Maslach, and T. Marek (Ed.) Professional Burnout içinde (s. 115-133). NY: Routledge
• Huang, J., Zhou, L., Zhu, D., Liu, W., & Lei, J. (2023). Changes in Academic Self-efficacy and Value and Crossover of Burnout Among Adolescent Students: A Two-wave Longitudinal Study. Journal of youth and adolescence, 52(7), 1405-1416. https://doi.org/10.1007/s10964-023-01778-7
• Huang, Y. C., & Lin, S. H. (2010). Canonical Correlation Analysis on Life Stress and Learning Burnout of College Students in Taiwan. International Electronic Journal of Health Education, 13, 145-155. https://eric.ed.gov/?id=EJ912645
• Ibrahim, A., & El Zaatari, W. (2020). The teacher–student relationship and adolescents’ sense of school belonging. International Journal of Adolescence and Youth, 25(1), 382-395. ttps://doi.org/10.1080/02673843.2019.1660998
• Iliffe, S., & Manthorpe, J. (2019). Job dissatisfaction, ‘burnout’ and alienation of labour: Undercurrents in England’s NHS. Journal of the Royal Society of Medicine, 112(9), 370–377. https://doi.org/10.1177/0141076819855956
• Kalaycı, Ş. (2014). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri. Asil Yayın
• Karahan, Ş., & Uyanık-Balat, G. (2011). Özel eğitim okullarında çalışan eğitimcilerin öz-yeterlikalgılarının ve tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(29), 1-14.
• Kennedy, D. P., Haley, A., & Evans, R. (2022). Design of a mindfulness-based intervention to support teachers’ emotional regulation behaviors. Current Psychology: A Journal for Diverse Perspectives on Diverse Psychological Issues. Advance online publication. https://doi.org/10.1007/s12144-022-02696-w
• Kılıççı, Y. (2000). Okulda ruh sağlığı. Anı Yayıncılık.
• Kim, S., Crooks, C. V., Bax, K., & Shokoohi, M. (2021). Impact of trauma-informed training and mindfulness-based social–emotional learning program on teacher attitudes and burnout: A mixed-methods study. School mental health, 13(1), 55-68. https://doi.org/10.1007/s12310-020-09406-6
• Klassen R. M., (2006). Adolescent development from an agentic perspective. F. Pajares & T. Urdan (Ed.), Too much confidence? The self-efficacy of adolescents with learning disabilities içinde (5. Baskı). Information Age Publishing.
• Koç, A., & Dilmaç, B. (2020). Ergenlerin sahip oldukları değerler ile okula karşı tutumları ve okul tükenmişliği arasındaki yordayıcı ilişkiler, Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 175-185. https://doi.org/10.51119/ereegf.2020.4
• Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. https://doi.org/10.1177/0013164470030003
• Kutsal, D., & Bilge, F. (2012). Lise öğrencilerinin tükenmişlik ve sosyal destek düzeyleri. Eğitim ve Bilim, 37(164). 283-297.
• Külekçi-Akyavuz, E. (2020). Ortaöğretim öğrencilerinin okul tükenmişliği ve okula yabancılaşma algıları arasındaki ilişkisinin incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 28(2), 847-857. https://doi.org/10.24106/kefdergi.697235
• Linnenbrink, E. A., & Pintrich, P. R. (2003). The role of self-efficacy beliefs in student engagement and learning in the classroom. Reading & Writing Quarterly, 19(2), 119–137. https://doi.org/10.1080/10573560308223
• Marlatt, G. A., & Kristeller, J. L. (1999). Mindfulness and meditation. W. R. Miller (Ed.), Integrating spirituality into treatment: Resources for practitioners içinde (s. 67–84). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/10327-004
• Martos Martínez, Á., Molero Jurado, M. D. M., Pérez-Fuentes, M. D. C., Barragán Martín, A. B., Simón Márquez, M. D. M., Tortosa Martínez, B. M., ... & Gázquez Linares, J. J. (2021). Self-efficacy, positive future outlook and school burnout in Spanish adolescents. Sustainability, 13(8), 4575. https://doi.org/10.3390/su13084575
• Mau, R. Y. (1989). Student alienation in a school context. Research in Education, 42(1), 17–28. https://doi.org/10.1177/003452378904200102
• Morinaj, J., Scharf J., Grecu, A., Hadjar, A., Hascher, T., & Marcin, K. (2017). School alienation. A construct validation study. Frontline Learning Research, 5(2), 36–59. https://doi.org/10.14786/flr.v5i2. 298
• Murdock, T. B. (1999). The social context of risk: Status and motivational predictors of alienation in middle school. Journal of Educational Psychology, 91, 62–75. https://doi.org/10.1037/0022-0663.91.1.62
• Muris, P. (2001). A brief questionnaire for measuring self-efficacy in youths. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 23, 145–149. https://doi.org/10.1023/A:1010961119608
• O’Donohue, W., & Nelson, L. (2012). "Work Engagement, Burnout and Alienation: Linking New and Old Concepts of Positive and Negative Work Experiences". BAM (British Academy of Management) Annual Conference, Track: Organizational Psychology, 11th-13th September 2012, s. 1-16.
