الانزياح التركيبي في سورة الشعراء

Bu çalışma, Şuara suresinde yapısal değişiklikleri, güzelliklerin beyanını, belagat kabiliyetini ve içerisindeki icazın ortaya çıkarılmasın ele almaktadır. Yapısal değişiklikler; geçmişte belagat âlimlerinin takdim, taahir ve silme adı altında ilgilendiği sözlü bir üsluptür. Günümüzde ise bu üslubu veya başlıklarının bir kısmını ele alan kitaplar bulunmaktadır. Yapısal değişiklik türlerinin her birine dayanan delilleri saymayı amaçlayarak müfessirlerin görüşlerine göre yorumladık. Bunu yaparken İbn-i Aşur'un et-Taahir ve't Tenvir ile Zemahşeri'nin el-Keşşaf olmak üzere iki temel tefsire itimat ettik. Bunun nedeni el-Keşşaf'tan sonra gelen çoğu müfessirin onun görüşlerini aktarmış olması ve İbn-i Aşur'un kendi tefsirinde estetik, nahiv ve belagatla ilgili sayısız tahlilleri bir araya getirmesidir. Çalışma, bu surenin her biri istenilen anlamlara hizmet eden yapısal değişiklik örnekleriyle dolu olduğu sonucuna varmıştır.

This study examines the structural changes, the exposition of beauties, eloquence capabilities, and the revelation of miraculousness within the Surah Ash-Shu'ara (The Poets) in the Quran. Structural changes refer to a style of discourse that rhetoricians in the past used to explore under the labels of "takdim," "taahir," and "silme." Today, there are books that focus on this style or some of its aspects. We interpreted it based on the evidence for each type of structural change and according to the views of the commentators. In doing so, we relied on two primary commentaries, namely Ibn Ashur's "et-Taahir ve't Tenvir" and Zamakhshari's "el-Keşşaf." This choice is justified by the fact that many subsequent commentators have relied on the views of "el-Keşşaf," and Ibn Ashur has compiled numerous analyses related to aesthetics, grammar, and eloquence in his own commentary. The study has concluded that this Surah is replete with structural change examples, each serving the intended meanings.

يتناول البحث الكلام عن "الانزياح التَّركيبي في سورة الشُّعراء"، وتبيان جماليَّاته وبراعتة من الناحية البلاغية ، والكشف عن موطن الإعجاز التي أضفاها على أسلوب القرآن الكريم . والانزياح التَّركيبي أسلوبٌ كلاميٌ بديع اهتمَّ به البلاغيون قديماً تحت مسمَّيات؛ التَّقديم والتَّأخير والحذف أما في عصرنا الحالي فصار لدينا كتب تناولت هذا الأسلوب أو طرفًا من مكوِّناته، فنجد كتبًا في الالتفات مثلًا وغيره، والَّذي يرجع إلى هذه الكتب يدرك أنَّه يجب تحديد ماهيَّة الانزياح وأنواعه، فكلُّ باحثٍ يزيد في هذه الأنواع أو ينقص. عمدنا في القسم التَّطبيقي إلى إحصاء الشَّواهد الَّتي تنتمي إلى كلِّ نوعٍ من أنواع الانزياح التَّركيبي، ثمَّ علَّقنا عليها بحسب ما رآه المفسِّرون، وقد اعتمدنا تفسيرين رئيسيَّين هما التَّحرير والتَّنوير لابن عاشور، والكشَّاف للزَّمخشري؛ ذلك لأنَّ أغلب المفسِّرين الَّذين جاؤوا بعد الكشَّاف نقلوا عنه؛ ولأنَّ ابن عاشور جمع في تفسيره تحليلاتٍ بلاغيةً ونحويّةً وجماليَّةً، وكان الهدف منها؛ إبراز مواطن الإعجاز في القرآن الكريم. وخلص البحث إلى نتيجة مفادها؛ احتفال هذه السورة بالعديد من ضروب الانزياح التركيبي جاء كلّ منها لخدمة المعنى وتمكينه لدى المتلقي.