AK PARTİ’NİN BAŞKANLIK SİSTEMİ MODELİNİN ABD’DEKİ BAŞKANLIK SİSTEMİ MODELİNDEN FARKLILIK ARZ EDEN YÖNLERİ
Öz
Türkiye’de 1980’li yılların başından bu yana bazı siyasetçiler parlamenter sistemden başkanlık sistemine geçilmesi önerisinde bulunmuştur. Bunlar içerisinde en somut öneriyi AK Parti getirmiştir. AK Parti’nin başkanlık modeli, ABD’de tatbik edilen başkanlık modelinin aynısı değildir. Bu öneride Türkiye’ye özgü bazı farklılıklar yer almaktadır. Bu Türkiye’ye özgü özellikle bazıları tarafından ciddi eleştirilere tabi tutulmuştur. Fakat AK Parti’nin bu önerisine bazı akademisyenler tarafından da destek gelmiştir. Bu makalede, AK Parti tarafından önerilen başkanlık modeli ile ABD’de tatbik edilen başkanlık modeli mukayeseli olarak incelenecek ve önerilen bu sistemin Türkiye’de uygulanabilirliği tahlil edilecek. Şayet Türkiye’de başkanlık sistemi benimsenirse yapılması gerekli bazı önerilere de yer verilecektir.
Anahtar Kelimeler
Başkanlık sistemi, AK Parti, Türkiye’ye özgü başkanlık sistemi, başkancı sistem, ABD başkanlık sistemi, sert kuvvetler ayrılığı
Kaynakça
- “Adalet ve Kalkınma Partisi’nin Türkiye Büyük Millet Meclisi Anayasa Uzlaşma Komisyonu’na Sunduğu Başkanlık Sistemi Önerisi”, Başkanlık Sistemi, (Edt.: Murat AKTAŞ & Bayram COŞ- KUN), Liberte y., Ankara, 2015, ss. 534-551.
- AKÇALI, Pınar, “Genel Özellikleri, Yararları ve Sakıncaları Işığında Başkanlık Sistemleri”, Yeni Türkiye D., Yıl 9, S. 51, Mart-Nisan 2013.
- AKÇALI, Pınar, “Siyasal İstikrar ve Başkanlık Sistemi: Amerika Birleşik Devletleri Örneği”, Baş- kanlık Sistemi ve Türkiye, Kalkedon y., İstanbul, 2007.
- ALKAN, Haluk, “Karşılaştırmalı Başkanlık Sistemleri: Latin Amerike ve Sovyet Sonrası Örnekler Üzerine Bir İnceleme”, Yeni Türkiye D., Yıl 9, S. 51, Mart-Nisan 2013.
- ATAR, Yavuz, “Amerika’da Güçlü Başkanlık Tartışması ve AK Parti’nin Başkanlık Sistemi Teklifi”, Yeni Türkiye D., Yıl 9, S. 51, Mart-Nisan 2013.
- BACIK, Gökhan, “Başkanlık Sistemi: Türkiye Usulü Bir Tartışma”, http://anayasaizleme.org/index. php/baskanlik-sistemi-turkiye-usulu-bir-tartisma-gokhan-bacik/, (ET.: 02.04.2013).
- BAL, İdris, “Başkanlık Sistemi Türkiye’nin Sorunlarını Çözer mi?”, Yeni Türkiye D., Yıl 9, S. 51, Mart-Nisan 2013.
- BOYUNSUZ, Şule Özsoy, “Başkanlık Sisteminin Anayasal, Kurumsal, Davranışsal Dinamikleri ve Türkiye İçin Başkanlık Sistemi Tercihi”, Yeni Türkiye D., Yıl 9, S. 51, Mart-Nisan 2013.
- BRADLEY, Curtis A. & POSNER, Eric A., “Presidential Signing Statements And Executive Po- wer”, Chicago Law School: Public Law And Legal Theory Working Paper Series, Paper No. 133.
- BRUFF, Harold H., “Presidential Power and Administrative Rulemaking”, The Yale Law Journal, Volume 88, Number 3, January 1979.