• Oerlemans, K., & Jenkins, H. (1998). Their voice: student perceptions of the sources of alienation in secondary school. Proceedings Western Australian Institute for Educational Research Forum 1998. http://www.waier.org.au/forums/1998/oerlemans.html
• Ören, N., & Türkoğlu, H. (2006). Öğretmen adaylarında tükenmişlik, Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16, 1-10.
• Özçınar, M. (2011). Örgütlerde yabancılaşma ile tükenmişlik sendromu arasındaki ilişkiyi belirlemeye yönelik bir araştırma. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi.
• Özgen, K., & Bindak, R. (2011). Lise öğrencilerinin matematik okuryazarlığına yönelik öz-yeterlik inançlarının belirlenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(2), 1073-1089.
• Özhan, M. B. (2021). Academic self-efficacy and school burnout in university students: Assessment of the mediating role of grit. Current Psychology, 40(9), 4235-4246. https://doi.org/10.1007/s12144-021-02023-9
• Özyürek, R. (1995). Fen bilimleri alanım seçen öğrencilerin kariyer yetkinlik beklentisi ve kariyer seçenekleri zenginliği ve üniversiteye giriş sınavlarındaki performansları arasındaki ilişkiler [Yayınlanmamış doktora tezi]. Çukurova Üniversitesi, Adana.
• Pehlevan, A. (2023). Kurum bakımı altındaki çocukların okul başarı durumlarının akademik öz-yeterlik, okul tükenmişliği ve çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ordu Üniversitesi.
• Polat, M., Dilekmen, M., & Yasul, A.F. (2015). Öğretmen adaylarında okula yabancılaşma ve akademik öz-yeterlik: bir Chaid Analizi incelemesi. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(4), 214-232.
• Polat, Ş. (2018). Ortaokul öğrencilerinde okula yabancılaşma ve okul tükenmişliği ilişkisinin incelenmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi, 31(1), 257-277. http://hdl.handle.net/11452/13077
• Polat, Ş., & Özdemir, M. (2018). Ortaokul öğrencilerindeki eğitim stresi, okul tükenmişliği ve okula yabancılaşma arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(5), 1395-1406. https://doi.org/10.24106/kefdergi.1848
• Poulin, P. A. (2009). Mindfulness-based wellness education: A longitudinal evaluation with students in initial teacher education [Yayımlanmamış doktora tezi]. Toronto Üniversitesi.
• Salanova, M., Peiró, J. M., & Schaufeli, W. B. (2002). Self-efficacy specificity and burnout among information technology workers: An extension of the job demand-control model. European Journal of Work and Organizational Psychology, 11(1), 1–25. https://doi.org/10.1080/13594320143000735
• Salmela-Aro, K., Kiuru, N., Leskinen, E. & Nurmi, J. E. (2009). School burnout inventory (SBI): reliability and validity. European Journal of Psychological Assessment, 25, 48–57.
• Schroevers, M. J., & Brandsma, R. (2010). Is learning mindfulness associated with improved afect after mindfulness-based cognitive therapy? British Journal of Psychology, 101(1), 95–107. https:// doi.org/10.1348/000712609X424195
• Schunk, D. H., & Pajares, F. (2002). The development of academic self-efficacy. A. Wigfield & J. S. Eccles (Ed.), Development of achievement motivation içinde (pp. 15–31). Academic Press.
