EBÛ HAYYÂN EL-ENDELÜSÎ ve ZEMAHŞERÎ'YE GÖRE BEYÂN: BAKARA SURESİ ÖRNEĞİ

Bu çalışmada, Ebû Hayyân el-Endelüsî ve Zemahşerî'nin, Kur’ân-ı Kerîm tefsirinde her ikisinin de hareket ettiği temellere ulaşmak maksadıyla bu konuyla ilgili el-Bahru'l-Muhīt ve el-Keşşâf adlı eserlerinde bazı ayetlerin belâgate dair yönleri incelenmiştir. Bu makale giriş, müelliflerin hayatları, tefsir ve türleri, beyân ilmi ve sonuç kısımlarından meydana gelmektedir. Çalışmada ayrıca teşbih, istiâre ve kinâye bağlamındaki ayet örnekleri her iki müfessirin bakış acısı ile incelenmiştir. Giriş bölümünde araştırmanın önemi, konu seçiminin nedenleri ve çalışmanın hedefleri ele alınmıştır. Ebû Hayyân el-Endelüsî ve ez-Zemahşerî'nin eserlerinin çevirisi ve bu eserlerin tanıtımı yer almaktadır. Ondan sonraki bölümde ise dil, Arap dili ve onun Kur’ân bilimleriyle olan ilişkisi, Kur’ân tefsiri ve dilbilimsel tefsiri, belâgat ilmi ile dilbilimsel tefsir arasındaki ilişkiye değinilmiştir. Daha sonra ise, belâgat ilmi tanımlanarak unsurları belirtilmiş ve özellikle beyân ilmi üzerinde durulmuştur. Bakara suresinin ayetlerine dair el-Bahru'l-Muhīt ve el-Keşşâf kitaplarında retorik açıdan analitik ve betimsel bir çalışma sunulmuştur. Bu çalışma, dilbilimcilerin Kur’ân'ın anlamlarını açıklamak ve vurgulamak için dilini nasıl kullandığını göstermektedir. Sonuç bölümünde araştırmanın önemli bulguları özetlenmiştir.

In this study, Abū Hayyān al-Andalusī and al-Zamakhsharī's incorporation of rhetoric in their works al-Bahr al-Muhīt and al-Kashshāf to reach the foundations on which they adhere to in the exegesis of the Qur’ān has been examined through the research involving discussion, qualification, analysis and drawing conclusions. This article consists of an introduction, the lives of the authors, exegesis and its types, statement science and conclusions. In addition to some examples from the verses of Surah al-Baqarah will be considered in the study with the perspective of both. The introduction addresses the significance of the research, reasons of choosing the topic, and objectives of the study. Subsequently, there is the translation of the works of Abū Hayyān al-Andalusī and al-Zamakhsharī and the introduction of these works. The subsequent, the relationship between language, the Arabic language and its relationship with the sciences of the Holy Qur’ān, Qur’ānic exegesis and linguistic interpretation of the Holy Qur’ān, the relationship between the science of rhetoric and linguistic exegesis is discussed. Later, the science of rhetoric was defined, and its elements were specified, and especially the science of statement was emphasized. Then, a rhetorically analytical and descriptive study of the verses of Surah al-Baqarah was presented in the books al-Bahr al-Muhīt and al-Kashshāf from a rhetorical point of view. This study illustrates how linguists use the language to explain and emphasize the meanings of the Qur’ān. The conclusion section summarizes the most significant results of the research.