TİMURLULAR DÖNEMİNDE SEMERKANT KUŞATMALARI

Emîr Timur, 1370 tarihinde Çağatay Hanlığı topraklarında iktidara gelerek Maverâünnehir’in merkezi olan Semerkant’ta tahta oturmuştur. Semerkant’ın sahip olduğu stratejik konum ve siyasi anlam, şehrin tarihsel süreçte pek çok kez kuşatılmasına neden olmuştur. Eski Çağlardan itibaren müstahkem bir yapıda olan Semerkant, Timurlular döneminde (1370-1507) zamanın ele geçirilmesi güç korunaklı şehirleri arasındaydı. Fakat eğitimli ordu, kuşatmaya uygun ağır silahlar ve planlı bir muhasara organizasyonuyla şehre karşı girişilen kuşatmalar, başarıya ulaşmıştır. Timurlular dönemindeki Semerkant muhasaraları, rakiplerin savunma ve saldırı organizasyonu, silah teknolojisi, taktik ve stratejik adımlar noktasında önemli bilgiler içermektedir. Semerkant savunmasında orduların dışında, sivil halkın ve şehirdeki önde gelen kimselerin de mühim görevler üstelendikleri ortaya konulmuştur. Şehrin müdafaasında ise ok ve yayın etkin bir şekilde kullanıldığı anlaşılmıştır. Kuşatanlar ise daha çok mancınık gibi ağır silahlar ile şehre saldırmış, merdiven kullanarak şehrin surlarına ulaşmaya çalışmıştır. Kuşatanların bir diğer önemli hedefi ise Semerkant’ın kapıları olmuştur. Onlar, kapıları ele geçirip şehre girmek için ağır saldırlar gerçekleştirmişlerdir. Kuşatma savaşlarında sonucu etkileyen önemli bir diğer husus hem müdafaa eden hem de muhasara edenin büyük önem vermesi gereken iaşe meselesidir. Bu çalışmanın temel amacı zikredilen dönemde Semerkant muhasaralarının nasıl ve ne şekilde gerçekleştiğinin ortaya konulmasıdır. Bu doğrultuda Semerkant muhasaraları kronolojik olarak araştırılmış ve kuşatmaların daha çok Timurlu hanedanı içerisindeki iktidar mücadelelerinden kaynaklandığı görülmüştür

Amir Timur came to power in 1370 in the lands of the Chagatai Khanate and sat on the throne in Samarkand, the center of the Mawarâünnehir. The strategic location and political meaning of Samarkand caused the city to be besieged many times in the historical process. Samarkand, which has been fortified since ancient times, was among the fortified cities of the time during the Timurid period (1370-1507). However, with a trained army, heavy weapons suitable for siege and a planned siege organization, the sieges against Samarkand succeeded. The sieges of Samarkand during the Timurid period contain important information about the defense and attack organization, weapon technology, tactics and strategic steps of the opponents. In the defense of Samarkand, apart from the armies, it was seen that the civilian population and the leading people in the city also undertook important tasks. In the defense of the city, bows and arrows were used effectively. The besiegers, on the other hand, attacked the city with heavy weapons such as catapults and tried to reach the walls of the city by using ladders. Another important target of the besiegers was the gates of Samarkand. They made heavy attacks to seize the gates and enter the city. An important issue affecting the outcome in siege wars was the issue of subsistence (nutrition), which both the defending and attacking armies had to pay great attention to. The main purpose of this study was to reveal how and in what way the sieges of Samarkand took place in the mentioned period. In this direction, the sieges of Samarkand were investigated chronologically and it was seen that the sieges were mostly caused by the power struggles within the Timurid dynasty