• Seçer, İ., Halmatov, S., Veyis, F., & Ateş, B. (2013). Okul tükenmişlik ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanması: güvenirlik ve geçerlik çalışması. Turkish Journal of Education, 2(2), 16-27.
• Seeman, M. (1959). On the Meaning of Alienation. American Sociological Review, 24(6), 783-790.
• Seeman, M. (1975). Alienation studies. Annual Review of Sociology, 1(1), 91–123. https://doi.org/10.1146/annurev.so.01.080175.000515
• Siegel, R. D., Germer, C. K., & Olendzki, A. (2009). Mindfulness: What is it? Where did it come from. F. Didonna (Ed.), Clinical Handbook of Mindfulness içinde (ss. 17-35). Springer.
• Smist, M. J., (1993). “General Chemistry and Self Efficacy”. Paper presented at the National Meeting of the American Chemical Society. https://eric.ed.gov/?id=ed368558
• Şahan, B., & Duy, B. (2017). Okul tükenmişliği: Öz-yeterlik, Okula Bağlanma ve Sosyal Desteğin Yordayıcı Rolü. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(3), 1249-1270. http://dx.doi.org/10.17860/mersinefd.304070
• Şimşek, H., Abuzar, C., Yeğin, İ. H., Şimşek, S., & Demir, A. (2015). Okula yabancılaşma ölçeği. Kırşehir Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(4), 309-322.
• Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Pearson.
• Taboli, H. (2015). Burnout, work engagement, work alienation as predictors of turnover intentions among universities employees in Kerman. Life Science Journal, 12(9), 67-74.
• Telef, B. B., & Karaca R. (2012). Çocuklar için öz-yeterlik ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 32, 169-187.
• Tomaszek, K. (2020). Why it is important to engage students in school activities? Examining the mediation effect of student school engagement on the relationships between student alienation and school burnout. Polish Psychological Bulletin, 51(2), 89–97. https://doi.org/10.24425/PPB.2020.133767
• Tonga, F. E., & Tantekin-Erden, F. (2021). Okul öncesi öğretmenlerinin bilinçli farkındalık ve tükenmişlik puanları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 60; 132-153. https://doi.org/10.21764/maeuefd.886235
• Uygur, S. S. (2019). Ergenlerin bilinçli farkındalığının yordanmasında başa çıkma stilleri, empati ve duygusal düzenlemenin rolü. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 9(55). https://dergipark.org.tr/en/pub/tpdrd/issue/51223/666935
• Waddington, J. (2023). Self-efficacy. ELT Journal, 77(2), 237-240. https://doi.org/10.1093/elt/ccac046
• Wang, Z., Wu, P., Hou, Y., Guo, J., & Lin, C. (2024). The effects of mindfulness-based interventions on alleviating academic burnout in medical students: a systematic review and meta-analysis. BMC Public Health, 24(1), 1414. https://doi.org/10.1186/s12889-024-18938-4
• Warner, B. S., Weist, M. D., & Krulak, A. (1999). Risk factors for school violence. Urban Education, 34(1), 52–68. https://doi.org/10.1177/0042085999341004
• Weiner, M. F. (2018). Curricular alienation: multiculturalism, tolerance, and ımmigrants in dutch primary school history textbooks. Humanity & Society, 42(2), 147–170. https://doi.org/10.1177/0160597617716965
• Wen, X., Zhang, Q., Wang, S., Liu, X., & Xu, W. (2023). Mindfulness and academic burnout among chinese elementary school students: The mediating role of perceived teacher support. Teaching and Teacher Education, 123, 103991. https://doi.org/10.1016/j.tate.2022.103991
• Wentzel, K. R. (1998). Social relationships and motivation in middle school: The role of parents, teachers, and peers. Journal of Educational Psychology, 90(2), 202–209. https://doi.org/10.1037/0022-0663.90.2.202
• Yıldız Akyol, E. (2015). Burnout As A Predictor of Senior Students’ Mindfulness. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Orta Doğu Teknik Üniversitesi.